Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Buổi ra mắt sách ngày 15/11/2008: về Seattle đi tìm khoảng thời gian đã mất
Buổi sáng thứ sáu cuôi tuần, tôi rời Houston, tránh được cơn gió lạnh thổi xuống thành phố từ miền Ngũ Hồ. Bên kìa bờ Tây Bắc Hoa Kỳ, thành phố Seattle bổng nhiên ấm áp đón tôi trong ngày ra mắt sách Tuyển Tập Từ Bàn Viết Houston. Seattle trong bốn ngày cuối tuần trời xanh nắng ấm, vắng những cơn mưa rỉ rả đặc biệt của những thành phố miền Tây Bắc, Seattle và Portland.
- Những ngày khó quên
Thế là tuần vừa rồi thế giới lại phải chứng kiến một cuộc tấn công kinh hoàng của khủng bố. Cảnh tượng của những người vô tội đột nhiên trở thành mục tiêu của những kẻ cuồng điên đã trở thành quen thuộc trong thời đại của chúng ta. Tuy vậy, những kỷ niệm đó lại rất khó quên.
- Những ngày khó quên
Thế là tuần vừa rồi thế giới lại phải chứng kiến một cuộc tấn công kinh hoàng của khủng bố. Cảnh tượng của những người vô tội đột nhiên trở thành mục tiêu của những kẻ cuồng điên đã trở thành quen thuộc trong thời đại của chúng ta. Tuy vậy, những kỷ niệm đó lại rất khó quên.
- Quyền tự do của công dân
Người Anh vẫn tự hào rằng nước họ là đất nước đầu tiên sáng tạo ra cái mà người ta gọi là những quyền tự do của công dân. Và những quyền tự do này đã được ghi vào hiến pháp của tất cả những quốc gia tự do dân chủ trên thế giới cũng như đã được đặt thành những quyền căn bản của con người qua một công ước của Liên Hiệp Quốc.
- Quyền tự do của công dân
Người Anh vẫn tự hào rằng nước họ là đất nước đầu tiên sáng tạo ra cái mà người ta gọi là những quyền tự do của công dân. Và những quyền tự do này đã được ghi vào hiến pháp của tất cả những quốc gia tự do dân chủ trên thế giới cũng như đã được đặt thành những quyền căn bản của con người qua một công ước của Liên Hiệp Quốc.
- Những vị luật sư đáng kính phục
Hồi còn nhỏ, tôi nhớ các vị luật sư được gọi là trạng sư và họ là những người rất được kính nể. Nhưng sau này, ngay cả ở Việt Nam trước năm 1975, những người tốt nghiệp ngành luật trở thành lạm phát và nghề luật sư đã bị mất đi một phần sự tôn trọng. Nay ở những quốc gia như Hoa Kỳ, nơi việc kiện tụng trở thành chuyện thường nhật, và với loại kiện kiểu nếu được thì luật sư ăn chia, đã khiến chúng ta càng cảm thấy ngành này đã bị thương mại hóa quá mức. Nhưng tuần này có hai vị luật sư đã khiến tôi nghĩ lại.
- Những vị luật sư đáng kính phục
Hồi còn nhỏ, tôi nhớ các vị luật sư được gọi là trạng sư và họ là những người rất được kính nể. Nhưng sau này, ngay cả ở Việt Nam trước năm 1975, những người tốt nghiệp ngành luật trở thành lạm phát và nghề luật sư đã bị mất đi một phần sự tôn trọng. Nay ở những quốc gia như Hoa Kỳ, nơi việc kiện tụng trở thành chuyện thường nhật, và với loại kiện kiểu nếu được thì luật sư ăn chia, đã khiến chúng ta càng cảm thấy ngành này đã bị thương mại hóa quá mức. Nhưng tuần này có hai vị luật sư đã khiến tôi nghĩ lại.
- Bản tuyên ngôn nhân quyền tròn 60 tuổi
Năm nay đánh dấu đúng 60 năm ngày Liên Hiệp Quốc thông qua bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền, một bản tuyên bố trong đó khẳng định cái “phẩm giá bẩm sinh” và “quyền bình đẳng và bất khả xâm phạm” của tất cả con người trên thế giới. Nhưng vào lúc này, trong lúc các nhà ngoại giao của Liên Hiệp Quốc đang ca ngợi những thành quả về nhân quyền mà họ cho là đã đạt được, thì các nhà độc tài của thế giới cũng như những tên khủng bố chắc hẳn cũng ăn mừng việc “đánh đĩ những nhân quyền này”, nhiều khi nhờ vào chính những chính sách và nghị quyết của Liên Hiệp Quốc.
