Tiếng hát một thời lẫy lừng: 40 năm thăng trầm với Lệ Thu
Lệ Thu, tiếng hát đầy quyến rũ đã từng là hơi thở của những người yêu nhạc sẽ là một tiếng hát đáng được vinh danh với tất cả ý nghĩa trang trọng của nó.
Home

Tru?ng K? (1999)

 

“Ngu?i ta qua dây ngu?i ta c?y h?c bo ra, ngu?i ta di làm b?i v́ th?y tru?c cái nghi?p di, cái ngành ngh?, cái sinh ho?t c?a âm nh?c không có du?c liên t?c nhu ? Vi?t Nam. Đáng l? ḿnh ph?i nh́n th?y di?u dó ngay d? chu?n b? cho ḿnh m?t tuong lai. Nhung Thu d? quá, Thu không có chu?n b? ǵ h?t.”

L? Thu, ti?ng hát m?t th?i l?ng l?y trong th? gi?i ca nh?c Vi?t Nam gi? dây, m?t ḿnh don d?c trong can nhà v?ng l?ng, nh́n l?i ḿnh, nh́n l?i cu?c d?i c?a m?t ngh? si ti?ng tam, ch? dă nh?n ra m?t di?u b?t h?nh cho m?t ki?p c?m ca, nh?t là d?i v?i ch? dă trên 40 nam mang ti?ng hát c?a ḿnh d? t?o ni?m vui cho d?i, cho ngu?i.


Ngu?i con c?u t?

L? Thu tên th?t là Bùi Th? Oanh, chào d?i t?i H?i Pḥng ngày 16 tháng Baœy nam 1943. Thân m?u ch? dă sinh du?c t?t c? tám ngu?i con, nhung baœy ngu?i con d?u d?u dă qua d?i vào nam lên 3 tu?i. L? Thu là ngu?i con duy nh?t s?ng du?c sau khi thân m?u ch? th? thai trong m?t tru?ng h?p r?t d?c bi?t nhu l?i ch? k?: “Tru?c khi sinh Thu, bà c? di d?n chùa m?i cúng vái ǵ dó. C? b?o là trong khi ch? d?i d?n phiên ḿnh cúng v́ quá dông ngu?i, c? n?m ng?û thiu thiu th́ th?y m?t ông quan m?ït d? tía tai, m?c áo long bào ?m d?a bé trao cho c?. Th? là c? th? thai Thu. C? th? thai Thu th́ nuôi du?c. Th? nhung c? cung ph?i b? vào tru?ng bà ‘so’ d? cho ‘so’ nuôi ch? không dám nuôi ? nhà s? l?i ‘di doong’ n?a.”
 

T́nh c? ? B?ng Lai

L?n lên trong m?t gia d́nh ch? g?i là b?t h?nh nhu v?y, L? Thu s?ng b?ng s? dùm b?c c?a ngu?i m? là ngu?i v? th? c?a thân ph? ch?. V́ g?p nhi?u khó khan do ngu?i v? c? gây ra, hai m? con ch? dă ph?i r?i b? quê quán d? vào Sài G̣n t? nam 1953. Nh? s? t?n t?o c?a m?, L? Thu theo h?c b?c trung h?c Pháp t?i tru?ng Les Lauriers vào nam 59, và m?t s? t́nh c? dua d?y dă khi?n cô h?c tṛ Bùi Th? Oanh d?n v?i âm nh?c: “M?t hôm, sau khi di h?c v?, b?n bè r? di choi. Caœ dám kéo lên pḥng trà B?ng Lai ng?i an, bu?i chi?u ? trên cái sân thu?ng. B?n bè g?i ngu?i coi nhu là MC lúc dó gi?i thi?u Thu, b?o là yêu c?u cô này lên hát di, cô ?y hát hay l?m. Xong r?i b?n nó c? d?y Thu lên hát. Bài d?u tiên là bài ‘Dang D?.’ V?a hát xong, ông giám d?c B?ng Lai ... kư giao kèo ngay. Th? là kh?i d?u s? nghi?p t? dóù.”

