Vài điều nên biết về bệnh Ung Thư Buồng Trứng
Bệnh Ung Thư Buồng Trứng (viết tắt là UTBT) đứng hàng thứ năm trong những bệnh ung thư gây tử vong cho phụ nữ tại Hoa Kỳ. Tỉ lệ mắc bệnh là 1/69 (tức là trong 69 phụ nữ, có một người mắc bệnh). Thống kê tại Hoa Kỳ năm 2004 cho thấy có 20,095 phụ nữ mắc bệnh UTBT; trong số đó 14,716 phụ nữ đã tử vong. Chính phủ liên bang đã cấp 2,2 tỉ Mỹ kim cho phí tổn điều trị bệnh UTBT. Và tỉ lệ lành bệnh rất cao nếu bệnh được phát hiện sớm.

Home

 

 

 

Hi?p H?i Á Châu - Thái B́nh Duong (OCAPICA)

 

 

B?nh Ung Thu Bu?ng Tr?ng (vi?t t?t là UTBT) d?ng hàng th? nam trong nh?ng b?nh ung thu gây t? vong cho ph? n? t?i Hoa K?. T? l? m?c b?nh là 1/69 (t?c là trong 69 ph? n?, có m?t ngu?i m?c b?nh). Th?ng kê t?i Hoa K? nam 2004 cho th?y có 20,095 ph? n? m?c b?nh UTBT; trong s? dó 14,716 ph? n? dă t? vong. Chính ph? liên bang dă c?p 2,2 t? M? kim cho phí t?n di?u tr? b?nh UTBT. Và t? l? lành b?nh r?t cao n?u b?nh du?c phát hi?n s?m.

Ung Thu Bu?ng Tr?ng là ǵ?

Bu?ng tr?ng n?m c?nh t? cung là m?t b? ph?n thu?c co quan sinh s?n c?a n? gi?i; m?i bu?ng tr?ng l?n c? m?t h?t h?nh nhân. Bu?ng tr?ng ti?t ra kích thích t? n? (estrogen và progesterone) và s?n xu?t tr?ng. Tr?ng di qua ṿi tr?ng r?i vào t? cung. Vào lúc ph? n? h?t kinh, bu?ng tr?ng ngung ho?t d?ng nên m?c kích thích t? h? xu?ng r?t th?p. M?t khi t? bào t?i bu?ng tr?ng phát tri?n không b́nh thu?ng, chúng gây ra b?nh UTBT.

Ai có th? m?c b?nh Ung Thu Bu?ng Tr?ng?

Ph? n? thu?c m?i l?a tu?i d?u có th? m?c b?nh UTBT, nhung ngu?i l?n tu?i có nhi?u r?i ro hon. Đă có tru?ng h?p m?t b?nh nhân m?i 20 tu?i nhung có d?n 90% b?nh nhân UTBT trên 55 tu?i.

T?i sao m?t ph? n? có th? m?c b?nh Ung Thu Bu?ng Tr?ng?

Ngành y khoa chua t́m du?c nguyên nhân gây ra b?nh UTBT. Tuy nhiên, nhi?u nghiên c?u cho th?y nh?ng y?u t? r?i ro khi?n cho m?t ph? n? d? b? m?c b?nh UTBT nhu:

- Di truy?n: có m?, con gái, ho?c ch? em gái dă m?c b?nh ung thu bu?ng tr?ng, ung thu vú, t? cung, ru?t, ho?c tr?c tràng. Nh?t là trong gia d́nh có vài ph? n? dă m?c b?nh ung thu bu?ng tr?ng ho?c ung thu vú vào lúc tr? tu?i. Trong tru?ng h?p này các ph? n? trong gia d́nh c?n du?c xét nghi?m v? di truy?n (genetic testing) d? phát hi?n gene d?c bi?t làm tang r?i ro m?c b?nh UTBT.

- B?n thân dă m?c b?nh ung thu vú, t? cung, ru?t, ho?c tr?c tràng.

- L?n tu?i.

- Chua t?ng sinh d?.

- Dùng kích thích t? estrogen (mà không có progesterone) trên 10 nam ho?c dùng thu?c di?u tr? b?nh hi?m mu?n, dùng b?t ph?n talc, ho?c m?p ph́ (là y?u t? r?i ro nh?).

M?t ph? n? có m?t vài y?u t? k? trên không có nghia là s? m?c b?nh UTBT. V́ da s? b?nh nhân UTBT ch? là nh?ng ph? n? l?n tu?i và ch?ng có m?t y?u t? r?i ro nào. Tuy nhiên, n?u nghi ḿnh có các y?u t? r?i ro b?n nên luu ư tham kh?o bác si.

Các tri?u ch?ng & s? ch?n doán b?nh Ung Thu Bu?ng Tr?ng?

Trong th?i k? d?u b?nh UTBT không có d?u hi?u rơ r?t cho d?n khi ung thu dă phát tri?n m?i có vài tri?u ch?ng nhu:

- Đau t?c vùng b?ng, t? cung, lung, ho?c c?ng chân

- B?ng to chu?ng (b?ng báng)

- Nôn m?a, khó tiêu, d?y hoi, táo bón, ho?c tiêu ch?y.

