Bài và hình: Nguyễn Hoàng Quí/CTV Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) - Hội Văn Hóa Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) và Hội The Higher Opportunity Program for Education (HOPE) đã mở chương trình “smART Program,” hướng dẫn các em học sinh về kỹ thuật làm phim tại hội trường nhật báo Người Việt hôm Thứ Bảy, 3 Tháng Mười Một vừa qua.

Chương trình được bắt đầu từ 10 giờ sáng kéo dài đến 5 giờ chiều, có trên 30 em tham dự. Các em được chia làm ba nhóm nhỏ. Nhóm hướng dẫn cách sử dụng camera và kỹ thuật quay phim, nhóm hướng dẫn cách viết kịch bản, và nhóm hướng dẫn nghệ thuật diễn xuất những vai trò theo kịch bản.

Tùy theo sở thích các em tự do tham gia một trong ba nhóm nêu trên.

Nhóm thứ nhất do đạo diễn Hàm Trần hướng dẫn. Ðạo diễn phim Vượt Sóng đã chỉ các em cách sử dụng camera như thế nào để có thể quay được những cảnh sống động, thể hiện chính xác ý của diễn viên một cách tự nhiên mà người xem không có cảm giác giả tạo.

Về kỹ thuật ánh sáng, đạo diễn Hàm Trần cho biết phải thiết kế sao cho thể hiện được điều cần thể hiện, cũng như cũng phải biết làm mờ hay tối đi những cái không cần thiết hay nói đúng hơn là dùng ánh sáng để che hay giấu khuyết điểm của diễn viên.

Ðạo diễn này còn hướng dẫn cả chi tiết từng động tác mà người quay (camera man) di chuyển hay lấy những góc độ phong cảnh, hình ảnh diễn viên đúng theo kịch bản, thí dụ như quay cảnh đối thoại, người quay phải quay đúng cảnh hai người đang đối thoại với nhau mà không cần quay hết cả hai người cùng một lúc, và người cầm microphone đưa lên ở độ cao vừa đủ để tiếng nói của diễn viên rõ ràng tự nhiên, không quá lớn mà cũng không quá nhỏ. Khi diễn viên di chuyển, người quay và người cầm microphone cũng di chuyển theo và tùy theo hướng di chuyển của diễn viên mà cả hai người đi tới hay bước lùi.

Hướng dẫn của nhóm thứ hai, kỹ thuật viết kịch bản, chính là anh Roland Nguyễn, hiện đang theo học cao học ngành phim ảnh, Master of Fine Arts (MFA).

Anh có một kịch bản mẫu, chỉ ghi lời đối thoại giữa hai nhân vật, từ kịch bản mẫu đó các em sẽ dựng nên một câu chuyện riêng của chính các em, sau đó kịch bản được đưa ra cho tất cả các em cùng góp ý kiến để hoàn chỉnh. Sau đó, chính các em viết kịch bản thực tập theo như kịch bản mà cả toán đã thực hiện. Lúc bấy giờ anh Roland mới hướng dẫn thêm kỹ thuật để kịch bản được hoàn chỉnh hơn. Anh Roland hướng dẫn từng chi tiết rõ ràng và để các em thực tập từng động tác, chẳng hạn hai em đóng vai hai thanh niên đang cãi nhau, anh Roland hướng dẫn hai em phải thể hiện gương mặt như thế nào và âm điệu giọng nói ra sao để người xem biết ngay chuyện gì đang xảy ra. Anh Roland nói: “Trong kịch bản phải chi tiết từng hành động, đòi hỏi diễn viên phải diễn tả đúng tâm trạng theo từng giai đoạn và sử dụng đúng từ ngữ thích hợp.”

“Thật là bất ngờ, vì các em diễn rất thành công,” anh Roland chia sẻ như vậy.

Cô Jenni Trang Lê, từng là phụ tá của đạo diễn Hàm Trần khi thực hiện phim Vượt Sóng, phụ trách nhóm diễn xuất. Jenni đã thể hiện phong thái rất chuyên nghiệp. Cô diễn tả đơn giản, dễ hiểu và rất lôi cuốn các em. Cô nhấn mạnh rằng: “Khi diễn xuất, diễn viên phải nhớ tất cả mọi hành động, lời nói, và tất cả đều đặt trên căn bản tự nhiên. Càng tự nhiên thì diễn xuất càng hay, người xem không cảm thấy sự giả tạo.”

