Trong thương trường nếu không tiến ắt phải lùi. Vì lý do này đa số công ty kinh doanh nghĩ ra nhiều sáng kiến tăng lợi nhuận bằng đủ cách. Có khi những cách tăng lợi nhuận dễ nhận đoán. Cũng có khi cách tăng lợi nhuận không liên quan gì đến sản phẩm hoặc dịch vụ chính của công ty. Trường hợp cạnh tranh ngoạn mục của công ty Starbucks, gồm các tiệm bán lẻ cà phê nổi tiếng trên thế giới là một điển hình.

Xuất xứ từ Seattle, tiểu bang Washington miền Tây Bắc Hoa Kỳ, các tiệm cà phê Starbucks dần lan đến toàn nước Mỹ và sang nhiều nơi khác để trở thành một tên tiệm cà phê được chuộng trên toàn thế giới.

Khách hàng của tiệm cà phê Starbucks chịu chi khoảng 5 Mỹ kim một ly cà phê pha theo lối sinh tố lạnh đủ mùi vị cà phê khác nhau. Họ đến Starbucks không phải chỉ thuần túy để uống cà phê mà là để thay đổi không khí. Họ đến để tâm sự với bạn bè, để làm bài tập trong thời gian chờ giờ lớp bắt đầu, để dành chút giờ ngồi ngẫm lại việc làm hoặc thoát ly trong một lúc sự bận bịu của đời sống hàng ngày.

Starbucks đã thành công trong sáng kiến tạo một môi trường mới lạ thu hút và giữ chân khách hàng chứ không hoàn toàn chỉ là tiệm bán cà phê.

Số khách hàng của Starbucks đâu phải nhỏ. Theo tạp chí BusinessWeek số phát hành giữa tháng 11, 2004, hàng tuần Starbucks được đến 35 triệu khách hàng chiếu cố lận. Ở vào lứa tuổi trung niên, có gia đình gồm con chuẩn bị thành niên, hoặc là những người độc thân tại chỗ, khách hàng của Starbucks là nguồn khách có sẵn tiền và có tinh thần cởi mở, sẵn sàng thử những sản phẩm mới lạ nếu được giới thiệu đúng cách. Ðó là điều ban giám đốc và điều hành công ty Starbucks nhận định sau khi thử bán nhạc, vâng đĩa nhạc, tại các chi nhánh công ty.

Khi đĩa nhạc của cố ca nhạc sĩ Charles Ray mang tựa đề Genius Love Company được tung ra thị trường vào mùa Hè năm nay đĩa nhạc này trở thành đĩa platinum trong thời gian ngắn kỷ lục. Công ty sản xuất đĩa nhạc đã vui mừng trong kinh ngạc vì Starbucks được chọn là công ty hợp tác phát hành khi biết tất cả các chi nhánh của Starbucks đã bán được tới 1/3 tổng số đĩa nhạc bán ra, nhiều hơn tất cả mọi công ty chuyên bán lẻ nhạc nào khác.

Việc Starbucks mạnh dạn nhận hợp tác phát hành nhạc của nhạc sĩ Charles Ray cũng không phải là một sự trùng hợp may mắn, mà là lối kinh doanh có tính toán của ban giám đốc và điều hành công ty. Họ quyết định sau khi quan sát số đĩa nhạc bán được tại các cửa tiệm nhờ những đĩa nhạc này được phát trong tiệm và được khách hàng hỏi mua.

Thừa thắng xông lên, hiện nay Starbucks đang áp dụng một lối bán đĩa nhạc mới theo thị hiếu của giới tiêu thụ.

Số là nhiều đĩa nhạc chỉ có vài bản thật thịnh hành, phần còn lại không phải là những bài được chuộng mà nhiều khách hàng của Starbucks không thuộc thành phần nhuần nhuyễn với máy vi tính và không thích ngồi hàng giờ trước máy để tìm nhạc.

Ðáp ứng nhu cầu khách hàng, Starbucks giới thiệu những quầy nghe thử nhạc và chọn nhạc để in xuống đĩa riêng cho khách hàng tại 45 chi nhánh tại Seattle và tại Austin, tiểu bang Texas trước khi được áp dụng toàn quốc.

Riêng tại California hiện nay 2 chi nhánh Starbucks tại Santa Monica và Berkeley có dịch vụ mua nhạc theo lối này.

Tại các thí điểm quầy nhạc kể trên, khách hàng của Starbucks có thể ngồi một mình hoặc hẹn bạn bè cùng nghe thử rồi chọn mua từng bài nhạc sau khi nghe thử. Mỗi bài chỉ có 99 xu. Khi đã chọn đủ số bài để in vào đĩa nhạc riêng, người mua chỉ việc ngồi nhâm nhi cà phê đợi cỡ 10 phút là sẽ có ngay một đĩa nhạc theo ý mình mà còn lưu được bao nhiêu kỷ niệm riêng trong kỳ mua nhạc đặc biệt này. Ðúng là một kinh nghiệm đáng nhớ!

Sở dĩ các công ty sản xuất nhạc chịu hợp tác với Starbucks vì đây là một hình thức kinh doanh lưỡng lợi nhất là đối với những nghệ sĩ chưa thành danh. Trong khi đó tuy lợi tức từ việc bán nhạc chỉ chiếm 1% tổng lợi tức của công ty Starbucks nhưng nhờ có dịch vụ bán nhạc này mà Starbucks đã tăng được tổng số lợi tức từ việc bán cà phê. Tính đến trọn 9 tháng đầu năm nay lợi tức của công ty Starbucks đã tăng tới 44%. Với tổng số bán 288 triệu Mỹ kim trên số vốn 3.8 tỉ Mỹ kim, tỉ lệ lời của Starbucks đã tăng đến 28% so với năm trước. Starbucks hiện được kể là công ty thành công hạng 25 trên danh sách 50 công ty thành công nhất trong năm 2004 của tạp chí BusinessWeek.

Nhiều công ty chuyên bán dịch vụ in nhạc xuống máy vi tính như WindowsMedia.com, iTunes vân vân đang lo ngại sự bành trướng của công ty Starbucks theo đà bán nhạc hiện nay. Vì với sẵn trên 3,000 chi nhánh hiện có dịch vụ lên mạng điện toán không cần dây, gọi là wireless Internet, Starbucks có khả năng trở thành trung tâm mua in nhạc xuống của khách hàng uống cà phê hiện tại và thu hút thêm lượng khách mới đáng kể trong tương lai.

Ðối với lo ngại trên ban giám đốc và điều hành công ty Starbucks cho biết họ không chủ tâm cạnh tranh trực tiếp với các công ty bán nhạc khác nhưng nếu Starbucks làm được điều này thì cũng không sao. Sự phát triển của công ty Starbucks là điều chắc chắn, còn bán cà phê hoặc bán đĩa nhạc hay bất cứ sản phẩm, dịch vụ nào khác chỉ là phương tiện dẫn đến sự phát triển buộc phải xảy ra đó mà thôi!

Ðiệu này quí vị độc giả đã sẵn thích cà phê Starbucks có thể chờ thêm những sản phẩm mới được công ty này giới thiệu trong tương lai. Phương cách cạnh tranh của Starbucks sẽ còn nhiều chiêu ngoạn mục, chờ hồi sau sẽ rõ!

Thanh Thảo