- Luôn c?m th?y m?t m?i. Các tri?u ch?ng ít thông thu?ng có th? g?p nhu: hoi th? ng?n (khó th?), thu?ng b? thôi thúc di ti?u (ti?u v?t), âm d?o ch?y máu b?t thu?ng (ra kinh quá nhi?u, ch?y máu khi dă h?t kinh).

Đây có th? cung là t́nh tr?ng thu?ng x?y ra noi m?t ph? n? ho?c là nh?ng tri?u ch?ng c?a m?t b?nh khác. Nhung n?u nh?ng b?t thu?ng kéo dài ho?c càng n?ng, b?n c?n d?n ngay bác si chuyên ph? khoa (gynecologic oncologist) d? du?c ch?n doán xác d?nh b?nh.

Các xét nghi?m du?c th?c hi?n d? ch?n doán b?nh UTBT bao g?m:

- Khám t?ng quát t?i vùng b?ng d? xem có kh?i u ho?c nu?c trong b?ng không.

- Khám t? cung, bu?ng tr?ng, và các b? ph?n g?n k? d? t́m xem có s? thay d?i h́nh d?ng, kích c?, ho?c có kh?i u không.

- Th? máu d? t́m ch?t CA-125, là m?t ch?t có trên m?t ngoài c?a t? bào UTBT và trên vài mô.

- Siêu âm (ultrasound) d? ghi nh?n t́nh tr?ng c?a bu?ng tr?ng.

- Sinh thi?t (biopsy) d? t́m t? bào ung thu, ho?c d? l?y bu?u UTBT ra (n?u bu?u c̣n nh?) và xem ung thu có lan t?a chua.

U nang bu?ng tr?ng có th? t́m th?y bên trên ho?c bên trong c?a m?t bu?ng tr?ng. U nang ch?a ch?t l?ng ho?c dôi khi có mô c?ng. Đa s? u nang bu?ng tr?ng là kh?i u lành (benign), không ph?i ung thu và s? tan di. N?u u nang không tan h?t mà l?i l?n hon, bác si s? làm l?i xét nghi?m d? xác d?nh xem có ph?i là nang ác tính (malignant cysts) gây ra UTBT không.

Khi dă có k?t qu? xác d?nh b?nh UTBT, b?n có th? c?n bi?t ư ki?n c?a m?t bác si th? nh́ v? ch?n doán và k? ho?ch di?u tr?. Có nhi?u cách d? t́m m?t bác si ch?n doán th? nh́ nhu:

- Yêu c?u bác si gia d́nh chuy?n b?n d?n m?t bác si chuyên khoa ho?c m?t nhóm bác si t?i trung tâm di?u tr? ung thu.

- G?i di?n tho?i s? 1-800-4-CANCER ho?c vào internet www.cancer.gov/help.

- T́m danh sách các bác si dă t?t nghi?p chuyên khoa trên internet www.abms.org.

C?n làm ǵ d? pḥng ng?a b?nh Ung Thu Bu?ng Tr?ng?

Hi?n nay chua có cách pḥng ng?a b?nh ho?c xét nghi?m pḥng ng?a nào. C?n luu ư là khi di th? Pap b?n cung du?c khám t? cung nhung th? Pap ch? giúp phát hi?n ung thu c? t? cung mà thôi. Do dó, chính b?n ph?i d? ư và bi?t rơ s?c kh?e c?a ḿnh, ph?i ghi chép l?i nh?ng ǵ b?t thu?ng x?y ra cho ḿnh m?i ngày (d? theo dơi và tŕnh bày cho bác si m?t cách c? th? và rơ ràng) và d?n ngay bác si d? d?nh b?nh. Đ?ng ch?n ch?, v́ ch? nh? phát hi?n b?t thu?ng s?m và di?u tr? s?m, co h?i lành b?nh s? r?t cao.

Tóm l?i vài di?u các ph? n? nên bi?t v? b?nh ung thu bu?ng tr?ng:

- B?nh thu?ng x?y ra noi ph? n? l?n tu?i.

- N?u nh?n th?y có vài y?u t? r?i ro m?c b?nh, b?n nên luu ư tham kh?o bác si.

- Chua t́m ra nguyên nhân gây b?nh UTBT nên chua có cách pḥng ng?a.

- Th? Pap ch? có th? giúp truy t?m ung thu c? t? cung mà thôi.

- N?u có các d?u hi?u b?t thu?ng, b?n c?n d?n ngay bác si d? xác d?nh b?nh. Nh? phát hi?n và ch?a tr? s?m, b?nh có th? du?c ch?a kh?i.

- C?n m?t bác si ch?n doán th? nh́, hăy g?i s? 1-800-4-CANCER (t?c là 1-800-422-6267) c?a H?c Vi?n Ung Thu Hoa K?.

Qua s? tài tr? c?a CDOC (California Dialogue on Cancer), Hi?p H?i Á Châu-Thái B́nh Duong OCAPICA dă phát hành các b?n thông tin chi ti?t v? b?nh UTBT. Quư v? mu?n t́m hi?u thêm ho?c nh?n các b?n in này, xin g?i Lucy Hu?nh (714) 530-2323 ho?c vào m?ng Internet www.cdc.gov.

Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here