Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- Nhớ Bình Ngô Ðại Cáo
Nhờ phương tiện Internet, ngày hôm qua người Việt ở khắp thế giới đã nhận được những hình ảnh những đồng bào biểu tình ở khu Chợ Ðồng Xuân, Hà Nội trước khi bảy người bị công an bắt về bót.
- Thông cảm với người Trung Quốc
Ðầu thập niên 1980, hàng vạn sinh viên người Trung Hoa sang du học ở Mỹ và Canada. Tôi gặp anh Hà Vân Khoa khi anh được nhận vào chương trình Ph.D. ở Ðại Học McGill, Montréal. Trên 30 tuổi, cha mẹ anh từng bị đầy ải thời Cách Mạng Văn Hóa, Khoa phải bỏ học từ khi lên mười để đi làm ruộng. Ðặng Tiểu Bình thay đổi, Khoa tự học để được nhận vào đại học, anh học tiếng Anh qua đài BBC. Khoa thông minh, có tư cách hòa nhã, chững chạc, tinh thần cởi mở, thân thiện. Nhưng anh biết rất ít về lịch sử và văn hóa của chính nước Trung Hoa.
- Mối ám ảnh về mầu da
Chỉ cần gây cho dư luận chú ý đến những cảnh Mục Sư Wright tuyên bố những câu nẩy lửa “chống Mỹ” là sẽ khích động được rất nhiều cử tri da trắng. Hiện nay còn khoảng 300 đại biểu đương nhiên được tham dự đại hội đảng Dân Chủ chưa quyết định sẽ chọn ai, nhưng nếu lo lắng về vấn đề này thì họ sẽ ngần ngại hơn khi chọn Nghị Sĩ Barack Obama. Không ai muốn đem mầu da vào cuộc tranh cử, nhưng rất khó gạt vấn đề đó ra khỏi đầu óc mọi người!
- Xây dựng nền tảng thiện
Làng Hombrechtikon ở phía Ðông Nam thành phố Zurich, có khoảng ba ngàn dân, trong đó nhiều người là di dân đời thứ nhất. Có hai gia đình người Việt Nam, có người từ Tiệp, từ Macedoine tới, cùng người Trung Hoa, Bangladesh, Ấn Ðộ, vân vân.
- Giải thoát khỏi cái đói
Ðầu thập niên 1980, tôi tham dự một nhóm công dân người Canada tranh đấu cho nhân quyền, họ đang vận động chính phủ Canada can thiệp đòi Cộng Sản trả tự do cho nhà văn Doãn Quốc Sĩ ở Việt Nam. Tôi đã kể chuyện về Doãn Quốc Sĩ cho những bạn trẻ này nghe, về con người, về các sáng tác của ông.
- Làm Mẹ
Nhiều người ví đất nước quê hương với mẹ. Nhưng ví như vậy là chưa thấy đúng giá trị của các bà mẹ. Người ta có thể hờn dỗi với quê hương, có người oán giận quê hương suốt đời, có người từ bỏ đi luôn không thương tiếc. Nhưng không mấy ai oán giận mẹ đến như vậy.
- Thực phẩm lên giá nhưng không thiếu
Tuần trước ở Kabul, thủ đô Afghanistan có vụ cướp kho lương thực, giống như một vụ đánh cướp ngân hàng. Quân gian dùng súng ống, xe cộ, cướp được thức ăn rồi tẩu tán mất tích.
- Những vết nứt trong đảng Dân Chủ
Bà Hillary Clinton và ông Barack Obama đang đua nhau coi ai chứng tỏ tinh thần đoàn kết cao hơn. Hai người đã đồng ý cùng đi vận động gây quỹ tranh cử tổng thống cho đảng Dân Chủ, ai trở thành ứng cử viên sẽ được dùng. Có phải là hai nghị sĩ đã thay đổi thái độ, bỗng trở nên thân thiện với nhau hay không?
- Chế độ đang rạn nứt
Bắt tham nhũng là một hiện tượng lạ trong chế độ cộng sản. Ðó là những triệu chứng cho thấy trong đám lãnh tụ cao cấp của đảng có những xung khắc lớn, đến mức không thể hòa giải được.
- Cuộc tranh cử hòa nhã hơn
Bà Hillary Clinton thắng lớn ở Kentucky, nhưng ông Obama được ở Oregon. Bây giờ ông này hơn bà nọ gần hai trăm phiếu đại biểu, vượt lên rất khó. Nhưng trong những ngày cuối cùng của cuộc tranh cử sơ bộ gay go hiếm có này, các ứng cử viên tổng thống đang giành nhau để thiên hạ coi ai là người tử tế hơn.
