Hình bên: Ðội football của University of Tennessee là một trong những đội bóng nổi tiếng nhất trong giới đại học Hoa Kỳ. Trong hình, các thành viên ban nhạc của trường trình diễn lúc nghỉ giải lao trong trận đấu với đại học Vanderbilt University tại sân vận động Neyland Stadium, Knoxville, Tennessee, ngày 24 Tháng Mười Một, 2001. (Hình: Doug Pensinger/Getty Images)

Nguyễn Hà Sơn (tổng hợp)

Kỳ 1

- Châm ngôn tiếng La-tinh: Veritatem cognoscetis et veritas te liberabit (You will know the truth and the truth shall set you free) - (Ngươi sẽ biết chân lý và chân lý sẽ giải phóng ngươi).

- Thành lập: Năm 1794

- Loại: Trường công

- Quĩ hiến tặng: Khoảng 1 tỉ đô la

- Viện Trưởng: Jan F. Simek

- Ban giảng huấn: 1,400

- Sinh viên cử nhân: 20,400

- Sinh viên cao học và tiến sĩ: 6,000

- Ðịa điểm: Knoxville, Tennessee

- Khuôn viên đại học: Hệ thống University of Tennessee bao gồm 4 khuôn viên chính ở những nơi khác nhau trong tiểu bang. Khuôn viên chủ yếu ở Knoxville: trong thành phố; rộng 550 mẫu Anh (2.22 km2)

- Màu sắc: Cam và trắng

- Tục danh: Tình nguyện viên (Volunteers)

- Biểu tượng may mắn: Con chó Smokey IX

- Website: www.utk.edu

University of Tennessee, đôi khi được gọi là University of Tennessee, Knoxville (viết tắt là UT Knoxville hoặc UTK), là ngôi trường đứng đầu của hệ thống đại học công lập University of Tennessee trong tiểu bang Tennessee. Hệ thống này đặt bộ chỉ huy trong thành phố Knoxville và còn có những khuôn viên khác ở Memphis, Martin, Tullahoma, và Chattanooga.

Lịch sử

Nguồn gốc của trường đại học này có thể được coi là bắt đầu từ ngày 10 Tháng Chín năm 1794, khi viện lập pháp của vùng lãnh thổ Southwest Territory (tiền thân của tiểu bang Tennessee, với thị xã Knoxville là thủ phủ của lãnh thổ này) ban bố sắc lệnh thành lập trường cao đẳng Blount College. Trong năm 1807, Blount College được đổi tên thành East Tennessee College. Nhưng khi vị viện trưởng đầu tiên của trường từ trần trong năm 1809, East Tennessee College phải tạm thời đóng cửa. Trường được mở cửa lại trong năm 1820, và tới năm 1840 East Tennessee College được nâng cấp thành East Tennessee University.

Giữa thời Nội Chiến Mỹ (1861-1865) khuôn viên của East Tennessee University hầu như đã bị phá hủy hoàn toàn, trong khi sinh viên và những người trong ban giảng huấn rời khỏi trường này để gia nhập các lực lượng của cả hai phe Liên Bang (Miền Bắc) và Ly Khai (Miền Nam) - sự chia rẽ của họ phản ảnh những khuynh hướng chính trị của dân chúng trong chính vùng lãnh thổ East Tennessee. Các cơ sở và trường ốc của East Tennessee University đã bị quân đội của hai phe thay phiên nhau chiếm đóng và có khi họ dùng chúng như là những bệnh viện. Ðạn trọng pháo trong những cuộc giao chiến giữa hai phe đã gây hư hại đáng kể cho trường ốc. Vị tân viện trưởng bắt đầu nhậm chức trong năm 1865 là một người ủng hộ phe Liên Bang, và ông đã xin được những ngân quĩ tái thiết khoảng 18,500 đô la (một số tiền khá lớn thời bấy giờ) từ chính phủ liên bang.

Sau khi cuộc Nội Chiến chấm dứt, tiểu bang Tennessee xin cho trường đại học này được hưởng những quyền lợi từ đạo luật Morrill Land-Grant College Act (ban hành năm 1862), trong đó có những điều khoản cung cấp đất của liên bang, hoặc tiền trị giá tương đương, cho một số tiểu bang, với mục đích giáo huấn về những đề tài “nông nghiệp và cơ giới hóa” và cung cấp những chương trình huấn luyện quân sự cho sinh viên.

Tới năm 1879, East Tennessee University được chính thức đổi tên thành University of Tennessee. Trong năm 1893, University of Tennessee bắt đầu thu nhận nữ sinh viên vào học thực thụ.

