Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Châu Á cuối thập-niên 2000: Dân-Chủ đi xuống (Phần I) (Cổ Lũy)
Cuối năm 2008, giáo sư Joshua Kurlantzick, một học giả chuyên về châu Á thuộc viện nghiên cứu về hòa bình thế giới Carnegie Endownment for International Peace, đưa ra một số nhận xét thâu tóm về phát triển dân chủ thuộc vùng chuyên môn của mình. Về mặt tổng quát, ông ghi nhận: Có thời châu Á đã được xem như đi tiên phong trong làn sóng dân chủ hóa khắp thế giới mà ba thập niên qua từng lan rộng ở Nam châu Âu, châu Mỹ La-Tinh [Trung và Nam Mỹ], và cả châu Phi.
- Châu Á cuối thập-niên 2000: Dân-Chủ đi xuống (Phần I) (Cổ Lũy)
Cuối năm 2008, giáo sư Joshua Kurlantzick, một học giả chuyên về châu Á thuộc viện nghiên cứu về hòa bình thế giới Carnegie Endownment for International Peace, đưa ra một số nhận xét thâu tóm về phát triển dân chủ thuộc vùng chuyên môn của mình. Về mặt tổng quát, ông ghi nhận: Có thời châu Á đã được xem như đi tiên phong trong làn sóng dân chủ hóa khắp thế giới mà ba thập niên qua từng lan rộng ở Nam châu Âu, châu Mỹ La-Tinh [Trung và Nam Mỹ], và cả châu Phi.
- Chuyện thời thế (Lê Phan)
Hôm đầu tuần, tại Ủy Ban Dịch Vụ Tài Chánh Hạ Viện, tám vị CEO của tám đại ngân hàng Hoa Kỳ đã phải đối diện với các vị dân cử. Cũng đầu tuần này, các vị CEO của các đại ngân hàng Anh Quốc cũng “bị” phải ra điều trần trước Ủy Ban Tài Chánh Hạ Viện Anh. Cả hai bên bờ Ðại Tây Dương, các vị tổng quản trị của các ngân hàng đều bị đặt câu hỏi về tiền thưởng bonus, về lương hướng và về những hành động của họ đã dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chánh mở đầu cho khủng hoảng kinh tế và nay đang đưa chúng ta đến trên bờ vực thẳm của suy thoái kinh tế.
- Chuyện thời thế (Lê Phan)
Hôm đầu tuần, tại Ủy Ban Dịch Vụ Tài Chánh Hạ Viện, tám vị CEO của tám đại ngân hàng Hoa Kỳ đã phải đối diện với các vị dân cử. Cũng đầu tuần này, các vị CEO của các đại ngân hàng Anh Quốc cũng “bị” phải ra điều trần trước Ủy Ban Tài Chánh Hạ Viện Anh. Cả hai bên bờ Ðại Tây Dương, các vị tổng quản trị của các ngân hàng đều bị đặt câu hỏi về tiền thưởng bonus, về lương hướng và về những hành động của họ đã dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chánh mở đầu cho khủng hoảng kinh tế và nay đang đưa chúng ta đến trên bờ vực thẳm của suy thoái kinh tế.
- Lửa Rừng (Trịnh Hội)
Khi tôi viết những dòng chữ này thì tôi đang ngồi ở thủ đô Phnom Penh, Cambodia. Một thành phố có thể ví như là một tỉnh lớn - nhưng nghèo - của Việt Nam. Cũng ít khi tôi có dịp đi đến một nơi xa lạ mà lại thấy nơi đó nghèo hơn nước mình. Cho dù bộ mặt của thủ đô Nam Vang đã có nhiều thay đổi tích cực trong những năm vừa qua nhờ vào chính sách cho ngoại quốc vào đầu tư khá thoáng của chính phủ Hun Sen.
- Lửa Rừng (Trịnh Hội)
Khi tôi viết những dòng chữ này thì tôi đang ngồi ở thủ đô Phnom Penh, Cambodia. Một thành phố có thể ví như là một tỉnh lớn - nhưng nghèo - của Việt Nam. Cũng ít khi tôi có dịp đi đến một nơi xa lạ mà lại thấy nơi đó nghèo hơn nước mình. Cho dù bộ mặt của thủ đô Nam Vang đã có nhiều thay đổi tích cực trong những năm vừa qua nhờ vào chính sách cho ngoại quốc vào đầu tư khá thoáng của chính phủ Hun Sen.