- Bản tuyên ngôn nhân quyền tròn 60 tuổi
Năm nay đánh dấu đúng 60 năm ngày Liên Hiệp Quốc thông qua bản Tuyên Ngôn Nhân Quyền, một bản tuyên bố trong đó khẳng định cái “phẩm giá bẩm sinh” và “quyền bình đẳng và bất khả xâm phạm” của tất cả con người trên thế giới. Nhưng vào lúc này, trong lúc các nhà ngoại giao của Liên Hiệp Quốc đang ca ngợi những thành quả về nhân quyền mà họ cho là đã đạt được, thì các nhà độc tài của thế giới cũng như những tên khủng bố chắc hẳn cũng ăn mừng việc “đánh đĩ những nhân quyền này”, nhiều khi nhờ vào chính những chính sách và nghị quyết của Liên Hiệp Quốc.
- Cái dằm trong mắt: Hậu chấn và hậu quả bất ngờ từ Iraq (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Trước khi Tổng Thống George W. Bush bất ngờ ghé thăm hai chiến trường Iraq và Afghanistan, lần cuối cùng khi sắp mãn nhiệm, Liên Hiệp Âu Châu đã có thượng đỉnh quy tụ lãnh đạo của 27 quốc gia hội viên.
- Cái dằm trong mắt: Hậu chấn và hậu quả bất ngờ từ Iraq (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Trước khi Tổng Thống George W. Bush bất ngờ ghé thăm hai chiến trường Iraq và Afghanistan, lần cuối cùng khi sắp mãn nhiệm, Liên Hiệp Âu Châu đã có thượng đỉnh quy tụ lãnh đạo của 27 quốc gia hội viên.
- Ðầu năm lại nói chuyện tương lai (Lê Phan)
Vẫn biết đoán chuyện tương lai là điều khó khăn nhưng nhà báo vẫn có cái tật muốn bàn chuyện tương lai. Hôm nọ tình cờ tôi được nghe một chương trình của đài BBC trong đó bốn phóng viên “lâu đời” của đài BBC được hỏi năm câu hỏi: Theo bạn chuyện gì sẽ là câu chuyện lớn nhất năm 2009? Bạn sẽ trông chờ gì nhất ở năm 2009? Ðiều gì ở năm 2009 mà bạn không muốn thấy xảy ra nhất? Liệu bạn có thể tưởng tượng được việc gì vui nhất cho năm 2009 hay không? Và nếu được quyền chọn để phỏng vấn thì bạn muốn phỏng vấn ai?
- Ðầu năm lại nói chuyện tương lai (Lê Phan)
Vẫn biết đoán chuyện tương lai là điều khó khăn nhưng nhà báo vẫn có cái tật muốn bàn chuyện tương lai. Hôm nọ tình cờ tôi được nghe một chương trình của đài BBC trong đó bốn phóng viên “lâu đời” của đài BBC được hỏi năm câu hỏi: Theo bạn chuyện gì sẽ là câu chuyện lớn nhất năm 2009? Bạn sẽ trông chờ gì nhất ở năm 2009? Ðiều gì ở năm 2009 mà bạn không muốn thấy xảy ra nhất? Liệu bạn có thể tưởng tượng được việc gì vui nhất cho năm 2009 hay không? Và nếu được quyền chọn để phỏng vấn thì bạn muốn phỏng vấn ai?
- Nước Pháp Năm Mới 2009 (Từ Nguyên)
Từ chập tối, đại lộ Champs Elysées và những đường chung quanh khu này đã đông nghẹt người và... cảnh sát. Ðông đảo nhất là thanh thiếu niên từ tứ xứ tới đây chụp hình, đi dạo dưới cái lạnh của Paris tới từ mấy này rày. Hoạt động chính của những người này thì cũng chỉ dung dăng dung dẻ, nói chuyện với nhau hay nói qua máy điện thoại cầm tay, chụp hình và cười với người qua lại cho dù không quen.