- Ðảng cướp ruộng đất
Dân Việt Nam đang lo thóc gạo lên giá. Nhưng trong lúc đó thì chính các tờ báo điện tử của đảng Cộng Sản Việt Nam ngày hôm qua mới loan tin có hàng ngàn nông dân ở tỉnh Thái Bình đang bỏ ruộng! Người thì bỏ ruộng hoang không cầy cấy nữa, người thì trả lại ruộng đất cho hợp tác xã, vì “làm quần quật, mỗi ngày cũng chưa đủ tiền đong một bơ gạo.”
- Dân Việt Nam phải đòi lại ruộng đất
Một độc giả từ trong nước email góp ý kiến với bài viết ngày hôm qua trong mục này, nhân trong đó nói về dự án sửa đổi Luật Ðất Ðai ở Việt Nam. Ông (hay bà) độc giả mắng rằng: “Các ông ở ngoài vớ vẩn, chả biết cóc gì cả. Các bác trong Ðảng sẽ đ... bao giờ sửa xong cái Luật Ðất Ðai đâu! Sửa để làm cái... gì chứ? Cứ để nó lung tung xèng như bây giờ thì các bác ấy có cơ hội tha hồ chấm mút, chia chác với nhau.
- Khó cai bệnh ghiền dầu lửa
Ngày hôm qua, giá dầu thô giảm xuống dưới 129 đô la một thùng, thị trường chứng khoán có vẻ bớt lo cho nên tăng giá chút đỉnh. Lâu nay, mọi người vẫn lo ngại là nếu giá dầu cứ tiếp tục lên thì dân Mỹ sẽ bớt tiền tiêu thụ, vì phải dành tiền đổ xăng đi chơi trong Mùa Hè. Ai cũng biết, tiền tiêu thụ của dân chúng đóng góp hơn 2 phần ba vào hoạt động kinh tế ở Mỹ.
- Sau khi Nguyễn Tấn Dũng đổ
Lạm phát ở Việt Nam đã lên tới trên 25%, tức là giá sinh hoạt tăng một phần tư trong vòng 12 tháng. Giá gạo còn lên mạnh hơn nữa, tăng 68% một năm. Ðối với dân nghèo, những gia đình phải dùng hơn nửa tiền thu nhập để đong gạo, thì họ đang chịu cảnh giá sinh hoạt tăng gấp rưỡi hoặc cao hơn. Ở những quốc gia bình thường, trước thảm cảnh kinh tế đó chính phủ sẽ phải từ chức hoặc bị lật đổ.
- Phải thay đổi cơ cấu
Sau khi đọc tin tức về kinh tế Việt Nam đang tuột dốc, một người bạn kể câu chuyện tiếu lâm đang được người Hà Nội truyền tụng. Kể rằng trong bệnh viện Việt Ðức có một người muốn thay toàn thể não bộ để cải lão hoàn đồng. Bác sĩ giới thiệu bộ óc của một nhà khoa học lẫy lừng mới qua đời. Cả nhà bệnh nhân chê vì trông bộ não đã cũ vàng, các nếp gấp méo mó hết, không biết xài được bao lâu. Chắc vì lúc còn sống nhà khoa học suy nghĩ nhiều quá.
- Tranh cử, và hậu tranh cử
Ngày hôm qua một cuộc tranh cử kết thúc và một cuộc tranh cử bắt đầu. Kết thúc là cuộc vận động tranh cử một số chức vụ ở Quận Cam, hai người Việt đã thắng cử vẻ vang là ông Chánh Án Nguyễn Trọng Nho và cô Giám Sát Janet Nguyễn. Trên bình diện toàn quốc, thì cuộc tranh cử gay go giữa hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa giành chức vị tổng thống Hoa Kỳ ngày hôm qua mới thực sự bắt đầu, giữa hai người chắc sẽ được hai đảng đưa ra tranh cử năm nay, các Nghị Sĩ John McCain và Barack Obama.
- Tại sao Obama thắng Clinton?
Cả thế giới thích thú theo dõi cuộc tranh cử tổng thống Mỹ năm nay. Một màn mới kết thúc, nhiều người thắc mắc tại sao Nghị Sĩ Barack Obama qua mặt Nghị Sĩ Hillary Clinton trong cuộc tuyển chọn nội bộ của đảng Dân Chủ, mặc dù sáu tháng trước đây bà Clinton được coi như nắm chắc phần thắng. Tìm hiểu sự kiện đó, chúng ta sẽ hiểu rõ hơn chế độ dân chủ ở nước này trong thực tế vận hành phức tạp như thế nào.