- Ticket đầu năm (Huy Phương)
Ở Mỹ này ai cũng sợ ông cảnh sát và chắc chắn là không ai thương cảnh sát, chữ “cop” thì gọi ra chữ “cớm”. Không phải sợ vì ông oai phong lẫm liệt, súng ống, giày bốt, mô tô kềnh càng hay thỉnh thoảng bắn bậy, phần đông sợ khi ông rút cây viết hơn là rút cây súng. Viết xong, ông lễ phép đứng phía ngoài, thò tay vào xin “sir” chữ ký là thấy gần một tuần lương đi đứt, cho nên không ít “young lady” vừa được trình ký vừa sụt sùi nước mắt, còn lịch sự nghẹn ngào nói mấy chữ “Thank you, Officer”.
- Ticket đầu năm (Huy Phương)
Ở Mỹ này ai cũng sợ ông cảnh sát và chắc chắn là không ai thương cảnh sát, chữ “cop” thì gọi ra chữ “cớm”. Không phải sợ vì ông oai phong lẫm liệt, súng ống, giày bốt, mô tô kềnh càng hay thỉnh thoảng bắn bậy, phần đông sợ khi ông rút cây viết hơn là rút cây súng. Viết xong, ông lễ phép đứng phía ngoài, thò tay vào xin “sir” chữ ký là thấy gần một tuần lương đi đứt, cho nên không ít “young lady” vừa được trình ký vừa sụt sùi nước mắt, còn lịch sự nghẹn ngào nói mấy chữ “Thank you, Officer”.
- Khoa học gia và chính khách: Ai giá trị hơn? (Lê Mạnh Hùng)
Ngày 12 tháng 2 vừa qua là ngày sinh nhật thứ 200 năm không những của Charles Darwin mà còn của Abraham Lincoln. Một sự tình cờ của lịch sử đã khiến cho hai vĩ nhân của thế kỷ thứ 19 này sinh ra cùng một ngày. Và điều này đã khiến cho người ta đặt một câu hỏi: trong hai người này ai có thể được coi là vĩ đại hơn?
- Khoa học gia và chính khách: Ai giá trị hơn? (Lê Mạnh Hùng)
Ngày 12 tháng 2 vừa qua là ngày sinh nhật thứ 200 năm không những của Charles Darwin mà còn của Abraham Lincoln. Một sự tình cờ của lịch sử đã khiến cho hai vĩ nhân của thế kỷ thứ 19 này sinh ra cùng một ngày. Và điều này đã khiến cho người ta đặt một câu hỏi: trong hai người này ai có thể được coi là vĩ đại hơn?
- Trung Quốc mua lạp xưởng Mỹ (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Chúng ta nên gọi đạo luật kích thích kinh tế của Hoa Kỳ là lạp xưởng hay đám cưới... chạy tang, theo kiểu Trung Hoa thời phong kiến?
- Trung Quốc mua lạp xưởng Mỹ (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Chúng ta nên gọi đạo luật kích thích kinh tế của Hoa Kỳ là lạp xưởng hay đám cưới... chạy tang, theo kiểu Trung Hoa thời phong kiến?
- Tản Mạn Đầu Năm Về Cuộc Đời: Mất Một Người Bạn Thân Dễ Dầu Tìm Thấy Được (Việt Nguyên)
Trong vòng mười năm qua, những tấm thiệp Tết của báo Ngày Nay vẫn còn nằm trong ngăn bàn viết của tôi. Những tấm thiệp không thay đổi kiểu mỗi năm. Mặt ngoài tấm thiệp hình trang nhất báo Xuân Ngày Nay, mặt trong là những giòng chữ viết tay của ông bạn già, chủ nhiệm chủ bút Ngày Nay, Trọng Kim: “Cám ơn ông bạn trẻ Việt Nguyên đã hết lòng với ông bạn già và với tờ báo trong năm qua”.