- Nước Pháp Năm Mới 2009 (Từ Nguyên)
Từ chập tối, đại lộ Champs Elysées và những đường chung quanh khu này đã đông nghẹt người và... cảnh sát. Ðông đảo nhất là thanh thiếu niên từ tứ xứ tới đây chụp hình, đi dạo dưới cái lạnh của Paris tới từ mấy này rày. Hoạt động chính của những người này thì cũng chỉ dung dăng dung dẻ, nói chuyện với nhau hay nói qua máy điện thoại cầm tay, chụp hình và cười với người qua lại cho dù không quen.
- Quà Kỷ Sửu dai như thịt trâu cho tổng thống tuổi Sửu (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Với cái tựa rất đẹp, kế hoạch cứu nguy kinh tế của tổng thống tuổi Sửu Barack Obama sẽ là biến cố lớn của năm Kỷ Sửu tại Hoa Kỳ.
- Quà Kỷ Sửu dai như thịt trâu cho tổng thống tuổi Sửu (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Với cái tựa rất đẹp, kế hoạch cứu nguy kinh tế của tổng thống tuổi Sửu Barack Obama sẽ là biến cố lớn của năm Kỷ Sửu tại Hoa Kỳ.
- Hoài cổ (Lê Phan)
Mỗi dân tộc quả là có một đặc tính. Nếu người Mỹ thích cái mới thì ngược lại ở Anh, người ta chuộng cái cũ. Hai bên đều có cái lý của họ, nhưng khi đi đến thái cực thì quả là nực cười.
- Hoài cổ (Lê Phan)
Mỗi dân tộc quả là có một đặc tính. Nếu người Mỹ thích cái mới thì ngược lại ở Anh, người ta chuộng cái cũ. Hai bên đều có cái lý của họ, nhưng khi đi đến thái cực thì quả là nực cười.
- Trùng Tên Giống Họ (Huy Phương)
Tên và họ của người Việt Nam rất dễ trùng nhau nhất là đối với những người họ Nguyễn. Ở trong nước hiện nay chúng ta có thể có vài nghìn người tên Nguyễn Văn Ba, vài trăm người Tôn Thất Bình, vài chục ông Nguyễn Xuân Nghĩa, hai ba ông Nguyễn Khoa Ðiềm, cũng như ở hải ngoại có vài trăm người tên John Nguyễn hay David Nguyễn.
- Trùng Tên Giống Họ (Huy Phương)
Tên và họ của người Việt Nam rất dễ trùng nhau nhất là đối với những người họ Nguyễn. Ở trong nước hiện nay chúng ta có thể có vài nghìn người tên Nguyễn Văn Ba, vài trăm người Tôn Thất Bình, vài chục ông Nguyễn Xuân Nghĩa, hai ba ông Nguyễn Khoa Ðiềm, cũng như ở hải ngoại có vài trăm người tên John Nguyễn hay David Nguyễn.
- Những con số thống kê về tội phạm (Lê Mạnh Hùng)
Vừa qua người cầm đầu cơ quan thống kê Anh Quốc, sir Michael Scholar đã viết một bức thư gởi đến ông tổng thư ký phủ thủ tướng trong đó ông diễn tả việc “công bố trước những thống kê chưa được hoàn toàn kiểm chứng” là làm “xói mòn niềm tin của dân chúng” và “đi ngược lại với những tiêu chuẩn cao mà chúng ta tất cả đều đang cố gắng thực hiện.”
- Những con số thống kê về tội phạm (Lê Mạnh Hùng)
Vừa qua người cầm đầu cơ quan thống kê Anh Quốc, sir Michael Scholar đã viết một bức thư gởi đến ông tổng thư ký phủ thủ tướng trong đó ông diễn tả việc “công bố trước những thống kê chưa được hoàn toàn kiểm chứng” là làm “xói mòn niềm tin của dân chúng” và “đi ngược lại với những tiêu chuẩn cao mà chúng ta tất cả đều đang cố gắng thực hiện.”
- Từ Nam California: “Trung-Ðông” lại nổ bùng lần nữa (Cổ Lũy)
Ngọn nguồn mâu thuẫn giữa Do Thái (Israel) và nỗ lực “phục quốc” của người Palestine bị ép mất đất đã bắt đầu từ hơn sáu thập niên nay, khi các thế lực Tây phương giúp người Israel lưu vong khắp nơi (nhất là người chịu khổ nạn Holocaust bởi Ðức Quốc Xã từ Châu Âu) trở về vùng “Ðất Hứa,” chính xác là ở Palestine, Tây Nam Châu Á.