- Di sản của lịch sử
Sáng hôm qua, khi cầu thủ Villa thuộc đội Tây Ban Nha đá cú đầu tiên thủng lưới đội Nga, khán giả coi trực tiếp trận đấu cùng ồ lên cổ võ, cũng như mọi cú làm bàn khác. Nhưng giữa những tiếng cười, tiếng la cổ võ Villa, có người tỏ ra thiên vị rõ rệt. Một ông bạn thở ra khoan khoái, “Nga Xô thua là đúng rồi!”
- Ai thương tiếc ông Võ Văn Kiệt?
Thương cho ông Võ Văn Kiệt. Lúc còn sống ông từng lên tiếng ủng hộ việc cởi trói thêm cho báo chí, muốn cho các nhà báo được dễ thở hơn một chút; nhiều nhà báo biết ơn coi ông như một “ô dù” bảo vệ họ mỗi khi lỡ nói “những sự thật không được phép nói.” Nhưng khi ông qua đời, hai ngày sau báo chí ở Sài Gòn mới được phép loan tin! Có báo lỡ đưa lên mạng rồi cũng được lệnh phải cắt bỏ. Và họ đành răm rắp vâng lệnh các ông chủ! Tự do báo chí, như có lần ông Võ Văn Kiệt đã đòi phải mở rộng hơn, bây giờ vẫn như thế đó!
- Chính phủ đổ vì thịt bò?
Có ai tin chính phủ một cường quốc kinh tế ở Á Châu có thể bị lật đổ vì ăn thịt bò Mỹ hay không? Chuyện đó đang diễn ra ở Nam Hàn, tức Ðại Hàn Dân Quốc. Dân biểu tình đòi Tổng Thống Lee Myung Bak từ chức vì chính phủ ông ký thỏa hiệp cho Mỹ lại được xuất cảng thịt bò sang Nam Hàn, sau khi đã ngưng gần 5 năm.
- Bao giờ dầu xuống giá?
Một ông bạn tôi đang đợi đứa cháu trai vào Mùa Hè này. Ông hứa nếu cháu nội ra đời vào lúc xăng lên giá 5 đô la, ông sẽ đặt tên cháu là “Thằng Năm Ðô.” Bà nội các cháu đang dọa sẽ ra tòa ly dị nếu ông không rút lại ý kiến!
- Ông Nỉnh ông Ninh
Các bạn đến coi đá banh trong phòng sinh hoạt Nhật báo Người Việt, ngoài những lúc hô lớn: “Vô! Vô đi!” hoặc “Xuống! Xuống nữa!” giống như ký giả Huyền Vũ trực tiếp truyền thanh, họ cũng hay đùa tếu với nhau. Ngày hôm qua, trong giờ nghỉ giữa trận Ðức với Bồ Ðào Nha, có người bàn rằng trong hiệp thứ nhì sắp tới Ðức chỉ cần phải thủ cho vững. Nhưng một ông bạn có óc hài hước sắc bén, phản đối: “Như vậy là Ðức đá cho Sài Gòn ăn còn chi?”
- Giai cấp đại quý tộc
Tuần trước, ông ngoại trưởng Vương Quốc Belgique đáp máy bay từ Hà Nội đi Sài Gòn. Tất nhiên, Bộ Ngoại Giao nước Bỉ bỏ tiền mua vé máy bay hạng nhất cho ông và các tùy tùng. Nhưng lên máy bay rồi, nhân viên Vietnam Airline mời phái đoàn Belgique xuống ngồi hạng ghế bình dân. Vì họ phải dành các ghế hạng nhất cho các ủy viên trung ương đảng Cộng Sản Việt Nam vào Sài Gòn đưa đám ma.
- Kinh tế kiểu “Bán bến”
Ông Nguyễn Tấn Dũng đã hẹn gặp ông Allen Greenspan, cựu thống đốc Ngân Hàng Trung Ương Mỹ. Nghe như một con bệnh đi tìm thầy thuốc. Kinh tế Việt Nam trên đà tụt giốc. Ông Greenspan thì đang làm cố vấn cho các ngân hàng và quỹ đầu tư Mỹ và quốc tế; một bài thuyết trình của ông được trả hàng trăm ngàn Mỹ kim, một lời khuyên của ông có thể chuyển dịch hàng tỷ Mỹ kim đi nơi khác tìm cơ hội đầu tư.
- Tại sao giới đầu tư lo ngại?
Sau khi lãnh những cuộc biểu tình chống đối ở Washington, phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng bay qua Texas. Texas là trung tâm dầu lửa của Mỹ, trong phái đoàn Nguyễn Tấn Dũng có ông Võ Hồng Phúc, bộ trưởng kế hoạch và đầu tư, vốn là người sau ngày 30 Tháng Tư năm 1975 đã tiếp thu ủy ban dầu lửa của Việt Nam Cộng Hòa.
- Cử tri Mỹ sẽ chọn thế nào?