Những sinh viên Mỹ gốc Phi Châu đầu tiên chỉ được thu nhận vào học ở bậc hậu cử nhân và Trường Luật của University of Tennessee theo lệnh của một tòa án khu vực liên bang trong năm 1952. Trong năm 1954, lần đầu tiên bằng cao học được cấp cho một sinh viên da đen, và người da đen đầu tiên tốt nghiệp bằng tiến sĩ trong năm 1959. Chỉ tới năm 1961 trường này mới bắt đầu thu nhận những sinh viên da đen vào học bậc cử nhân. Thành viên da đen đầu tiên của ban giảng huấn được bổ nhiệm trong năm 1964.

Dù sao, sự hòa nhập của người da đen vào hệ thống đại học University of Tennessee đã diễn tiến một cách tương đối êm xuôi. Các sinh viên da đen theo học tại đây đã gặp khó khăn khi họ vào những nhà hàng và những nơi giải trí trong thành phố xung quanh khuôn viên nhiều hơn là khi họ đi học trong trường. Nói một cách tổng quát, thị xã Knoxville và University of Tennessee đã gặp ít rắc rối về xung đột chủng tộc trong hai thập niên 1950 và 1960 hơn những trường đại học khác ở miền Nam nước Mỹ.

Trong năm 1968, University of Tennessee đã trải qua một cuộc cải tổ hành chánh qui mô, và khuôn viên ở Knoxville bắt đầu trở thành đầu não của Hệ Thống University of Tennessee mới, bao gồm UT Health Science Center (Trung Tâm Y Khoa UT) ở Memphis, một trường gồm những chương trình bậc cử nhân bốn năm ở thị xã Martin, sáp nhập trường đại học tư University of Tennessee tại Chattanooga vào hệ thống, UT Space Institute (Viện Không Gian UT) ở Tullahoma, College of Veterinary Medicine (Trường Thú Y) ở Knoxville, Institute of Agriculture (Viện Canh Nông) ở Knoxville, và Institute for Public Service (Viện Công Vụ) ở Knoxville.

Thành phần sinh viên

Theo những con số mới nhất của từ điển bách khoa Wikipedia, tổng số sinh viên của hệ thống University of Tennessee trong học kỳ Mùa Thu năm 2005 gồm 28,552 người, trong đó có 23,131 sinh viên toàn thời gian và 5,421 sinh viên bán thời gian. Sinh viên bậc cử nhân gồm 20,286 người, và sinh viên hậu cử nhân gồm 8,266. Trong học kỳ đó, hệ thống này có 4,183 tân sinh viên năm thứ nhất mới ghi danh.

Về phương diện chủng tộc, trong tổng số nói trên có 23,092 sinh viên tự mô tả là thuộc sắc dân da trắng, với 2,137 sinh viên da đen, 725 Á Châu, 348 Latino, 112 thổ dân Da Ðỏ Mỹ, và 273 sinh viên thuộc các sắc dân khác. Sinh viên thuộc các sắc dân thiểu số gồm 17.9%. Trong học kỳ đó, tổng số nữ sinh viên của hệ thống đại học này đông hơn nam sinh viên một chút (gồm 54.1%).

Theo Wikipedia, trong năm 2004 có 1,082 sinh viên quốc tế theo học trong các trường của hệ thống University of Tennessee. Ða số những sinh viên này đến từ các nước Trung Quốc, Ấn Ðộ và Nam Hàn. Trong thời gian đó, những sinh viên Mỹ từ các tiểu bang khác đến đây học gồm tổng cộng 4,950 người, phần đông là từ các tiểu bang Virginia, Georgia và North Carolina.

Phòng Thí Nghiệm Quốc Gia Oak Ridge (ORNL)

Cơ sở nghiên cứu quan trọng nhất của hệ thống University of Tennessee là Oak Ridge National Laboratory (ORNL) (Phòng Thí Nghiệm Quốc Gia Oak Ridge), một trong những trung tâm thí nghiệm lớn nhất của chính phủ Hoa Kỳ. ORNL là nơi có một trong những máy siêu vi tính (supercomputer) vĩ đại và tối tân nhất thế giới.

Hiện thời ORNL là một cơ sở thí nghiệm quốc gia trực thuộc Bộ Năng Lượng Hoa Kỳ, chuyên nghiên cứu về những chương trình khoa học và kỹ thuật, tọa lạc trong thị xã Oak Ridge, gần Knoxville.

Các chuyên gia khoa học và kỹ thuật tại ORNL thi hành những chương trình nghiên cứu và phát triển để khảo cứu về những kiến thức khoa học và tìm kiếm những giải pháp kỹ thuật trong những lãnh vực khoa học quan trọng; khai thác những nguồn năng lượng sạch và phong phú; phục hồi và bảo vệ môi sinh; đồng thời đóng góp vào nền an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.