Sau khi nh?n l?i c?ng tác v?i pḥng trà B?ng Lai, L? Thu v?n ti?p t?c di h?c nhung ch? m?t th?i gian sau v́ quá yêu nh?c nên ch? dă quy?t d?nh thôi h?c luôn d? di theo con du?ng ca hát.

Hát ? B?ng Lai du?c kho?ng hai nam, L? Thu b?t d?u “c?t cánh tung bay” v? hát t?i Trúc Lâm trà th?t c?a nh?c si M?nh Phát, cung là noi c?ng tác c?a nhi?u gi?ng ca tên tu?i khác nhu L? Thanh và Thanh Thúy. Ti?ng hát c?a L? Thu b?t d?u gây du?c ti?ng vang qua nh?ng nh?c ph?m t́nh c?m v?i m?t gi?ng ca d?c bi?t, khác h?n nh?ng ca si cùng th?i.
 

C?ng tác v?i vu tru?ng T? Do

Đ?n nam 62, L? Thu sang c?ng tác v?i vu tru?ng T? Do. Nh? t?ng theo h?c chuong tŕnh Pháp và có m?t s? v?n li?ng Anh van khá v?ng vàng – theo h?c m?t th?i gian ? tru?ng Kh?i Minh – nên trong th?i gian c?ng tác v?i vu tru?ng này L? Thu dă chuy?n sang tŕnh b?y nh?ng nh?c ph?m ngo?i qu?c, n?i b?t nh?t là “La Vie En Rose,” “A Certain Smile,” “La Mer,” “Love Is A Many Splendored Thing.”

Trong th?i k? này r?t hi?m nh?ng gi?ng ca có th? hát du?c c? ba th? ti?ng Vi?t, Anh và Pháp nên L? Thu dă du?c khán thính gi? dành cho r?t nhi?u c?m t́nh.

Cung trong th?i gian này, L? Thu thành hôn v?i m?t thanh niên tên Son, du h?c t? Pháp v?. Hai ngu?i dă có v?i nhau hai con gái là Trang và Tú, hi?n d?u dă có gia d́nh và có co s? thuong m?i riêng và vi?c làm v?ng ch?c ? Nam California.

L? Thu càng ngày càng n?i ti?ng d? tr? thành cái dinh c?a nh?ng vu tru?ng l?n ? Sài G̣n, ngoài vi?c du?c bi?t d?n qua nh?ng chuong tŕnh ca nh?c trtên các dài phát thanh Sài G̣n, dài Quân Đ?i và M? Vi?t Nam. Nh?ng vu tru?ng Queen Bee, T? Do và Ritz du?c khách n?ng nhi?t chi?u c? trong th?i gian t? 68 d?n 71 m?t ph?n l?n nh? ? ti?ng hát L? Thu. Sân kh?u và ánh dèn noi vu tru?ng dă có m?t s?c lôi cu?n l? k? v?i ch?.

L? Thu dă b? ra r?t nhi?u th?i gi? d? t?p du?t m?t nh?c ph?m ua thích: “H?i ? Vi?t Nam, m?i l?n thích m?t bài nào dó là Thu t?p mi?t mài t?i sáng dêm. Đi hát v? 1, 2 gi? dêm v?n c̣n t?p hát cho d?n sáng. Thí d? nhu bài ‘Serenade’ ch?ng h?n.”
 

Jo Marcel – Vu tru?ng Queen Bee

Nam 68, L? Thu v? c?ng tác v?i chuong tŕnh Jo Marcel t?i vu tru?ng Queen Bee. Ngoài vi?c di hát hàng dêm ch? c̣n kư giao kèo thu thanh bang nh?c cho Jo Marcel, kh?i d?u cho m?t th?i k? vàng son nh?t trong cu?c d?i di hát.

