(Kỳ 2)
Ông bà mình vẫn thường nói, “Dạy con từ thuở còn thơ, dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về”. Dĩ nhiên phải nói ngay, đây là sự khôn ngoan của ông bà mình tại Việt Nam. Tại xứ Mỹ này, nơi mà nhiều người đàn ông ban tôi cứ hay phàn nàn rằng mình bị lép vế so với bà xã ở nhà, thì câu nói đó chắc có nhiều điều không ổn. Thực ra, lời khuyên ấy vẫn có thể áp dụng được với chiếc xe mới toanh, tinh hảo bạn vừa lái từ dealer về. Thực vậy, bạn phải lo săn sóc cho cái xe ngay từ khi “cô ấy” mới về nhà mình. Mặc dầu chùi rửa sạch sẽ bên ngoài dĩ nhiên là một điều tốt, nhưng quan trọng hơn nữa, chúng ta phải lo săn sóc cho chiếc xe từ bên trong.
Ðã một hai lần chúng ta đề cập tới vấn đề cuốn kim chỉ nam đi theo sách. Trong tiếng Mỹ, tài liệu này được gọi bằng một danh từ rất bao quát là... Manual, với đủ mọi thứ nghĩa liên quan đến công việc làm bằng tay. Nếu bạn hiểu rằng họ muốn nói tài liệu phải được bàn tay đụng tới, mở ra gấp vào luôn luôn thì quả thực là bạn đã sử dụng sự liên tưởng văn chương rất đúng chỗ. Nhưng chữ kim chỉ nam của tiếng Việt thì thật tuyệt, chẳng cần phải liên tưởng tới cái gì cả, chúng ta cũng biết ngay đây là một tài liệu chỉ ra con đường đúng nhất, tốt nhất và đơn giản nhất để theo. Vậy việc đầu tiên, cố gắng đọc kim chỉ nam, thứ hai là xem đầu máy, như đã nói trong bài trước.
Tiếp theo là kiểm tra các thứ dầu nhớt, nước. Nói về các loại dầu nhớt trong xe, chúng ta có: Nhớt máy, nước coolant, dầu hộp số, dầu thắng, dầu tay lái. Lần trước đã nói về nước coolant và nhớt máy, nay chúng ta sang dầu thắng và các phần khác.
DẦU THẮNG
Có lẽ một thứ dầu dễ bị bỏ bê nhất là dầu thắng, nhưng nhiệm vụ của loại dầu này không kém phần quan trọng. Trước tiên, dầu thắng không phải là loại dầu petroleum, mà được chế từ vỏ hạt điều. Vì thế dầu thắng không hút được hơi nước từ trong không khí, mà nếu có hút thì hiệu năng của dầu sẽ kém đi ngay và sẽ làm giảm tác động của thắng. Các chất cặn đọng lại lâu ngày trong dầu thắng sẽ làm nghẹt những đầu “van”, làm rò những ống xi lanh... bên trong hệ thống thắng, có thể đưa đến sự sửa chữa hoặc thay mới rất tốn kém. Vậy tốt nhất là hãy thay dầu thắng, súc bình mỗi khi xe chạy được 60,000 dặm, hoặc cứ 2 năm một lần.
DẦU HỘP SỐ
Dầu hộp số cũng cần được thay đều đặn để hộp số luôn luôn hoạt động tốt. Ða số trường hợp hộp số hư là vì không được bảo trì đúng mức. Như chúng ta đã biết, hộp số là bộ phận rất mắc tiền ở trong xe. Ðã vậy sửa chữa lại khó khăn, phức tạp, thường là phải tốn tiền ngàn trở lên. Nếu bạn chịu khó bảo trì, thay dầu và thay bộ lọc đều đặn, thì cả đời chiếc xe cũng chưa tốn kém đến như thế. Ðây là chưa kể sự tốn kém về thời gian và bao nỗi nhục nhằn khổ sở mỗi lần xe cộ trục trặc phải mang đi sửa.
DẦU TAY LÁI
Dầu tay lái cũng là đứa con “ghẻ” thường hay bị bỏ rơi. Thông thường, chúng ta phải súc bình và thay dầu tay lái cứ mỗi 2 năm một lần hoặc 60,000 dặm. Dầu tay lái ảnh hưởng những bộ phận đắt tiền, mà khi thay có thể tốn tới $1,500, như Power Steering Rack.