- Từ Nam California: “Trung-Ðông” lại nổ bùng lần nữa (Cổ Lũy)
Ngọn nguồn mâu thuẫn giữa Do Thái (Israel) và nỗ lực “phục quốc” của người Palestine bị ép mất đất đã bắt đầu từ hơn sáu thập niên nay, khi các thế lực Tây phương giúp người Israel lưu vong khắp nơi (nhất là người chịu khổ nạn Holocaust bởi Ðức Quốc Xã từ Châu Âu) trở về vùng “Ðất Hứa,” chính xác là ở Palestine, Tây Nam Châu Á.
- Từ Nam California: “Trung-Ðông” lại nổ bùng lần nữa (Cổ Lũy)
Ngọn nguồn mâu thuẫn giữa Do Thái (Israel) và nỗ lực “phục quốc” của người Palestine bị ép mất đất đã bắt đầu từ hơn sáu thập niên nay, khi các thế lực Tây phương giúp người Israel lưu vong khắp nơi (nhất là người chịu khổ nạn Holocaust bởi Ðức Quốc Xã từ Châu Âu) trở về vùng “Ðất Hứa,” chính xác là ở Palestine, Tây Nam Châu Á.
- Mậu Thân, anh còn nhớ hay anh đã quên? (Huy Phương)
Vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968, Phan Văn Tuấn là một thiếu niên ở tuổi 16, đang học lớp Ðệ Tam, trường tư thục Nguyễn Du, Gia Hội Huế, nhà ở khu Chợ Xép, sát cửa Ðông Ba. Rạng sáng ngày mồng hai Tết, anh cũng như toàn thể dân chúng thành phố Huế nghe nhiều tiếng nổ chát chúa liên hồi, tiếng đạn pháo kích vào thành phố và tiếng súng giao tranh càng ngày càng nhiều.
- Mậu Thân, anh còn nhớ hay anh đã quên? (Huy Phương)
Vào dịp Tết Mậu Thân năm 1968, Phan Văn Tuấn là một thiếu niên ở tuổi 16, đang học lớp Ðệ Tam, trường tư thục Nguyễn Du, Gia Hội Huế, nhà ở khu Chợ Xép, sát cửa Ðông Ba. Rạng sáng ngày mồng hai Tết, anh cũng như toàn thể dân chúng thành phố Huế nghe nhiều tiếng nổ chát chúa liên hồi, tiếng đạn pháo kích vào thành phố và tiếng súng giao tranh càng ngày càng nhiều.
- Tổng thống Obama và Thiên Hạ Sự (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Dân Mỹ đã bầu lên một nhân vật được cảm tình của nhiều rất nhiều người tại nhiều quốc gia trên thế giới. Từ nay, thế giới có thể sẽ ứng xử với một lãnh tụ dễ thương hơn. Ðây là lúc Hoa Kỳ sẽ chuộc lại những lỗi lầm xưa. Nhưng, người lãnh đạo nước Mỹ chưa chắc đã nghĩ vậy. Và nhiều phần sẽ không làm như vậy.
- Tổng thống Obama và Thiên Hạ Sự (Nguyễn Xuân Nghĩa)
Dân Mỹ đã bầu lên một nhân vật được cảm tình của nhiều rất nhiều người tại nhiều quốc gia trên thế giới. Từ nay, thế giới có thể sẽ ứng xử với một lãnh tụ dễ thương hơn. Ðây là lúc Hoa Kỳ sẽ chuộc lại những lỗi lầm xưa. Nhưng, người lãnh đạo nước Mỹ chưa chắc đã nghĩ vậy. Và nhiều phần sẽ không làm như vậy.
- 41 sinh viên UC Berkeley biểu tình bị bắt
Sinh viên Ðại Học UC Berkeley biểu tình chống quyết định tăng học phí 32% và chiếm một tòa nhà trong khuôn viên trường, rồi tới 5 giờ chiều Thứ Sáu thì 41 sinh viên bị bắt.
- Thư độc giả "Chuyện từ thiện"
Kính thưa tác giả có tên là Nguyễn Mỹ Linh (“Mùa Từ Thiện,” báo Người Việt ngày 21 tháng 11). Nếu tôi đoán không lầm là người nữ. Vâng thưa Bà tôi hoàn toàn đồng ý với Bà 100%.