- Tản Mạn Đầu Năm Về Cuộc Đời: Mất Một Người Bạn Thân Dễ Dầu Tìm Thấy Được (Việt Nguyên)
Trong vòng mười năm qua, những tấm thiệp Tết của báo Ngày Nay vẫn còn nằm trong ngăn bàn viết của tôi. Những tấm thiệp không thay đổi kiểu mỗi năm. Mặt ngoài tấm thiệp hình trang nhất báo Xuân Ngày Nay, mặt trong là những giòng chữ viết tay của ông bạn già, chủ nhiệm chủ bút Ngày Nay, Trọng Kim: “Cám ơn ông bạn trẻ Việt Nguyên đã hết lòng với ông bạn già và với tờ báo trong năm qua”.
- Tản Mạn Đầu Năm Về Cuộc Đời: Mất Một Người Bạn Thân Dễ Dầu Tìm Thấy Được (Việt Nguyên)
Trong vòng mười năm qua, những tấm thiệp Tết của báo Ngày Nay vẫn còn nằm trong ngăn bàn viết của tôi. Những tấm thiệp không thay đổi kiểu mỗi năm. Mặt ngoài tấm thiệp hình trang nhất báo Xuân Ngày Nay, mặt trong là những giòng chữ viết tay của ông bạn già, chủ nhiệm chủ bút Ngày Nay, Trọng Kim: “Cám ơn ông bạn trẻ Việt Nguyên đã hết lòng với ông bạn già và với tờ báo trong năm qua”.
- Nếu... (Lê Phan)
Hồi trước năm 1975, nhà văn Nguyễn Mạnh Côn có viết một cuốn truyện mang cái tên Ba Người Lính Nhảy Dù Lâm Nạn, một cuốn truyện khoa học giả tưởng trong đó ba quân nhân nhảy dù đã tình cờ vượt thời gian trở lại quá khứ.
- Nếu... (Lê Phan)
Hồi trước năm 1975, nhà văn Nguyễn Mạnh Côn có viết một cuốn truyện mang cái tên Ba Người Lính Nhảy Dù Lâm Nạn, một cuốn truyện khoa học giả tưởng trong đó ba quân nhân nhảy dù đã tình cờ vượt thời gian trở lại quá khứ.
- Hội nghị Elysée: Tiêu thêm 2.6 tỷ (Từ Nguyên)
Hai tỷ sáu trăm triệu Euro để giúp những gia đình khó khăn bằng cách giảm thuế, tăng tiền trợ cấp cho người thất nghiệp, tăng phụ cấp gia đình... Ðó là quyết định của chính phủ trong cuộc họp với nghiệp đoàn và hiệp hội chủ nhân tại Ðiện Elysée chiều ngày 18 Tháng Hai.
- Hội nghị Elysée: Tiêu thêm 2.6 tỷ (Từ Nguyên)
Hai tỷ sáu trăm triệu Euro để giúp những gia đình khó khăn bằng cách giảm thuế, tăng tiền trợ cấp cho người thất nghiệp, tăng phụ cấp gia đình... Ðó là quyết định của chính phủ trong cuộc họp với nghiệp đoàn và hiệp hội chủ nhân tại Ðiện Elysée chiều ngày 18 Tháng Hai.
- Lá thư Luân Đôn (Lê Mạnh Hùng)
Không phải chỉ có thị trường chứng khoán mà có lúc đang đi xuống bỗng tăng trở lại một thời gian làm cho người ta hy vọng trước khi tiếp tục con đường đi xuống như trước mà cả trong chính trị cũng thường xảy ra như vậy.
- Lá thư Luân Đôn (Lê Mạnh Hùng)
Không phải chỉ có thị trường chứng khoán mà có lúc đang đi xuống bỗng tăng trở lại một thời gian làm cho người ta hy vọng trước khi tiếp tục con đường đi xuống như trước mà cả trong chính trị cũng thường xảy ra như vậy.
- “Thương quá em bé Việt Nam!” ( Huy Phương)
Tuần trước mày mò trên net, tôi có đọc được một bài kể chuyện mắt thấy tai nghe của một “Việt kiều” về thăm quê, ký tên Phương Toàn. Bài này chỉ là những ghi nhận tình cờ nho nhỏ trong những ngày ở Việt Nam, nhưng đọc lên thấy xót xa biết là chừng nào.