Bốn tháng nữa người Mỹ sẽ chọn hoặc một trong hai nghị sĩ, John McCain và Barack Obama cho một người làm tổng thống. Cả thế giới đang chăm chú theo dõi. Người ta sẽ chứng kiến chế độ dân chủ diễn ra trước mắt. Dân chủ, Tự do, nhưng khái niệm trừu tượng, sẽ thể hiện trong thực tế, với tất cả những cái đẹp và cái xấu, cái hay cái dở, những cảnh đáng khâm phục hoặc đáng chê bai. Nhưng rõ ràng là các cử tri Mỹ sẽ lựa chọn, không ai có thể chối cãi được.
- Cử tri Mỹ sẽ chọn cái gì?
Bầu tổng thống tức là chọn một người, hoặc chọn một đảng lên làm công việc lãnh đạo; nhưng quan trọng nhất là chọn những chính sách do ứng cử viên và đảng của ông ta đề nghị. Khi chọn lựa giữa các ứng cử viên tổng thống năm nay, các cử tri Mỹ sẽ chọn lựa cái gì?
- Lễ Ðộc Lập
Có thể nói, việc thành lập nước Mỹ bắt đầu với một “tiệc trà.” Người Mỹ gọi ngày 4 Tháng Bảy là ngày Lễ Ðộc Lập. Ðộc lập, luôn luôn là độc lập đối với những cái gì khác. Trong trường hợp Mỹ, đó là độc lập đối với chính quyền đế quốc Anh, gồm cả hoàng đế và Nghị Viện Anh. Nhưng họ muốn độc lập trong vấn đề nào của đế quốc Anh? Nguyên cớ đầu tiên là thuế. Họ đặt câu hỏi: Tại sao người dân phải đóng thuế? Ai có quyền quyết định chuyện thuế má?
- Tự thực hiện quyền tự do thông tin
Những cuộc biểu tình tuần trước của người Trung Hoa ở Quý Châu đã bị chính quyền Bắc Kinh dùng công an và quân đội dẹp tan. Nhưng một phong trào phản kháng mới bắt đầu, và sẽ còn lan rộng trên toàn cõi Trung Quốc. Ðó là cơn sóng lan tràn trên mạng lưới điện toán Internet với những “blốc” (blogs) tiếp tục thông tin về biến cố này.
- Tranh quyền
Một tài liệu nội bộ của đảng Cộng Sản Việt Nam mới tiết lộ cho biết các đảng viên hiện có hai điều rất lo lắng. Một là nạn tham nhũng không cách nào chữa được; hai là các lãnh tụ mải lo “tranh quyền” với nhau.
- Hàng lậu ào ạt từ Trung quốc vào Việt Nam
Buôn lậu dọc đường biên giới với ba nước láng giềng là chuyện tấp nhập hàng ngày vốn đã bất trị. Vào những dịp gần Tết, hàng lậu lại được vận chuyển nhôn nhịp hơn bao giờ hết.
- Bán nửa nhà máy lọc dầu Dung Quất
Dù chưa bắt đầu sản xuất, công ty dầu khí quốc doanh PetroVietnam rao bán 49% nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam tại Dung Quất cho người ta nghi vấn nhà nước kẹt tiền.
- Bán nửa nhà máy lọc dầu Dung Quất
Dù chưa bắt đầu sản xuất, công ty dầu khí quốc doanh PetroVietnam rao bán 49% nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam tại Dung Quất cho người ta nghi vấn nhà nước kẹt tiền.
- Leon Panetta làm giám đốc CIA
Một viên chức của Ðảng Dân Chủ cho biết hôm 5 Tháng Một, là Tổng Thống Tân Cử Barrack Obama đã chọn cựu dân biểu và cựu Ðổng lý Văn Phòng Tòa Bạch Ốc, Leon Panetta, để đứng đầu cơ quan CIA (Cơ Quan Trung Ương Tình Báo Hoa Kỳ).
- Vĩnh biệt nhà báo Trọng Kim Trương Trọng Trác
Như tin đã đưa, nhà báo Trọng Kim Trương Trọng Trác đã từ trần tại Houston ngày 1 tháng 1 năm 2009 tại Houston, Texas, hưởng thọ 69 tuổi. Tang lễ của ông đã được long trọng tổ chức tại nhà quàn Vĩnh Phước, thành phố Houston, từ ngày 3 tháng 1 đến ngày 5 tháng 1 năm 2009.
- Sri Lanka: Quân chính phủ chiếm thêm vị trí chiến lược, tiếp tục truy lùng phiến quân
Quân đội chính phủ Sri Lanka hôm Thứ Hai 5 Tháng Một đã chiếm được một phần của Ðèo Tượng (Elephant Pass), một vị trí chiến lược trong cuộc chiến chống lực lượng Hổ Tamil. Ðây là chiến thắng quan trọng thứ nhì chỉ ít ngày sau khi chiếm được thủ đô chính trị của phiến quân, theo nguồn tin từ quân đội Sri Lanka.