Cô Jenni chỉ viết lời đối thoại mẫu trên kịch bản, rồi từ đó các em tự đặt ra cho riêng mình một kịch bản về chủ đề mà các em muốn diễn tả. Sau đó các em thực hành kịch bản của mình và cô Jenni đưa ra những ưu và khuyết điểm để các em điều chỉnh làm thế nào mà thể hiện được ý chính của kịch bản.

“Jenni rất vui khi thấy các em rất thích thú và thành công,” Jenni tâm sự.

Cô Jenni kể tiếp: “Mới đầu các em không hứng thú lắm trong việc làm phim, vì các em nghĩ làm phim khó lắm, nhưng khi đã qua lớp học này, các em rất thích, có em tỏ ra rất xuất sắc mà tài năng chưa được phát triển.”

Phần cuối của buổi học là các em được thực hành. Nói một cách khác, các em cùng nhau viết kịch bản rồi phân công làm diễn viên và thâu lại, với sự trợ giúp một chuyên viên dựng phim chuyên nghiệp. Sau đó lần lượt các đoạn phim của các em tự làm được chiếu lên và từ đó các anh chị hướng dẫn những bước cuối cùng. Sau khi điều chỉnh, bộ phim được chiếu lên cho các em xem. Sau khi xem, các anh chị hướng dẫn chỉ ra những ưu, khuyết điểm mà một diễn viên cần phát huy hay loại bỏ.

HOPE là một tổ chức thiện nguyện do một số sinh viên trường đại học UCLA hoạt động nhằm mục đích giúp các em học sinh trung học học kém hay bỏ học vì nhiều lý do, qua hình thức hướng dẫn và dạy kèm.

Chương trình “smART Program” của VAALA hoàn toàn miễn phí, kéo dài trong một năm và được hướng dẫn sau giờ học cho nhiều tổ chức trẻ khác nhau trong cộng đồng. Mục đích của chương trình “smART Program” là làm cho học sinh quen với nghệ thuật, khuyến khích sự sáng tạo và tự diễn tả, mở rộng sự lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai và giúp học sinh phát triển một sự cảm kích thật sự và lâu dài đối với các môn nghệ thuật. Chương trình “smART Program” cũng là nơi tạo điều kiện cho các nghệ sĩ phát huy tài năng của mình qua việc hướng dẫn các học sinh và tạo cho họ một vai trò lãnh đạo trong cộng đồng.

Tất cả các em từ 6-18 tuổi có thể ghi danh tham gia chương trình hội thảo này. Không chỉ có phim, hội thảo này còn hướng dẫn các em học vẽ, chụp hình, làm T-shirt, điêu khắc, nhạc, nhạc truyền thống Việt Nam, trình diễn nghệ thuật, làm thơ, nói chuyện và nhiều môn nghệ thuật khác.

Các tổ chức trẻ trong cộng đồng có thể nộp đơn để được tham gia chương trình “smART Program” bắt đầu từ Tháng Giêng, 2008 bằng cách in đơn tại trang nhà www.vaala.org.

Về lý do chọn HOPE để mở đầu chương trình “smART Program,” cô Lê Ðình Ysa, chủ tịch VAALA, nói: “Những hoạt động của HOPE qua các chương trình trong cộng đồng chúng ta đã làm chúng tôi nghĩ ra chương trình 'smART Program.' Vì thế, VAALA đã mở ra chương trình này với khẩu hiệu 'nghệ sĩ là những nhà hướng dẫn tốt' để giúp đỡ các em.”

Hiện cô Ysa và các thành viên VAALA đang làm việc chặt chẽ với anh Alex Bành, chủ tịch HOPE, để phát triển thêm nhiều chương trình hướng dẫn các em học sinh trong cộng đồng.

Nếu quý vị hoặc cơ sở thương mại nào muốn bảo trợ cho chương trình “smART Program,” xin liên lạc VAALA tại số 714-893-6145 hoặc email vaala91@yahoo.com. (N.H.Q.)