- “Thương quá em bé Việt Nam!” ( Huy Phương)
Tuần trước mày mò trên net, tôi có đọc được một bài kể chuyện mắt thấy tai nghe của một “Việt kiều” về thăm quê, ký tên Phương Toàn. Bài này chỉ là những ghi nhận tình cờ nho nhỏ trong những ngày ở Việt Nam, nhưng đọc lên thấy xót xa biết là chừng nào.
- Từ Nam California: Châu Á cuối thập-niên 2000: Dân-Chủ đi xuống (phần 2) (Cổ Lũy)
Những năm gần đây châu Á lại như đảo ngược những thành quả đã đạt được. Suốt trong vùng, những thế lực quân sự tưởng như đã nằm yên trong các doanh trại lại bắt đầu ra mặt hoành hành. Những nhà cầm quyền gần như độc tài ở Sri Lanka [trước đây là Ceylon, Tích-Lan], Kampuchea, Phi-Luật-Tân cùng những nước khác đã củng cố quyền lực ghê gớm của nhà nước, đẩy lực lượng an ninh đàn áp đối lập, sử dụng sắc lệnh khẩn cấp để thu thập hết quyền thế, và siết chặt xã hội dân sự.
- Từ Nam California: Châu Á cuối thập-niên 2000: Dân-Chủ đi xuống (phần 2) (Cổ Lũy)
Những năm gần đây châu Á lại như đảo ngược những thành quả đã đạt được. Suốt trong vùng, những thế lực quân sự tưởng như đã nằm yên trong các doanh trại lại bắt đầu ra mặt hoành hành. Những nhà cầm quyền gần như độc tài ở Sri Lanka [trước đây là Ceylon, Tích-Lan], Kampuchea, Phi-Luật-Tân cùng những nước khác đã củng cố quyền lực ghê gớm của nhà nước, đẩy lực lượng an ninh đàn áp đối lập, sử dụng sắc lệnh khẩn cấp để thu thập hết quyền thế, và siết chặt xã hội dân sự.
- Hoa Kỳ vẫn là No. One (Lê Phan)
Chỉ khoảng hai năm trước, đã có lúc một số nhà bình luận nói là thăng bằng kinh tế thế giới đã đi đến chỗ là ngay cả nếu Hoa Kỳ có đi vào suy thoái thì Á Châu, nhất là Trung Quốc và Nhật Bản có thể đứng ra thay thế làm động cơ cho kinh tế thế giới.
- Hoa Kỳ vẫn là No. One (Lê Phan)
Chỉ khoảng hai năm trước, đã có lúc một số nhà bình luận nói là thăng bằng kinh tế thế giới đã đi đến chỗ là ngay cả nếu Hoa Kỳ có đi vào suy thoái thì Á Châu, nhất là Trung Quốc và Nhật Bản có thể đứng ra thay thế làm động cơ cho kinh tế thế giới.
- Chỉ có một thời Palawan, Manila (Trịnh Hội)
Thế là cuối cùng câu chuyện tị nạn Palawan, Phi Luật Tân cũng đã đến hồi kết cuộc. Thứ Bảy tuần này ngày 28 tháng 2 năm 2009 văn phòng ở Manila sẽ đóng cửa. Hôm qua ngồi họp với 4 gia đình tỵ nạn Việt Nam cuối cùng vẫn còn kẹt lại tại Phi, tôi hồi tưởng lại mới hôm nào mỗi khi có những cuộc họp như thế này, phải có ít nhất là vài trăm cho đến một, hai ngàn người kéo nhau đến chen chúc trong những phòng họp nghèo nàn chật hẹp để nghe ngóng tin tức.