- Zimbabwe: Tòa án ra lệnh chính phủ phải đưa tù chính trị đi khám bệnh
Một quan tòa Zimbabwe hôm Thứ Hai 5 Tháng Một, đã ra phán quyết là một nhân vật tranh đấu hòa bình nổi tiếng bị cáo buộc tội âm mưu lật đổ chế độ Tổng Thống Robert Zimbabwe phải được đưa đi khám bệnh trước khi phiên xử có thể bắt đầu.
- Tiền Giang: Thẩm phán “quan hệ nam nữ bất chính” với đương sự
Một ông thẩm phán của huyện Chợ Gạo tỉnh Tiền Giang chỉ bị khiển trách vì có quan hệ tình dục bất chính với một phụ nữ trong một vụ kiện tụng mà ông ta có trách nhiệm phân xử.
- Tiền Giang: Thẩm phán “quan hệ nam nữ bất chính” với đương sự
Một ông thẩm phán của huyện Chợ Gạo tỉnh Tiền Giang chỉ bị khiển trách vì có quan hệ tình dục bất chính với một phụ nữ trong một vụ kiện tụng mà ông ta có trách nhiệm phân xử.
- Tuần Lễ Văn Hóa Miền Nam
Một tuần lễ sinh hoạt suốt từ ngày 3 đến ngày 10 Tháng Giêng năm 2009 nhằm làm nổi bật những sắc thái đặc thù của nền văn hóa miền Nam đang diễn ra tại đền thờ Ðức Tả Quân Lê Văn Duyệt đặt trong khu thương mại Seafood World thuộc thành phố Westminster.
- Phát hành tem mới nhân Năm Kỷ Sửu
Sở Bưu Ðiện Hoa Kỳ nhân dịp năm mới Kỷ Sửu sắp tới (nhằm vào ngày 26 Tháng Một Dương Lịch), sẽ cho phát hành tem con trâu (dù rằng sở này gọi là Year of the Ox), là con tem thuộc bộ tem thứ nhì về 12 con giáp theo Âm Lịch, do sở này phát hành từ hơn chục năm nay, để cùng mừng vui với các cộng đồng người Mỹ gốc Á, trong đó có người Việt Nam, nhân ngày đầu năm mới Âm Lịch này.
- Năm Kỷ Sửu có thể đem lại hòa bình, hòa hợp
Năm Kỷ Sửu 2009 này, thế giới có thể nhìn thấy hòa bình, hòa hợp, nhưng nhiều chiêm tinh gia, thầy phong thủy, thầy địa lý, bốc sư Trung Quốc đều đồng ý với nhau rằng con đường đi đến hồi phục kinh tế còn xa vời.
- Đình công như “cơm bữa” ở Long An
Ít khi nào báo chí tại Việt Nam nói thật về một chuyện gì khi đề cập đến một mặt nào đó không có gì đẹp đẽ để tuyên truyền. Nhưng ngày 6/1/2009, tờ Lao Ðộng nói rằng đình công xảy ra tại các khu công nghiệp thuộc tỉnh Long An xảy ra “như cơm bữa.”
- Đình công như “cơm bữa” ở Long An
Ít khi nào báo chí tại Việt Nam nói thật về một chuyện gì khi đề cập đến một mặt nào đó không có gì đẹp đẽ để tuyên truyền. Nhưng ngày 6/1/2009, tờ Lao Ðộng nói rằng đình công xảy ra tại các khu công nghiệp thuộc tỉnh Long An xảy ra “như cơm bữa.”
- Chứng khoán giảm, dẫn đầu là JP Morgan Chase, AT&T
Giá chứng khoán các loại sau một tuần lễ được gia tăng, hôm nay đã bị sụt giảm do sự quan tâm của mọi người về viễn ảnh kinh tế cùng với lợi nhuận công ty trong quí 4. Chỉ số Dow Jones giảm 81 điểm do sự bán ra các chứng khoán ngân hàng và viễn thông.
|
Ngô Nhân D?ng
Trong bài báo cáo ông Nguy?n T?n Dung d?c tru?c qu?c h?i ? Hà N?i cu?i tu?n v?a qua, ông nh?n m?nh d?n vi?c “?n d?nh kinh t? vi mô.” Ông cho bi?t “vi?c th?c hi?n ch? tiêu tang tru?ng GDP t? 8,5% d?n 9% là không hi?n th?c” (nghia là không th? th?c hi?n du?c) cho nên ph?i “di?u ch?nh” xu?ng 7%. Ba ch? GDP du?c dùng trong bài di?n van mà không c?n gi?i thích ra ti?ng Vi?t (chúng ta thu?ng g?i là T?ng S?n Lu?ng N?i Ð?a) ch?ng t? ngu?i Vi?t Nam bây gi? dã quen v?i các thu?t ng? kinh t? qu?c t? l?m r?i.