Đ?n gi?a nam 69, L? Thu cùng v?i chuong tŕnh Jo Marcel d?i v? vu tru?ng Ritz trên du?ng Tr?n Hung Đ?o, d? sau dó ch? tr? thành m?t n? ca si d?t giá nh?t trong th?i k? này nh? lôi cu?n du?c m?t s? khách k? l?c. Nh?ng bang nh?c có ti?ng hát L? Thu do Jo Marcel th?c hi?n, cung có s? bán vu?t xa nh?ng bang nh?c khác phát hành cùng th?i.

S? n?i ti?ng c?a L? Thu dă dua d?n s? tranh ch?p c?a hai vu tru?ng Ritz và T? Do trong v?n d? dành d?c quy?n ti?ng hát c?a ch?. Do m?t di?u kho?n trong giao kèo kư k?t v?i Jo Marcel c?a Ritz, L? Thu dă không th? v? hát t?i vu tru?ng T? Do v?i ti?n luong m?i tháng 1 tri?u d?ng, chua k? d?n s? ti?n thu?ng riêng 2 tri?u do s? th?a thu?n v?i giám d?c vu tru?ng này là Nguy?n Van Cu?ng. Do dó L? Thu dă c?ng tác v?i Jo Marcel thêm m?t nam n?a, tru?c khi v? hát v?i T? Do cung v?i s? ti?n thù lao k? l?c nhu dă th?a thu?n t? tru?c. L? Thu tr? l?i v?i T? Do vào nam 70 và kéo dài cho d?n khi vu tru?ng này b? n? hon m?t nam sau. T? dó cho d?n bi?n c? tháng Tu nam 75, L? Thu v?n gi? cho ḿnh du?c m?t ngôi v? cao.


M?t thoáng phù du

Bây gi? nh? v? th?i k? vàng son dó, L? Thu không h? t? ra ti?c nu?i v́ d?i v?i ch? t?t caœ ch? là m?t thoáng phù du: “Đi?u tôi cho là quan tr?ng nh?t là ǵ? Chính là cái tâm h?n c?a ḿnh. B?i v́ tâm h?n c?a tôi nó nh?y c?m l?m. Tôi ch? mong t́m du?c s? an b́nh thôi...ch? nh?ng cái hào nhoáng, nh?ng cái vinh quang cung nhu nh?ng cái thang, cái tr?m, nh?ng cái t?i, cái vinh nó ch? có m?t thoáng r?i thôi.”

L? Thu thú nh?n là r?t th? o trong vi?c ghi chép nh?ng ǵ liên quan d?n nh?ng sinh ho?t c?a ch?, d?n cu?c s?ng t́nh c?m c?a ch? “v́ v?y cho nên Thu b? l?ng m?y cái chuy?n dáng l? là ḿnh không nên b? l?ng nhu v?y.” Lư do nhu ch? v?a nói d?n t? cu?c s?ng don d?c hi?n nay b?i s? kém may m?n v? du?ng t́nh c?m cung nhu gia d́nh.

Sau khi d? v? v?i ngu?i ch?ng d?u tiên, L? Thu k?t hôn v?i kư gi? H?ng Duong mà k?t qu? cung không du?c t?t d?p nhu cu?c hôn nhân tru?c dó, sau khi dă có v?i nhau m?t con gái tên Thu Uy?n. Đu?ng ch?ng con c?a ch? dă khi?n L? Thu th?t ra nh?ng l?i chua xót: “Làm cái ǵ th́ cung c?n có v? có ch?ng v?i nhau. C̣n Thu, Thu kém may m?n v? cái du?ng gia d́nh quá à.”

Nh́n l?i m?t th?i huy hoàng dă qua khi nh?ng ca khúc nhu “Ng?m Ngùi,” “Huong Xua,” “Thu Hát Cho Ngu?i,” “H? Tr?ng” hay “Serenade” dă dua tên tu?i ch? lên cao d? tr? thành m?t gi?ng ca r?t du?c nhi?u ngu?i hâm m?, L? Thu t? an ?i d? cho dó là m?t s? phù du c?a cu?c d?i m?c dù không ph?i ch? không th?nh tho?ng quay v? v?i di văng.