- Chỉ có một thời Palawan, Manila (Trịnh Hội)
Thế là cuối cùng câu chuyện tị nạn Palawan, Phi Luật Tân cũng đã đến hồi kết cuộc. Thứ Bảy tuần này ngày 28 tháng 2 năm 2009 văn phòng ở Manila sẽ đóng cửa. Hôm qua ngồi họp với 4 gia đình tỵ nạn Việt Nam cuối cùng vẫn còn kẹt lại tại Phi, tôi hồi tưởng lại mới hôm nào mỗi khi có những cuộc họp như thế này, phải có ít nhất là vài trăm cho đến một, hai ngàn người kéo nhau đến chen chúc trong những phòng họp nghèo nàn chật hẹp để nghe ngóng tin tức.
- Nỗi ám ảnh cuối đời (Huy Phương)
Phiên tòa xét xử người phóng viên Muntazer al-Zaidi, người đã ném hai chiếc giày vào Tổng Thống Bush đã được đình lại cho tới ngày 12 Tháng Ba năm nay. Không những ném giày, y còn gọi ông Bush là con chó, cả hai đều là tội nhục mạ lớn nhất ở Trung Ðông.
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
K? quan th? gi?i Ð? Thiên Ð? Thích Angkor Wat n?m sát c?nh thành ph? Siem Reap cách kho?ng 4 gi? xe (n?u b?n lái th?t mau) t? th? dô Phnom Penh noi tôi dã d?n vi?ng tham và làm vi?c 3 l?n trong nh?ng nam v?a qua nhung dã không d? l?i cho tôi m?t ?n tu?ng m?nh m? nào c?. Ngo?i tr? khu tru?ng trung h?c Tuol Sleng n?m ? ngo?i ô thành ph?. Cách dây 30 nam noi này có th? nói là m?t d?a ng?c dúng nghia nh?t c?a nó. Vì dây là noi mà ch? d? c?ng s?n Pol Pot c?a Khmer Ð? dã dùng d? giam gi?, tra t?n và h?y di?t g?n 20 ngàn ngu?i dân th? dô Nam Vang thu?c m?i thành ph?n: lu?t su, bác si, th?y cô giáo, nhà tu, công ch?c. Và t?t c? nh?ng ngu?i nào mang kính. H?u h?t các thành ph?n trí th?c c?a d?t nu?c Cambodia vào th?i b?y gi? d?u dã ph?i tr?i qua c?a d?a ng?c này tru?c khi b? dày d?n nh?ng Cánh Ð?ng Ch?t, du?c g?i là The Killing Fields. N?u b?n có d?p t?n m?t nhìn th?y nh?ng phòng h?c du?c bi?n thành nhà giam, bàn h?c du?c s? d?ng làm bàn tra t?n, giu?ng ng? là noi các n?n nhân b? cùm trói tháng này qua nam khác, ch?c lúc ?y có l? b?n cung nhu tôi s? t? th?m h?i r?ng t?i sao trong l?ch s? nhân lo?i l?i có th? phát sinh ra nh?ng con ngu?i, nh?ng ch? d? quái thai ác d?c d?n th?? Cùng m?t dân t?c, cách dây g?n m?t thiên k? tru?c, ngu?i Khmer dã có d? tài và s?c d? xây d?ng m?t k? quan c?a th? gi?i. Ð?t chân d?n tham Angkor Wat b?n m?i c?m nh?n du?c s? hùng vi và huy?n bí c?a nh?ng ngôi d?n th? dá kh?ng l? có m?t không hai trên th? gi?i. Nhung m?t ngàn nam sau, cung cùng m?t dân t?c Khmer, h? l?i có th? t? h?y di?t t?t c?. T? d?n th?, van hóa, tu tu?ng cho d?n tru?ng h?c, xã h?i, và ngay c? con ngu?i. Ch? trong vòng chua d?y 4 nam, t? nam 1975 cho d?n nam 1978, ch? d? Pol Pot dã gi?t ch?t g?n 2 tri?u ngu?i dân Cambodia. T?c vào kho?ng m?t ph?n tu dân s? c?a c? nu?c vào th?i b?y gi?.