Dù m?i ngu?i dã quen thu?c v?i nh?ng ti?ng chuyên môn trong kinh t? (g?i là thu?t ng?), nhu GDP, l?m phát, tang tru?ng, d?u tu, vân vân, nhung nhi?u d?c gi? sau khi d?c nh?ng bài Th?i S? Kinh T? v?n t? ý không hi?u nh?ng ch? nhu hai t? VI MÔ và VI MÔ. Ai cung bi?t vi là l?n, r?t l?n, còn vi là nh?, nhu khi nói d?n vi trùng! Nhung trong kinh t? h?c thì cái gì là vi, cái gì là vi? Hai cái dó, cái nào quan tr?ng, và liên h? v?i nhau th? nào? Trong bài này chúng tôi hy v?ng s? gi?i thích hai thu?t ng? dó.
Khi nói “tình hình kinh t? vi mô ?n d?nh,” ch? “vi mô” hi?u nhu m?t tinh t?, nói v? tình hình t?t c? n?n kinh t?. Khi nói c?i t? co c?u vi mô, ch? “vi mô” ý nói c?i t? cách làm vi?c c?a các don v? kinh t? nhu xí nghi?p, ngân hàng, vân vân. Nhung hai thu?t ng? này thu?ng du?c dùng trong các danh t? d? nói v? hai ngành kh?o sát trong Kinh T? H?c. Kinh T? H?c Vi Mô là Macroeconomics và Kinh T? H?c Vi Mô (khác nhau m?t d?u ngã) d?ch ch? Microeconomics. N?u d?ch không sát nhung di?n t? dúng ý nghia thì g?i hai môn h?c này là kinh t? toàn th? (vi mô) và kinh t? don th? (vi mô).
C? hai môn h?c cùng kh?o sát v? m?t hi?n tu?ng, t?c là các sinh ho?t kinh t? trong xã h?i. Ngu?i ta thu?ng hi?u l?m r?ng hai môn dó nghiên c?u các hi?n tu?ng khác nhau. Th?c ra c? hai môn cùng nghiên c?u s? v?n hành c?a c? n?n kinh t?, ch? khác nhau ? di?m kh?i d?u. Trong môn kinh t? vi mô (don th?) ngu?i ta tìm hi?u các ngu?i tiêu th?, ngu?i s?n xu?t hành x? th? nào thì c? n?n kinh t? ti?n t?i quân bình (equilibrium), kinh t? vi mô cung tìm hi?u t? ch?c kinh t? th? nào thì mang l?i phúc l?i cao nh?t cho nhi?u ngu?i nh?t (welfare econimics), dó là nh?ng v?n d? c?a t?t c? h? th?ng kinh t? ch? không ph?i c?a riêng các don v?. Hai môn h?c khác nhau chính là v? di?m xu?t phát c?a vi?c nghiên c?u.
Môn Kinh T? Vi Mô b?t d?u vi?c kh?o sát b?ng cách nhìn ngay vào c? xã h?i nói chung, thí d? nh?ng nhu n?n l?m phát, t? l? th?t nghi?p, lãi su?t thay d?i gây ?nh hu?ng ra sao trên T?ng S?n Lu?ng N?i Ð?a, trên s? ti?n d? dành và d?u tu trong c? nu?c, vân vân. Ngay t? d?u ngu?i ta dã nhìn toàn di?n c? n?n kinh t? m?t qu?c gia. Còn môn Kinh T? Vi Mô b?t d?u b?ng cách nhìn vào tác phong c?a t?ng don v? kinh t?, nhu nhà s?n xu?t, ngu?i tiêu th?. Tác phong c?a các don v? khi quy?t d?nh có nh?ng d?c di?m nào, cái gì ?nh hu?ng t?i quy?t d?nh c?a ngu?i ta, và n?u các don v? kinh t? thay d?i tác phong thì t?t c? n?n kinh t? s? ra sao. Môn Kinh T? Vi Mô quan tâm d?n ho?t d?ng c?a các xí nghi?p, ngân hàng, ngu?i tiêu th?, nói chung là các don v? riêng l?, nhung d?a trên tác phong c?a h? mà suy doán ra c? n?n kinh t?. Có th? nói nghiên c?u Kinh T? Vi Mô là m?t n?n t?ng cho vi?c di?u hành Kinh T? Vi Mô.