BỘ LỌC KHÍ, LỌC DẦU
Bộ lọc khí là một phần quan trọng trong chương trình bảo trì. Bộ lọc (khí và dầu) giúp chặn lại những chất cặn, chất dơ trước khi chúng có thể len vào trong đầu máy, gây ma sát, nghẹt hoặc phá hư bộ phận... Trục trặc phần lớn thường xảy ra khi các bộ lọc này bị dơ và bị nghẹt. Xe chạy khục khặc, hoặc nổ rồi lại tắt rất nhiều khi chỉ là do vấn đề nơi bộ lọc mà thôi. Chúng ta không thể ngờ được là những bộ phận rẻ tiền này lại có một tác dụng sâu xa đến thế.
Ðể bảo đảm hiệu năng tối đa, bộ lọc cần phải được thay mới cứ mỗi 15,000 dặm. Các bộ lọc khí ít được để ý tới như Carbon Canister, PCV Filter... cũng cần phải được thay ở thời khoảng như vậy.
DÂY KÉO TIMING BELT
Một bộ phận quan trọng trong đầu máy là dây kéo, vẫn được gọi là Timing Belt. Nhiều đầu máy hiện nay không còn dùng Timing Belt nữa. Nhưng nếu còn dùng, thì nhất thiết phải thay trước khi dây bị đứt. Dĩ nhiên đến một lúc nào đó, Timing Belt sẽ bị đứt. Nếu xảy ra như vậy trong khi máy đang nổ, xe sẽ bị khựng lại, tệ hơn nữa, nó sẽ gây ra nhiều tổn hại trầm trọng bên trong đầu máy. Nên tốt nhất là đón đầu mọi nguy cơ. Các hãng chế tạo xe hơi đề nghị thay Timing Belt cứ mỗi 60,000 dặm. Là chủ xe đời thứ nhất, bạn sẽ biết lúc nào phải thay Timing Belt bằng cách theo dõi đồng hồ cây số. Người sử dụng xe trung bình chạy 1,000 dặm một tháng, như vậy là 12,000 dặm một năm, và 60,000 dặm trong vòng 5 năm. Những người chạy ít hơn thì thời gian này còn kéo dài thêm nữa.
Vấn đề là nhớ. Bởi vì, dường như có hơi... nhiều con số cần nhớ, phải không các bạn?
ÐẦU MÁY SẠCH
Một công tác bảo trì khác mà chúng tôi đề nghị là giữ đầu máy cho sạch. Xuyên qua thời gian sử dụng, đầu máy sẽ dơ. Bụi đất bám vào, dầu nhớt nhỏ ra... tất cả sẽ tích lũy và giữ lại hơi nóng khiến xe dễ bị nóng máy. Ðể tránh tình trạng này, chúng ta nên rửa đầu máy cứ 2 Năm Một Lần. Làm như vậy sẽ giúp cho dầu máy “thở” được, máy mát, và không bị “overheat”. Ðồng thời, lúc rửa máy, chúng ta có thể phát giác được những chỗ rò rỉ trong hệ thống một cách dễ dàng hơn. Khi mang xe đi bảo trì theo thời biểu, bạn có thể nhắc nhở người thợ máy về chuyện này. Thông thường, dịch vụ rửa đầu máy được cung cấp miễn phí nếu bạn mang xe đến bảo trì khi xe đã chạy được 30,000 dặm.
BÌNH ÐIỆN
Bình điện - hay bình ắc qui, cũng cần phải được bảo trì đều đặn. Ða số chúng ta ít để ý đến bình điện, trừ khi đề mà máy không chịu nổ. Nhìn đến bình điện mới thấy muội bám đầy. Câu điện từ xe khác qua vẫn không nổ, chúng ta hoang mang không hiểu sao, vội kêu thợ máy đến nhà. Hoặc nếu bình tĩnh hơn, thì đi mua một bình điện mới thay vào đó. Máy nổ lại ròn rã, và chúng ta yên tâm. Dường như đó là lần duy nhất ông/bà chủ xe nhìn tới bình điện trong suốt nhiều năm nó phục vụ chúng ta. Như vậy dĩ nhiên là không đủ. Bình điện cần được săn sóc thêm, không nhiều lắm, nhưng không phải không quan trọng. Cần phải kiểm tra xem nước trong bình điện có lên tới mức “full” hay không, và các trụ bình có sạch không, có bám muội, bám tuyết hay không. Ðồng thời, phải giữ mặt bình sạch sẽ để khi có rò rỉ thì phát giác được ngay. Việc kiểm tra này phải thực hiện ít nhất 1 lần cứ mỗi lần bình xài được 7,500 dặm.
PHẠM ÐÌNH
dinhcpham@yahoo.com
(Còn tiếp)