C? m?t xã h?i dã b? h?y di?t trong tích t?c. Hai tu?n tru?c ngày Sài Gòn s?p d?, quân d?i c?ng s?n c?a Pol Pot dã ti?n vào th? dô Phnom Penh và ngay l?p t?c công cu?c xây d?ng m?t ch? d? xã h?i ch? nghia thu?n ch?ng dã du?c ti?n hành. Nam 1975 'cách m?ng thành công' du?c chính th?c tr? thành nam d?u tiên, Year Zero. T?t c? m?i ngu?i dân th? dô và nh?ng khu v?c lân c?n, b?t k? già, tr?, ?m, bé d?u ph?i tr? v? nông thôn làm lao d?ng kh? sai. T? 12 ti?ng d?n 15 ti?ng m?i ngày. M?i s? ph?n kháng d?u b? tiêu di?t, k? c? nh?ng thành ph?n c?ng s?n Khmer Rouge không d?ng ý v?i du?ng l?i thu?n ch?ng tàn b?o và th?ng tay c?a Pol Pot. Trong dó có c? duong kim Th? Tu?ng Hun Sen t?ng là m?t si quan trong quân d?i Pol Pot nhung dã dào thoát sang Vi?t Nam nam 1977 sau khi b? truy nã. Theo m?t s? d? li?u cho bi?t, n?u nhu Vi?t Nam không t?n công và l?t d? ch? d? Pol Pot vào d?u nam 1979, toàn b? dân s? ? mi?n Ðông c?a Cambodia, lúc ?y dã vùng lên ph?n kháng, có l? dã b? gi?t s?ch.
Ðây cung là m?t trong nh?ng lý do mà Trung Qu?c dua ra d? ‘d?y’ cho Vi?t Nam m?t bài h?c là dám dánh m?t d? t? trung thành c?a h? mà không n? m?t B?c Tri?u. Cách dây dúng 30 nam, vào ngày 17 tháng 2 nam 1979, ch? vài tu?n sau khi ch? d? Pol Pot b? quân d?i Vi?t Nam l?t d? và sau khi Ð?ng Ti?u Bình tuyên b? trên các dài truy?n hình 'Vi?t Nam là m?t lu côn d? c?n du?c d?y cho m?t bài h?c', toàn b? 6 t?nh phía B?c c?a Vi?t Nam lúc dó dã b? t?n công b?t ng?, và hoàn toàn không du?c báo tru?c. B?t k? tình c?m anh em d?ng chí sâu n?ng trong su?t cu?c chi?n Vi?t Nam. B?t k? lu?t pháp và thông l? qu?c t? v? chi?n tranh và cách x? s? nh?ng b?t d?ng, n?u có.
Th?t khó mà có th? tu?ng tu?ng du?c là m?t ch? d? tàn b?o nhu Pol Pot l?i có nh?ng ngu?i, nh?ng th?c th? chính tr? nâng d? và t?o di?u ki?n giúp cho thành công nhu Trung Qu?c dã t?ng vi?n tr? cho quân d?i Khmer Rouge c?a Pol Pot trong su?t kho?ng th?i gian kinh hoàng dó. Cung nhu khó cho chúng ta có th? tu?ng tu?ng du?c là nh?ng nhân v?t kinh d? nhu Pol Pot, dã t?ng là m?t h?c sinh gi?i, do?t du?c h?c b?ng toàn ph?n sang Pháp du h?c t? nam 1949 cho d?n nam 1953 l?i có th? mang m?t ch? nghia ngo?i lai, m?t ý tu?ng diên cu?ng v? nu?c d? h?y di?t c? m?t dân t?c, m?t d?t nu?c noi mình sinh ra và l?n lên. Và hoàn toàn c?m th?y không h?i h?n gì cho d?n lúc nh?m m?t trong bình an không b? xét x? vào nam 1998. Trong s? ng? ngàng l?n u?t h?n c?a hàng v?n ngu?i b?t k? là ngu?i Cam B?t hay c?ng d?ng qu?c t?.
Có l? dó là lý do mà sau dúng 30 nam t? ngày ch? d? Pol Pot b? l?t d?, 20 nam t? ngày Vi?t Nam rút quân v? nu?c, g?n 10 nam bàn cãi d? di d?n th?a thu?n và 3 nam sau ngày thành l?p Tòa Án Qu?c T? Xét X? các thành ph?n lãnh t? và t?i ác di?t ch?ng nhân lo?i (crime against humanity) c?a ch? d? Pol Pot, trong tu?n này các thông tín xã, báo chí, và dài truy?n hình qu?c t? d?u dã d?ng lo?t dua tin: Nhà giáo toán h?c Kaing Guek Eav - thu?ng du?c g?i là Duch - cu?i cùng dã ph?i ra tru?c vành móng ng?a.