Ngu?i ta thu?ng ví môn Kinh T? Vi Mô gi?ng cách nhìn c?a con chim bay trên tr?i ngó xu?ng toàn c?nh trên m?t d?t. Nó th?y d?ng ru?ng, d?i núi, sông ngòi, v.v. Còn Kinh T? Vi Mô là cách nghiên c?u b?t d?u b?ng dôi m?t c?a con ki?n nhìn chung quanh m?t d?t xem rõ t?ng chi ti?t.
Kinh T? Vi Mô s? nhìn c? n?n kinh t?, c?a c?i do m?i ngu?i ho?t d?ng t?o ra, là T?ng S?n Lu?ng N?i Ð?a (GDP). GDP lên hay xu?ng di dôi v?i s? ngu?i làm vi?c và t? l? th?t nghi?p, liên quan d?n t?ng s? ti?n d?u tu thêm, mà s? ti?n d?u tu thì tùy thu?c lãi su?t du?c tr? khi d? dành ti?n, ho?c ph?i ch?u khi di vay. Kinh T? Vi Mô kh?o sát các v?n d? l?m phát, th?t nghi?p, lãi su?t, ti?t ki?m và d?u tu, chung c?a c? nu?c.
Còn Kinh T? Vi Mô l?y dôi m?t c?a con ki?n nhìn chung quanh quan sát các don v? s?n xu?t t?c là các xí nghi?p, nhà d?u tu và ngu?i tiêu th?. Các nhà nghiên c?u Kinh T? Vi Mô d?t câu h?i, “Tru?c các quy?t d?nh tiêu th? ho?c d?u tu, ‘th?c s?’ ngu?i ta l?a ch?n nhu th? nào?” Khi các tin t?c v? tuong lai thì l? m? b?t d?nh, d?y r?i ro, ngu?i ta l?a ch?n theo quy t?c nào? Nh?ng câu h?i dó loài ngu?i dã suy nghi t? lúc lâu, nhung ch? d?n n?a sau c?a th? k? 20 m?i du?c d?t ra m?t cách khoa h?c (nghia là thành toán h?c), t?o thành k? lu?t c?a môn Kinh T? Vi Mô.
Nghiên c?u kinh t? c?n c? hai cách nhìn, cách c?a con chim bay trên tr?i và cách c?a con ki?n du?i m?t d?t. Vi?c c?i t? kinh t?, t? ch? d? c?ng s?n sang kinh t? th? tru?ng hay t? cách t? ch?c kinh t? l?i Nh?t sang l?i Anh M?, d?u là c?i t? vi mô. N?u ch? chú ý d?n các chính sách vi mô mà quên không c?i t? vi mô thì không th? thành công. R?t nhi?u chính ph? không hi?u di?u dó nên dã th?t b?i.
Thí d? khi Vi?t Nam du?c gia nh?p T? Ch?c Thuong M?i Th? Gi?i, ai cung cho là m?t th?i co giúp cho kinh t? phát tri?n. Ti?n d?u tu nu?c ngoài b? vào, vì h? bi?t t? nay hàng s?n xu?t ? Vi?t Nam có th? bán sang nhi?u qu?c gia mà không b? dánh thu? quá cao. Ti?n vào càng nhi?u thì càng t?t, nhung nhi?u dô la quá, làm cho d?ng ti?n Vi?t Nam khan hi?m mà dô la du th?a, dó là m?t v?n d? kinh t? vi mô. ? các xã h?i bình thu?ng, nh?ng ngu?i có dô la s? dem di bán, cho ngu?i khác dùng d? mua hàng ngo?i qu?c. Chính ph? Nguy?n T?n Dung dem ti?n Vi?t Nam ra mua dô la, h? mu?n ki?m soát ngu?n ngo?i t?, không d? cho tu nhân s? d?ng. Ðây là m?t quy?t d?nh kinh t? vi mô, nhà nu?c mu?n ki?m soát vi?c s? d?ng v?n c?a các xí nghi?p và ngân hàng, t?c là v?n mu?n h?n ch? quy?n t? do kinh t? c?a các don v? kinh t?. Nhung khi in nhi?u ti?n Vi?t Nam d? thu mua dô la thì hóa ra l?i gây ra l?m phát, m?t v?n d? kinh t? vi mô khó khan. Ngân Hàng Nhà Nu?c bèn ra các m?nh l?nh d? thu b?t ti?n vào: tang lãi su?t, b?t các ngân hàng thuong m?i gi?a l?i ti?n trong kho nhi?u hon. Các bi?n pháp dó thu?ng khi?n cho các ngân hàng b?t cho vay, trong nu?c s? b?t ti?n luu hành. Nhung ? Vi?t Nam thì hi?u qu? dó không th?y. Chính ph? ph?i ra l?nh cho các ngân hàng dua ti?n cho h?, d?i l?i, nh?n du?c nh?ng t? gi?y n? g?i là công trái.
