CON NHÀ LÍNH...

Sáng nay, u?ng cà phê trên v?a-hè-Sài-Gòn, chúng tôi ch?t nh? m?t ngu?i b?n, Ðinh Linh, nhà tho M? g?c Vi?t. L?n v? Vi?t Nam, cùng ng?i u?ng cà phê trên v?a hè, anh nói:

“Thành ng? ‘Con nhà lính, tính nhà quan’ có th? hi?u nhu: Ngu?i lãnh luong lính mà l?i thích tiêu xài nhu quan?”

Chúng tôi có trách nhi?m nói cho ngu?i b?n Vi?t Ki?u hi?u t?p quán, ngôn ng? nu?c nhà. Anh Ðinh Linh r?i quê huong t? khi tu?i còn nh?, h?c r?i l?n lên làm tho vi?t van b?ng ti?ng M?. Anh t?ng v? choi, ? l?i m?t th?i gian dài hàng m?y nam.

“B?n Ðinh Linh thích s?ng ? Vi?t Nam hay thích s?ng ? bên M??”

Ðinh Linh tr? l?i không c?n suy nghi lâu hon m?t phút:

“Tôi s? thích nh?t, n?u nu?c M? ? sát bên nu?c Vi?t Nam. Vì ? M?, tôi ki?m ti?n d? s?ng d? dàng g?p tram l?n ? Vi?t Nam. Nhung ? Vi?t Nam, tôi có quá nhi?u th?i gian d? mu?n làm gì cung du?c”.

“Ði?u này tuong t? câu thành ng? ‘Con nhà lính, tính nhà quan’. Nghia là ngu?i con nhà lính dó ph?i có nhi?u ti?n nhu con nhà quan, d? d?t nó cùng th?i gian, nhu t?ng d?t nó dù ch? là con nhà lính ít ti?n, ph?i c?n ki?m”.

“Nhung ? x? ta có nhi?u chuy?n tr? trêu, ngay nhu chuy?n ‘qu? th?i gian vô t?n’ c?a ngu?i Vi?t Nam. Qu? th?i gian dó vô t?n cho ngu?i l?n an choi nh?u nh?t, còn d?i v?i tr? em h?c trò, thì ngu?c l?i, th?t thi?u th?i gian. H?c t?i m?t t?i mui v?n không d? th?i gian d? ti?p t?c h?c, vì v?n chua h?c xong nh?ng cái ph?i h?c, trong chuong trình giáo d?c 'compact disc MP3'!”.

“? các x? Phuong Tây, trong gi? làm vi?c m?i ngày, làm gì ph? xá c? dông vui nhu ? x? ta, nghia là ph? xá hàng quán su?t ngày dông vui, t?p n?p, ch?ng th? các anh ch? Vi?t Ki?u thích chí, khen 'Sài Gòn dzui quá', dù có l?n x?n, t?-pí-lù, dù xe c? thu?ng tr?c bi?u di?n trò xi?c trên du?ng ph?...”

“Xài th?i gian nhu dân x? ta, là d?c tính c?a ngu?i có tính quan nhung ch? có kh? nang làm lính. B?i v?y nên c? mãi là ‘con nhà lính, tính nhà quan’”.

“Ngh? làm tho vi?t van thì ?t nhiên c?n có th?i gian, nhu các ‘quan’ và con ‘quan’ c?n có th?i gian d? an choi nh?u nh?t, cá d? bóng dá... Ngu?i s?n xu?t hàng hóa ? Sài Gòn, h?u h?t có tính quan nên ch? s?n xu?t hàng kém ch?t lu?ng. Ngành y t?, ngu?i trách nhi?m có tính quan nên càng d?u co, d?c quy?n thu?c men du?c càng nhi?u càng t?t. Ngành giáo d?c, càng c?i t? chuong trình... càng có ti?n (kinh phí c?i cách giáo d?c) d? xài sang nhu quan!”

Nguy?n Liêu