Nhung ông ta là ai? Thua ông ta chính là ngu?i ch? huy tru?ng c?a tru?ng trung h?c du?c bi?n thành nhà giam Tuol Sleng c?a d?a ng?c nam nào. V?i mái tóc b?c mu?i tiêu, dáng ngu?i g?y, nh?, và là con chiên sùng d?o Thiên Chúa Giáo (born-again Christian) dang d?y h?c cho m?t t? ch?c nhân d?o ? các tr?i t? n?n vào nam 1999 lúc ông b? b?t, ít có ai ng? r?ng cung chính ông là ngu?i dã tr?c ti?p ra l?nh gi?t và ch?p hình t?ng ngu?i m?t khi h? v?a b? gi?t, ho?c lúc s?p b? gi?t, d? ch?ng t? cho th?y là các k? thù c?a cu?c 'cách m?ng vi d?i' dã b? h?y di?t. Ông còn s?p x?p d? có th? m?i ngày tiêu di?t m?t thành ph?n khác nhau: hôm nay là ngày ph?i gi?t v? c?a nh?ng k? thù c?a d?ng, ngày mai là ngày ph?i gi?t con cái c?a h?, ngày m?t là t?t c? nh?ng ai thu?c thành ph?n công ch?c c?a ch? d? cu. Cho d?n bây gi? nh?ng hình ?nh b? tra t?n, thân th? tr?n tru?ng, lõa l? du?c ch?p ? nhi?u tr?ng thái s?ng, ch?t, ho?c b?t t?nh khác nhau, k? c? s? ngu?i, d?u du?c trung bày d?y d? v?i nh?ng l?i chú thích chi ti?t trên t?ng hình ?nh m?t. C? nhu th? n?u ch? du?c k? l?i thì ch?ng có ai có th? tin vào nh?ng câu chuy?n g?n nhu hoang tu?ng c?a nam nào.
Và dó cung là nh?ng hình ?nh và suy nghi mà tôi mãi liên tu?ng d?n trong nh?ng ngày v?a qua m?c dù tôi dã r?i xa kh?i c? hai thành ph? Phnom Penh và Siem Reap. Mà th?t ra thì thiên dàng Angkor Wat hay d?a ng?c Tuol Sleng cu?i cùng thì cung t? con ngu?i mà ra, có ph?i th? không nh?? M?t ngàn nam tru?c chúng ta có th? dã d?t du?c d?n d?nh cao c?a van minh và sáng t?o. Nhung không ch?c gì m?t ngàn nam sau nhân lo?i ch? s? ch?ng ki?n du?c s? thang hoa và k? di?u trong cu?c s?ng. N?u chúng ta có nh?ng b?c vi nhân nhu Shakespeare, M? Teresa, Gandhi, ho?c Mandela, thì trong l?ch s? nhân lo?i cung có th? n?y sinh ra nh?ng nhân v?t và s? ki?n nhu Pol Pot, Mao Tr?ch Ðông, Hitler, Stalin, ho?c ch? d? di?t ch?ng ? Rwanda. Và tôi tin r?ng s? còn ti?p di?n mãi nh?ng hành d?ng man r?, s? hi?n h?u c?a nh?ng ch? d? b?o tàn n?u nhu m?i ngu?i trong chúng ta d?u im l?ng, không quan tâm d?n quá kh? cung nhu thao th?c cho tuong lai. Nhu l?i nói b?t h? c?a nhà van, chính tr? gia ngu?i Ái Nhi Lan Edmund Burke c?a th? k? th? 18: The only thing necessary for evil to triumph is for good men to do nothing. Tôi c?n ph?i luôn t? nh?c nh? chính mình v?i câu nói này. Ði?u ki?n duy nh?t d? t?i ác có th? thành công là nh?ng ngu?i t?t b?ng không làm gì c?. |