Vi?t Nam là m?t trong s? ít qu?c gia có h? th?ng vay n? ngân hàng d? mua nhà gây nhi?u khó khan mà lãi su?t l?i cao nh?t th? gi?i hi?n nay. T?i Hoa K? lãi su?t c? d?nh 30 nam vào kho?ng 5% và lãi su?t th? n?i du?i 5%. Trong khi dó t?i m?t s? nu?c Ðông Nam Á l?i có lãi su?t th?p hon so v?i Vi?t Nam r?t nhi?u. T?i Thái Lan, lãi su?t là 7% m?t nam và t?i Singapore lãi su?t là 3%.

Vào th?i di?m n?y, h?u h?t các ngân hàng t?i Vi?t Nam dang áp d?ng m?c lãi su?t n? vay g?n 13% m?t nam. Lãi su?t n?y ch? áp d?ng trong vòng 6 tháng và sau dó s? có th? thay d?i, nghia là không có lãi su?t c? d?nh.

V?i nguy co l?m phát, ngu?i vay n? mua nhà có th? ph?i d?i di?n tru?c m?t lãi su?t cao hon. Ðây là m?t bài toán nan gi?i cho nh?ng ngu?i mua nhà b?ng vay n? ngân hàng. Ch?c ch?n là Vi?t ki?u khi v? nu?c nghe nói lãi su?t n?y dã ph?i vô cùng ng?c nhiên và t? h?i làm sao ngu?i dân bình thu?ng có th? vay n? ngân hàng mua nhà cho n?i.

Giá nhà hi?n th?i t?i Sài Gòn và các thành ph? l?n ph?i nói d?n trên t? d?ng Vi?t Nam, t?c là hon $100,000 dô la. Ðó là nhà ? trong các khu ph? thu?c các qu?n Tân Bình, Gò V?p v.v... v?i di?n tích ch? có trên du?i 50 thu?c vuông.

Th?c t?, n?u không vay n? ngân hàng thì ch? có m?t s? ít ngu?i có kh? nang mua du?c nhà b?i giá nhà t?i Vi?t Nam g?n nhu d?t nh?t th? gi?i. S? ngu?i có kh? nang mua nhà b?ng ti?n m?t chi?m s? lu?ng r?t th?p so v?i s? ngu?i có nhu c?u mua nhà d? ?.

Khác v?i kho?n tín d?ng tang cao trong các nam 2006 và 2007, hi?n nay các ngân hàng, dù dang tích c?c khuy?n khích ngu?i c?n mua nhà, v?n dè d?t trong vi?c cho vay n? mua nhà. Tuy cho vay d?n m?c 70% giá tr? can nhà, giá tr? dó còn thùy thu?c vào s? th?m d?nh c?a chuyên viên d?nh giá thu?ng th?p hon giá mua nhà vào lúc giao d?ch.

Ngân hàng cung t?o khó khan hon khi tính toán l?i t?c và kh? nang tr? n? c?a ngu?i mua vay n? mua nhà. M?t c?p v? ch?ng mu?n vay 600 tri?u mua m?t can nhà bình thu?ng v?i l?i t?c c?a hai ngu?i có 13 tri?u m?t tháng, d?n ngân hàng An Bình h?i th? t?c vay. Ngân hàng cho bi?t n?u vay dài h?n 20 nam, h? s? tính lãi su?t 1% m?t tháng, nhu v?y v? ch?ng n?y m?i tháng ph?i tr? 8.5 tri?u m?t tháng. Ngân hàng còn an ?i nói thêm s? ti?n còn l?i 4.5 tri?u d? s?ng cho hai ngu?i r?i.

V?i giá nhà và lãi su?t t? 12 tháng d?n 20 nam, thu?ng ngân hàng ch? ch?p nh?n th?i h?n tr? n? t?i da 10 nam, ch? có nh?ng ngu?i có l?i t?c ?n d?nh m?i có th? vay du?c t?i các ngân hàng ngo?i qu?c nhu HSBC và ANZ.

M?t di?m khác bi?t n?a gi?a các ngân hàng trong nu?c và nu?c ngoài trong vi?c cho vay n? mua nhà là th?i h?n tr? n? lâu hon và không qui d?nh ti?n ph?t trong tru?ng h?p ngu?i vay mu?n tr? n? g?c tru?c th?i h?n. Ph?t lãi su?t là m?t thói x?u mà da s? ngân hàng trong nu?c v?n còn áp d?ng, tr? ngân hàng Ðông Á. H? có thói quen “an x?i ? thì”, b?t n?t khách hàng.

Nhu v?y, t?i Vi?t Nam hi?n nay, lãi su?t dã cao l?i không có lãi su?t c? d?nh, khi?n cho ngu?i mu?n vay n? ngân hàng mua nhà g?p nhi?u khó khan. Thêm vào dó, v?i n?n kinh t? không ?n d?nh và tru?c nguy co l?m phát lên xu?ng vô ch?ng, khó có th? có m?t th? tru?ng d?a ?c phát tri?n b?n v?ng. (L.S.)