- Chuyện vỉa hè: Vài lời tâm huyết gửi các cháu Dziệt Kiều
Phải nói ngay rằng: bài này tớ dành riêng cho lớp Dziệt Kiều vào tuổi u 50 - u60, nghĩa là đồng trang lứa với hơn... 60 cháu nội, ngoại, xa, gần của tớ đang sống và làm việc ở khắp thế giới mà tớ đã tính sơ sơ được. Con số này phải lên tới vài trăm nếu kể cả các cháu, con của bạn bè đồng học, đồng đội, đồng hương... nhưng nay chẳng may cũng bị gọi là Dziệt Kiều (còn yêu nước nhiều hay ít thì chưa biết). Tớ không dám ý kiến ý cò gì với các vị trưởng lão Việt Kiều ở cùng tuổi tớ hoặc là đàn anh của tớ vì tớ tin chắc rằng, đối với các vị này, mọi lời khuyên nhủ, xúi bẩy đều... vô tác dụng!
- Ðoàn tu sĩ, giáo dân thăm cha Lý bị chặn
Một nhóm tu sĩ và giáo dân Công Giáo từ nhiều nơi về Hà Nội đã đến bệnh viện của Bộ Công An thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý nhưng đã không được cho gặp.
- Ðại học Mỹ dưới mắt sinh viên quốc tế
Kể từ sau cuộc Chiến Tranh Lạnh, khoảng thập niên 1990, với sụp đổ của khối Cộng Sản Quốc Tế, gồm Liên Xô và các nước Ðông Âu, dẫn đến việc Hoa Kỳ đương nhiên trở thành siêu cường Số Một của thế giới, số sinh viên quốc tế đến du học tại Hoa Kỳ bắt đầu gia tăng mạnh. Mức độ sinh viên quốc tế chọn Hoa Kỳ làm nơi ăn học càng gia tăng hơn nữa sau khi Cộng Sản Trung Hoa và Cộng Sản Việt Nam khởi sự mở cửa ra thế giới bên ngoài với các chính sách hiện đại hóa và đổi mới nền kinh tế của họ.
- Hòa nhạc giỗ 10 năm nhạc sư Nguyễn Bích Ngọc
Một loạt nhiều buổi hòa nhạc gồm hầu hết các nhạc sĩ cổ điển hàng đầu của Việt Nam dự trù được tổ chức tại Nhạc Viện Sài Gòn. nhân dịp kỷ niệm lễ giỗ 10 năm nhạc sĩ Nguyễn Bích Ngọc, một người thầy violin lâu năm của trường này.
- Cha chặt tay con gái
Nghe báo tin con gái ăn trộm trứng vịt nhà lối xóm, ông bố đã chặt đứt ngón tay út của đứa con gái. Ðây là vụ chặt tay làn thứ nhì xảy ra ở huyện Vũng Liêm tỉnh Vĩnh Long chỉ trong vòng 21 ngày vừa qua.
- Kỹ sư gốc Hoa bị nghi đánh cắp tài liệu mật hãng Ford
Một kỹ sư Trung Quốc bị bắt vì tình nghi ăn cắp tài liệu mật của hãng xe Ford. Công tố liên bang cho biết người này sẽ trực diện thêm nhiều cáo buộc khác, một khi có thêm nhiều tài liệu nữa được tìm thấy từ máy laptop bị tịch thu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Chuyện nước Pháp: Phát tiền gây ra cảnh náo loạn (Từ Nguyên)
Internet Mailorama, công ty của Pháp mua bán qua Internet, hoạt động đã lâu muốn có thêm khách hàng, hứa hẹn một chuyện hấp dẫn: phát 5,000 phong bao... cho khách qua đường, trong đó có chứa giấy bạc từ 5 Euro đến 500 Euro, tổng cộng là 40,000 Euro. Thay vì trả tiền cho các công ty quảng cáo, làm vậy cũng là một lối quảng cáo... thần sầu.
