HÀ NỘI 10-6 (TH) - Nhật Bản đã đạt “thỏa thuận căn bản” để Việt Nam có thể gia nhập Tổ Chức Mậu Dịch Thế Giới (WTO) và đổi lại, Việt Nam hậu thuẫn cho Nhật trong cuộc vận động cho ghế thường trực trong Hội Ðồng Bảo An LHQ, theo lời một viên chức chính phủ Nhật.

Thỏa hiệp để Việt Nam vào WTO “mới đạt được các sự đồng thuận căn bản nên còn cần phải gọt dũa từ ngữ lần chót.” Tùy viên báo chí Bộ Ngoại Giao Nhật, Hatsuhisa Takashima, cho hay trong cuộc họp báo ở Hà nội Ngày Thứ Sáu 10-6-2005.

Ông này nói rằng thỏa hiệp đạt được chỉ trước khi Ngoại trưởng Nobutaka Machimura gặp Phan văn Khải, thủ tướng CSVN hôm Thứ Năm 9-6-05.

Machimuara cũng thảo luận với ngoại trưởng CSVN là Nguyễn dy Niên và bày tỏ “ước muốn mạnh mẽ là muốn coi Việt Nam là một nước thân hữu, trở nên một nước đồng bảo trợ cho nghị quyết chung” nới rộng Hội Ðồng Bảo An LHQ.

Trong khi ngoại trưởng Hà nội “nói rõ rằng CSVN ủng hộ Nhật” cho ghế trong Hội Ðồng Bảo An LHQ nhưng lại “không cam đoan là sẽ trở thành một nước đồng bảo trợ cho nghị quyết” vừa nói, theo sự tường thuật của hãng thông tấn AFP.

Một dự thảo nghị quyết được đưa ra với chủ đích giúp Nhật, Ấn Ðộ, Brazil, Ðức trở thành hội viên thường trực của một Hội Ðồng Bảo An LHQ mở rộng. Nhưng ngày hôm qua, phát ngôn viên Bộ Ngoại Gia Trung Cộng nói rằng hành động đó còn rất non yểu.

“Một số nước thúc đẩy một đề nghị yếu ớt có thể làm hỏng kế hoạch cải tổ Hội Ðồng Bảo An cũng như phá hoại nghiêm trọng các tiềm năng tiến bộ để cải tổ LHQ.” Ông ta nói.

Lời bình luận này có vẻ nhắm gạt bỏ ý định của 4 nước nói trên từng tuyên bố là sẽ không sử dụng quyền phủ quyết trong thời hạn 4 năm nếu được nhận vào làm hội viên thường trực của Hội Ðồng Bảo An.

Ngoại trưởng Nhật đến Việt Nam từ Brunei và sau đó sẽ sang Cam Bốt để vận động ủng hộ cho Nhật vào Hội đồng Bảo An.

Tùy viên báo chí Bộ Ngoại Giao Nhật nói rằng ngoại trưởng của hai nước đồng ý mở rộng các quan hệ thương mại song phương. Mậu dịch hai chiều giữa Nhật và Việt Nam đạt hơn $7 tỉ đô la trong năm 2004, theo các số thống kê của Nhật.

Nhật Bản là nước viện trợ nhiều nhất cho Việt Nam. Tháng 12-2004, Nhật cam kết cấp cho Việt Nam khoảng tín dụng $902 triệu USD cho năm nay.

Tháng trước, viên chức WTO nói rằng Việt Nam không còn bao nhiêu ngày giờ để đàm phán gia nhập tổ chức này vào cuối năm nay. Trưởng đoàn đàm phán, đại sứ Na Uy Eirik Glenne, nói rằng Việt Nam và các đối tác thương mại cần phải kết thúc đàm phán vào Tháng 9-2005 thì Hà Nội mới hy vọng gia nhập cuối năm nay được. (NTT)