Ai t?ng quen bi?t L? Thu d?u ph?i công nh?n ch? là m?t ngu?i l?c quan và hay khôi hài, tuy nhiên hi?n nay trong hoàn c?nh bo vo, don d?c noi x? ngu?i L? Thu dă không tránh kh?i nh?ng bùi ngùi lo l?ng khi nh́n t?i kho?ng th?i gian c̣n l?i.

Sau bi?n c? tháng Tu nam 75, L? Thu gia nh?p doàn Kim Cuong di tŕnh di?n dó dây cho d?n nam 79. M?t nam tru?c dó ch? cung dă t?ng m? m?t quán cà phê mang tên con gái út c?a ch? là Thu Uy?n trên du?ng Phan Tôn, Tân Đ?nh v?i s? c?ng tác c?a Thanh Lan và nh?c si Lê Van Thi?n. Quán Thu Uy?n dă thu hút du?c r?t nhi?u khách hàng, t́m d?n d? thu?ng th?c lén lút nh?ng âm thanh quen thu?c tru?c dó.
 

Đ?n Pulau Bidong

Vào tháng Mu?i M?t, 1979, L? Thu cùng con gái út vu?t biên. Sau sáu ngày lênh dênh trên bi?n cùng v?i m?t vài ngh? si khác nhu Ng?c Minh và Hoàng Thi Thao, L? Thu dă d?n du?c Pulau Bidong và sau dó sang M? vào gi?a nam 1980. Hai ngu?i con gái l?n c?a ch? cung vu?t biên d?n d?o Galang và m?t th?i gian sau cung du?c doàn t? v?i ch? t?i Nam California.

Nh?ng ngày d?u trên mi?n d?t l?, L? Thu c?m th?y r?t bo vo, không bi?t s? ph?i duong d?u v?i tuong lai ḿnh ra sao. Ch? nh? khán gi?, nh? nh?ng dêm vu tru?ng dă mang d?n cho ch? nh?ng ni?m vui d?y ư nghia c?a m?t cu?c d?i ca hát cho ngu?i mua vui.


Tái ng? kháng thính gi? ? Beverley Hills

Vào tháng Mu?i nam 1980, L? Thu dă t́m l?i du?c m?t ni?m vui l?n khi tái ng? v?i khán gi? trong m?t bu?i tŕnh di?n d?c bi?t do Nam L?c t? ch?c t?i Beverley Hills v?i m?t s? ngu?i tham d? k? l?c.

M?t th?i gian ng?n sau dó L? Thu dă du?c m?i sang Paris tŕnh di?n, và liên ti?p du?c kh?p noi m?i dón. Ngoài ra, L? Thu c̣n c?ng tác v?i nhi?u vu tru?ng nhu T? Do, Làng Van và Maxim’s.

Nam 1981, L? Thu d?ng ra th?c hi?n bang nh?c d?u tiên t?i h?i ngo?i mang t?a d? “Hát Trên Đu?ng T? Sinh” g?m nh?ng ca khúc v? t? n?n, li?n dó là bang nh?c “Thu Hát Cho Ngu?i” g?m m?t s? nh?c ph?m dă g?n li?n v?i tên tu?i ch?.

Đ?n khi nh?c ph?m “Mu?i Nam T́nh Cu” ra d?i th́ chính ti?ng hát c?a L? Thu dă khi?n cho nh?c ph?m này c?a Tr?n Qu?ng Nam tr? thành quen thu?c. Ngoài ra nh?c ph?m “Xin C̣n G?i Tên Nhau” cung dă khi?n tên tu?i c?a L? Thu t́m l?i du?c ch? d?ng trong s? m?n m? c?a khán gi? t?i h?i ngo?i.

Theo L? Thu th́ ch? không có s? buôn bán. Sau khi l?y du?c m?nh b?ng v? ngành th?m m?, ch? dă d?ng ra di?u hành m?t trung tâm th?m m?, nhung ch? du?c m?t th?i gian cung ph?i dóng c?a. M?y nam g?n dây ch? l?i m? m?t quán an nhung cung không t?n t?i du?c bao lâu. Nh?ng s? th?t b?i dó d?n t? s? thi?u cham sóc v́ nh?ng l?n di hát ? xa.