- Tê giác còn sót ở Việt Nam
Tê giác, một loại thú rừng quí hiếm sống ở các khu vực đầm lầy rừng rậm ở miền Nam Việt Nam trước kia, có dấu hiệu còn một vài con chứ chưa hoàn toàn tuyệt chủng.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Ông Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
- KQ Joseph Bạch Ngọc Hòa
|
Ông Samuel Huntington ngu?i dă dua ra câu “cu?c d?ng d? gi?a nh?ng n?n van minh” vào ngôn ng? ph? thông c?a báo chí - nh?t là vào lúc này, khi Israel dang m? nh?ng cu?c oanh kích vào vùng Gaza và các cu?c chi?n t?i Iraq và Afghanistan v?n c̣n ti?p di?n - dă m?t dùng vào ngày tru?c Giáng Sinh nam nay. Trong bài ti?u lu?n có t?a d? nói trên dang trong t?p chí “Foreign Affairs” nam 1993, ông Huntington dă kh?ng d?nh r?ng s? s?p d? c?a Liên Bang Xô Vi?t không ph?i là s? dem l?i m?t “s? ch?m d?t c?a l?ch s?” nhu m?t s? ngu?i l?c quan dă vi?t mà là “Ngu?n d?ng d? can b?n trong cái th? gi?i m?i này s? không c̣n là ư th?c h? hay kinh t?. Phân chia l?n nh?t c?a nhân lo?i và ngu?n d?ng d? chính s? là van hóa.”
Khi vi?t ra bài ti?u lu?n này, ch? ư c?a ông Huntington là d? ch?ng l?i nh?ng ngu?i l?c quan thái quá sau chi?n th?ng c?a Phuong Tây trong cu?c Chi?n tranh L?nh. Nh?ng ngu?i này cho r?ng chi?n tranh du?i h́nh th?c b?o d?ng gi?a hai qu?c gia ho?c nh?ng kh?i qu?c gia s? không c̣n n?a b?i v́ t?t c? nhân lo?i s? h?i t? vào m?t t?p h?p nào dó d?ng nh?t các giá tr? van hóa d?o d?c ph? quát. Ông Huntongton vi?t “Cái t? ng? 'c?ng d?ng qu?c t?' dă tr? thành m?t cái bung xung dùng d? bi?n minh cho các hành d?ng ph?n ?nh quy?n l?i c?a Hoa K? và nh?ng cu?ng qu?c phuong Tây khác”. Quy?n con ngu?i có th? coi nhu là m?t h́nh th?c d? qu?c m?i c?a phuong Tây du?c che d?u du?i d?ng m?t giá tr? d?o d?c ph? quát.
Lư lu?n c?a ông Huntington dua ra dă gi?i thích du?c m?t cách th?a dáng m?t lo?t nh?ng s? ki?n x?y ra trong th?p niên 1990, t? vi?c tan ră c?a Liên Bang Nam Tu, các cu?c chi?n tranh t?i vùng Caucasus. tr?n chi?n vùng V?nh l?n th? nh?t và v? tàn sát tôn giáo t?i ?n Đ? m? d?u v?i vi?c phá h?y d?n th? H?i Giáo t?i Ayodhya. Ông Huntington t?p trung vào nh?ng n?n van minh (Arab, Trung Hoa, Thiên Chúa Giáo chính th?ng, Tây Phuong v.v...) ch? không vào dân t?c hay qu?c gia b?i v́ “chúng là m?c d? l?n nh?t mà m?t ngu?i có th? d?ng hóa vào du?c”. Nhung di?u ông Huntongton không th?y rơ là: tuy r?ng m?t n?n van minh ph? quát ch? là m?t ?o tu?ng, nhung dó là m?t ?o tu?ng du?c nhi?u ngu?i theo.
Nh?n xét c?a ông Huntington r?t dúng trong h?u h?t giai do?n c?a l?ch s? nhân lo?i, nhung trong th?i d?i toàn c?u hóa này, có m?t b?n ch?t khác mà ngu?i ta có th? d?ng hóa vào du?c dă xu?t hi?n. M?t giai c?p “lănh d?o” m?i, d?u tiên xu?t hi?n t?i M? r?i tràn sang Châu Âu và sau dó dă lan sang d?n các t?ng l?p c?m d?u chính quy?n ho?c doanh nghi?p t?i ngay c? nh?ng nu?c dang phát tri?n h?u ti?n nh?t. Nh?ng t?ng l?p này có th? hi?u nhau và thông c?m v?i nhau hon là v?i nh?ng l?p ngu?i mà h? cai tr?. Và h? dă l?y nh?ng lu?n di?u ?o tu?ng dó c?a Phuong Tây làm chiêu bài c?a h? và h? h?p v?i t?ng l?p th?ng tr? Phuong Tây thành m?t gia c?p th?ng tr? m?i.
Ông Huntington tin r?ng giai c?p th?ng tr? này d?n d?n s? tr? nên da d?ng hon v́ “vi?c phi Tây Phuong hóa và dân t?c hóa tr? l?i các thành ph?n lănh d?o dang ti?n hành t?i nhi?u nu?c không thu?c Phuong Tây cùng lúc v?i vi?c van hóa Phuong Tây mà ph?n chính là M?, cung nhu nh?ng thói quen tiêu th? tr? nên th?nh hành t?i da s? qu?n chúng các nu?c này.”