T?i sao nh?ng bi?n pháp tang lãi su?t và tang d? tr? b?t bu?c không d?t hi?u qu? mong mu?n? Chính vì các xí nghi?p qu?c doanh và các ngân hàng do nhà nu?c làm ch? h? không “hành x?” nhu nh?ng xí nghi?p ngân hàng bình thu?ng. Lãi su?t cao, xí nghi?p v?n c? vay ti?n, vì h? không lo chuy?n l? lã. Các ngân hàng v?n cho vay, dù không bi?t ch?c các xí nghi?p vay ti?n s? tr? l?i du?c. Cung vì h? không ph?i lo chuy?n l? lã!
Các bi?n pháp kinh t? vi mô không ch?y, vì cái gu?ng máy kinh t? vi mô nó không “bình thu?ng.” Bình thu?ng, môn kinh t? h?c gi? thi?t là các don v? kinh t?, ngu?i hay xí nghi?p d?u tìm cách gia tang l?i nhu?n và tránh r?i ro. Khi các xí nghi?p và ngân hàng c?a nhà nu?c bi?t b? l? cung b?t c?n, r?i ro m?t ti?n cung không s?, thì t?t c? các gi? thi?t n?n t?ng dua t?i nh?ng chính sách kinh t? d?u s?p d?.
Các xí nghi?p và ngân hàng ? nu?c ta không hành s? bình thu?ng, ch? vì d?ng C?ng S?n không c?i t? kinh t? th?t d?y d?. Nói là kinh t? th? tru?ng nhung th?c ch?t v?n là kinh t? d?ng tr?. Ông Nguy?n T?n Dung khoe v?i m?i ngu?i r?ng chính ph? ông n?m trong tay 76 t?p doàn kinh t? và t?ng công ty. Ph?n l?n dó là nh?ng con kh?ng long th?i xã h?i ch? nghia v?n chua ch?u thoát xác. Nh?ng nu?c Ðông Âu dã tu nhân hóa các doanh nghi?p nhà nu?c t? 1990, d?n nay các xí nghi?p tu dã phát tri?n cu x? nhu các doanh nghi?p c?a b?t c? nu?c Âu M? nào. Kinh t? các nu?c này hi?n dã phát tri?n r?t cao. Còn ? Vi?t Nam, v?n nh?ng xí nghi?p qu?c doanh làm noi chia ch?c v? nuôi n?ng các d?ng viên c?ng s?n. Co c?u kinh t? vi mô chua du?c thay d?i. Khi?n cho các chính sách kinh t? vi mô không ch?y nhu quy lu?t bình thu?ng.
Không bình thu?ng, ch?ng h?n có t?i 13 t?p doàn kinh t? và t?ng công ty c?a ông Nguy?n T?n Dung, thay vì lo d?u tu s?n xu?t l?i dem nh?ng s? ti?n hàng t? d?ng di d?u co ch?ng khoán và nhà c?a, nh?ng vi?c ch?ng an nh?m gì t?i công vi?c làm an c?a h? h?t! T?ng c?ng h? dem g?n 8 ngàn t? d?ng b?c Vi?t Nam, n?a t? dô la M?, di “dánh bài” trong th? tru?ng ch?ng khoán và d?a ?c! Chính ông Dung báo cáo v?i qu?c h?i nhu th?! Khi th? tru?ng s?p, ai m?t ti?n? Các quan không m?t, ngu?i dân dóng thu? có m?t cung không bi?t!
Ông Nguy?n T?n Dung v?n còn an ?i m?i ngu?i r?ng s? ti?n dánh b?c dó v?n còn nh?, so v?i t?ng s? tài s?n các t?p doàn kinh t? và t?ng công ty dánh b?c. Nhung, tru?c h?t, b?n ph?n ban giám d?c các xí nghi?p là lo công vi?c trong nhà c?a mình, ch? không ph?i là dem ti?n di dánh ch?ng khoán! Anh có làm dúng trách nhi?m c?a mình hay không, dó là tiêu chu?n phê phán d?u tiên. Ho?c có, ho?c không, ch? không th? nói “hoi hoi.” Cung nhu không th? nói m?t cô gái chua ch?ng là “hoi hoi” có b?u du?c. Trong trách nhi?m ngu?i qu?n d?c, không th? nói “ch? b?y sai chút d?nh” thì tha th? du?c. Mà t?i sao các giám d?c xí nghi?p l?i hành s? nhu th?? Vì chua c?i t? kinh t? th?t s?. Ph?i c?i t? t? can b?n vi mô! |