M?t ḿnh trong can nhà v?ng

Nh?ng ngày d?u tiên ch? cu ng? ? thành ph? Costa Mesa, r?i d?n v? Garden Grove và mua nhà ? dây v?i các con. Sau khi các con ch? thành tài và ra ? riêng, ch? ph?i bán can nhà vào nam 1999. Hi?n L? Thu dang ? m?t can nhà thuê ? thành ph? Fountain Valley, và s?ng trong c?nh don d?c. Ch? cho bi?t con cái thuong yêu ch? r?t nhi?u, nhung cung nhu các b?c cha m? g?p c?nh “nu?c m?t ch?y xuôi,” m?i ngu?i con c?a ch? d?u có m?t d?i s?ng riêng, không giúp ǵ du?c ch? trong m?t môi tru?ng s?ng khác bi?t h?n v?i tru?c kia.

Nh?ng ngày g?n dây, t́nh tr?ng s?c kh?e c?a ch? có ph?n sa sút nên dă ph?i t? ch?i m?t s? l?i m?i tŕnh di?n. Theo l?i bác si di?u tr? th́ L? Thu lâm vào m?t t́nh tr?ng cang th?ng quá d?: “Bác si nói là b? stress quá, bu?n phi?n lo l?ng quá. R?i nó xu?ng tinh th?n, b?ch huy?t c?u c?a Thu b? thi?u quá, nên s?c d? kháng trong co th? không có n?a. Thành ra cái s? bi quan dó nó làm cho b? down.”

Có ngu?i cho r?ng L? Thu dă tr?i qua m?t cu?c s?ng buông th? nên dă dua d?n t́nh tr?ng s?c kh?e nhu hi?n nay. Tru?c nh?ng l?i d?n d?i nhu v?y, ch? lên ti?ng: “Trong su?t cu?c d?i c?a Thu, Thu không bao gi? bi?t u?ng ch? không ph?i nói là u?ng du?c m?t gi?t ru?u, không bao gi? hít m?t di?u thu?c lá, không bi?t hít m?t hoi thu?c lá ch? d?ng nói là m?t di?u. Và cung không bao gi? nh?p m?t ng?m cà phê. V?n d? không ph?i là ḿnh kiêng, nhung mà là không u?ng du?c, không làm du?c!”

Khi nh? d?n kho?ng th?i gian d?u ? h?i ngo?i, L? Thu dă không d?u du?c s? ti?c nu?i v́ không có du?c nh?ng kinh nghi?m c?a nh?ng ngu?i di tru?c d? chu?n b? cho tuong lai ḿnh. Có th? do b?n tính l?c quan, ch? dă nh́n d?i v?i m?t con m?t quá d? dăi: “Bây gi? th́ ngh? cung tr? th?y mà ch? cung tr? th?y. Lâu quá r?i th́ nó cung l?t di ch?. Tuy r?ng ḿnh có gi?i giang ǵ, ḿnh có ch? nghia, không b? tr? ng?i v? ngôn ng?, nhung mà l?n tu?i r?i, có làm ǵ du?c dâu.”

L? Thu nh́n l?i ḿnh, nh́n l?i quăng d?i di qua nhu nh?ng thoáng phù du v?i m?t ni?m bi quan t?t cùng. Tâm tr?ng c?a ch? dă du?c th? hi?n rơ ràng trong m?t s? nh?c ph?m c?a n? nh?c si Di?u Huong, trong CD m?i nh?t v?i t?a d? “L?ng Nh́n Ta Thôi,” phát hành trong nam 1999.

L? Thu, ti?ng hát d?y quy?n ru dă t?ng là hoi th? c?a nh?ng ngu?i yêu nh?c s? là m?t ti?ng hát dáng du?c vinh danh v?i t?t c? ư nghia trang tr?ng c?a nó.

 

Tru?ng K? (trích vietnhac.org)
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here