ORNL có một ban nhân viên gồm hơn 4,200 người, trong số đó có 1,500 khoa học gia và kỹ sư. Hàng năm phòng thí nghiệm này đón tiếp khoảng 3,000 nhà nghiên cứu từ khắp nơi đến thăm viếng và lưu lại Oak Ridge từ hai tuần lễ trở lên; khoảng 25% những người khách này là các chuyên viên trong những ngành kỹ nghệ. Ngoài ra, mỗi năm còn có hàng chục ngàn người khách khác, gồm cả những sinh viên và học sinh trên toàn quốc, đến viếng và tìm hiểu.

Ngân sách của ORNL trong tài khóa năm 2007 đã vượt quá 1.2 tỉ đô la; trong số đó 80% là do Bộ Năng Lượng tài trợ, và 20% là từ các cơ quan liên bang khác và từ các cơ sở tư nhân được thụ hưởng những dịch vụ.

ORNL tọa lạc trên một thửa đất rộng tới 58 dặm vuông (150 km2), phí tổn để thay thế và tân trang những tòa nhà của nơi này được ước tính vào khoảng 7 tỉ đô la.

Lịch sử của ORNL

Cơ sở nguyên thủy mà sau này trở thành Oak Ridge National Laboratory đã được thiết lập như là một phần của “Dự Án Manhattan” (Manhattan Project) trong năm 1943, giữa Thế Chiến II, trong khi các khoa học gia Mỹ lo sợ rằng Ðức Quốc Xã đang cố gắng nghiên cứu để chế tạo bom nguyên tử. Cả phòng thí nghiệm lẫn thị xã Oak Ridge ở gần đó đều do Công Binh Lục Quân Hoa Kỳ đảm nhiệm thiết lập một cách cấp tốc, trong thời gian chưa đầy một năm, trên một khu đất hoang vu trong vùng đồi núi ở miền Ðông tiểu bang Tennessee. Và Oak Ridge đã trở thành một “thị xã phố bí mật” qui tụ hơn 75,000 cư dân trong vòng hai năm.

Mục tiêu trong những công tác của Dự Án Manhattan ở Oak Ridge là để tinh luyện và sản xuất hai chất phóng xạ unranium và plutonium để dùng trong kế hoạch chế tạo bom nguyên tử.

Làm việc một cách bí mật, trong năm 1943 nhà vật lý gốc Ý Enrico Fermi và các đồng nghiệp đã khai triển lò phản ứng hạch tâm đầu tiên trên thế giới (được đặt tên là X-10 Graphite Reactor) có khả năng sản xuất chất phóng xạ plutonium. Những kỹ thuật do kết quả của cuộc thí nghiệm để tinh luyện chất plutonium ở ORNL đã được dùng tại địa điểm Hanford Site trong tiểu bang Washington để chế tạo trái bom nguyên tử thả xuống thành phố Nagasaki, Nhật Bản, trong Tháng Tám năm 1945.

Sự tham gia của ORNL trong những công tác chế tạo vũ khí hạch tâm đã chấm dứt sau Thế Chiến II. Trong hai thập niên 1950 và 1960, những tài năng khoa học của ORNL đã được chuyển hướng sang những chương trình nghiên cứu thời bình, thuộc các lãnh vực y khoa, sinh học, hóa học, vật lý, v.v. Trong thời gian này lò phản ứng Graphite Reactor đã được dùng để sản xuất những chất phóng xạ đồng vị (radioisotopes) y khoa đầu tiên trên thế giới để điều trị bệnh ung thư.

Sau khi Hoa Kỳ thành lập Bộ Năng Lượng trong năm 1977, sứ mạng của ORNL bắt đầu được khai triển thêm để bao gồm cả những chương trình nghiên cứu trong các ngành sản xuất năng lượng, kỹ thuật máy biến điện, và những cách thức tiết kiệm tiêu thụ năng lượng.

Sự chấm dứt Chiến Tranh Lạnh trong khi chủ nghĩa khủng bố quốc tế bành trướng, đã khiến cho ORNL quay sang những chương trình nghiên cứu mới thuộc hàng loạt những kỹ thuật liên quan tới an ninh quốc gia của Hoa Kỳ. Trong khi cơ sở thí nghiệm quan trọng này đi vào thế kỷ 21, có những chương đa khoa cập nhật hóa trong các ngành chế biến những vật liệu mới, trong khoa học vi tính, và sinh học, v.v...

(Còn tiếp 1 kỳ)