Đi?u này có th? dúng d?i v?i Iran; và nó có th? dúng trong tuong lai d?i v?i m?t s? nu?c khác n?u các n?n kinh t? Phuong Tây di xu?ng m?t cách tuong d?i so v?i nh?ng n?n kinh t? Á Châu. Nhung trong nh?ng nam v?a qua, thay v́ tr? nên da d?ng hon, giai c?p th?ng tr? m?i c?a th? gi?i dă tr? nên d?ng nh?t hon. T?i h?u nhu t?t c? m?i noi, Qu? Ti?n T? Qu?c T? du?c các quan ch?c b? tài chánh thích hon là qu?n chúng dóng thu?.
Trong các tác ph?m c?a ông, ông Huntington dă không gi?i thích vai tṛ c?a vi?c toàn c?u hóa trong vi?c lan truy?n các giá tr? van hóa cung nhu trong vi?c phá ho?i các giá tr? d?o d?c truy?n th?ng c?a các n?n van minh này. Có l? v́ v?y nên ông dă không th? d?t khoát du?c r?ng chính sách ngo?i giao chính c?a các nu?c Phuong Tây, vi?c m? r?ng chính th? dân ch? s? tránh du?c nh?ng cu?c b?o d?ng gi?a các n?n van minh hay là làm cho chúng tr? nên tr?m tr?ng hon. Nhung có v? nhu ông nghiêng v? h?u qu? th? hai hon. Trong cu?n Political Order in Changing Societies ông bi?n lu?n r?ng t? do hóa không ph?i là con du?ng lúc nào cung d?n d?n ḥa b́nh ho?c ph?n th?nh mà ngu?c l?i có th? d?n d?n t́nh tr?ng nghèo dói và b?o d?ng.
Cu?n sách n?i ti?ng nh?t c?a ông là cu?n “The Clash of Civilization and the Remaking of World Order” xu?t b?n nam 1996. Trong cu?n này, ông Huntington dă ch? ra r?ng không có câu nào trong bài ti?u lu?n c?a ông nam 1993 gây nhi?u tranh căi hon câu “H?i giáo có nh?ng biên gi?i d?m máu” (Islam has bloody borders). Nhung theo ông dây ch? là m?t nh?n d?nh m?t s? ki?n th?c t? ch? không ph?i là m?t phán doán ǵ v? giá tr? c?a H?i Giáo nhu m?t n?n van minh cung nhu không ph?i là m?t bi?n h? cho vi?c Phuong Tây can thi?p vào n?n van minh này.
Và nhu ngu?i ta dă ch? ra, nh?ng dính líu gia tang gi?a Phuong Tây v?i H?i Giáo không ph?i là h?u qu? m?t s? thù ngh?ch. Ngu?c l?i, n?u nh́n t? quan di?m n?n van minh Thiên Chúa Giáo chính th?ng, th́ t?i nh?ng noi nhu Chechnya, Bosnia, và Kosovo, Phuong Tây dă d?ng v? phe H?i giáo ch?ng l?i Thiên Chúa Giáo chính th?ng. Chính sách c?a Phuong Tây d?i v?i H?i Giáo góp ph?n t?o ra Vladimir Putin nhi?u hon là Osama Bin Laden.
Thành ra di?u k? l? là t?i m?t s? noi, cu?n Clash of Civilizations c?a ông Huntington l?i b? coi nhu là bi?n minh cho “ch? nghia d? qu?c m?i” ?ng h? chính sách c?a chính quy?n Bush - tru?c khi ông Bush lên c?m quy?n - t́m cách thay d?i b? m?t c?a vùng Trung Đông qua vi?c t? do dân ch? hóa chính tr?. Trên th?c t? cu?c chi?n Iraq, n?u ch? nh́n vào khía c?nh ư th?c h?, là bi?u tu?ng cao nh?t c?a m?t quan di?m cho r?ng n?n van minh H?i giáo và van minh Phuong Tây không có m?t cái ǵ khác nhau trên phuong di?n can b?n. Và nhu v?y nó là m?t s? ph? d?nh c?a t?t c? nh?ng ǵ ông Huntington theo du?i su?t d?i ông.
Lê M?nh Hùng
|