Chuyện Bi-di-nét tuần này: Tại sao giá xăng sẽ tiếp tục tăng
Giá xăng toàn quốc Hoa Kỳ đã tăng cao đến mức kỷ lục cho dù chúng ta chỉ mới chính thức bước vào mùa Xuân có mấy ngày, từ hôm 20 tháng Ba. Vào giữa tháng Ba vừa qua, giá xăng loại thường trung bình toàn quốc là $1.72 mỗi gallon. Mức tăng chỉ có sơ sơ... 18% trong vòng 3 tháng.

Home
Thanh Th?o Giá xang toàn qu?c Hoa K? dã tang cao d?n m?c k? l?c cho dù chúng ta ch? m?i chính th?c bu?c vào mùa Xuân có m?y ngày, t? hôm 20 tháng Ba. Vào gi?a tháng Ba v?a qua, giá xang lo?i thu?ng trung bình toàn qu?c là $1.72 m?i gallon. M?c tang ch? có so so... 18% trong vòng 3 tháng. Nhung t?i California, noi tr? lu?ng xang du?c k? là vào hàng th?p nh?t toàn qu?c, giá xang lo?i thu?ng bán l? ? m?c $2.15 m?t gallon; lo?i thu?ng h?ng bán ra v?i giá cao k? l?c là $2.35 m?t gallon. Ngày 17 tháng Ba v?a qua B? Nang Lu?ng l?i thông báo tr? lu?ng xang toàn qu?c gi?m (l?n th? 7 trong vòng 8 tu?n l?) và vì th? chuyên gia nghiên c?u tiên doán giá xang s? tang thêm n?a trong nh?ng tu?n s?p t?i. Lý do nào khi?n giá xang tang cao và s? còn tang t?i m?c ?nh hu?ng b?t l?i d?n sinh ho?t hàng ngày c?a chúng ta? Nh?ng v?n d? chính ?nh hu?ng d?n giá d?u ph?i nh?c d?n g?m có tr? lu?ng d?u và quy?t d?nh c?a nh?ng qu?c gia trong kh?i s?n xu?t d?u h?a cùng v?i k? ngh? l?c d?u. Xét v? vi?c tr? lu?ng d?u thô toàn th? gi?i ngày càng c?n d?n và s? có lúc c?n s?ch là m?t v?n d? ai cung bi?t t? lâu. Tuy nhiên tr? lu?ng này gi?m d?n v?i th?i gian, không t? nhiên c?n s?ch trong m?t th?i gian ng?n. Nh?ng qu?c gia trong kh?i T? Ch?c Nh?ng Nu?c S?n Xu?t D?u, vi?t t?t là OPEC hi?n dang 38 M? kim m?t thùng d?u vào ngày 17 tháng Ba 2004. Theo t?p chí Business Week s? phát hành 29 tháng Ba, 2004, dây là giá m?i thùng d?u bán ra b?ng v?i giá bán vào ngày 16 tháng 10 nam 1990 gi? s?n lu?ng d?u h?a hàng ngày ? m?c d? dã th?a thu?n trong qui u?c chung và gi? giá bán ra là tru?c cu?c chi?n vùng V?nh ch? không có gì dáng kinh ng?c. Vì v?y v?n d? còn l?i ch? là k? ngh? tinh l?c d?u c?a Hoa K?, m?t k? ngh? du?c coi là h?t s?c nh?y c?m ch? c?n b? lay d?ng nh? là khi?n giá xang tang d?n m?c dáng quan tâm. Sau nhi?u th?p k? không nh?n du?c d?u tu d?y d?, k? ngh? l?c d?u toàn qu?c Hoa K? hi?n ho?t d?ng ? t? l? trung bình 90% nang su?t. Qui lu?t m?i ti?u bang m?i khác v? ph?m ch?t xang d?u tinh l?c khi?n nhi?u ti?u bang du th?a d?u không th? san s? cho nh?ng vùng thi?u h?t. Ði?u này t?o nên s? khác bi?t noi giá xang d?u ? nh?ng ti?u bang khác nhau vào nh?ng mùa d?t d? nhu hi?n nay. S? di các công ty l?c d?u không xây thêm nhà máy vì m?c cung càng th?p giá d?u càng có co h?i tang cao và mang l?i v? cho các công ty l?c d?u càng nhi?u. Theo s? li?u c?a UBS trong tu?n l? cu?i tháng Hai 2004 k? ngh? l?c d?u l?i $6.74 m?t thùng so v?i m?c l?i trong vòng 5 nam nay tính trung bình $4 m?i thùng. T?i ti?u bang California trong cùng tu?n l? k? ngh? l?c d?u l?i d?n $13.78 m?t thùng, m?c l?i g?p dôi con s? trung bình $6.76 m?t thùng trong 5 nam qua. Thêm vào dó, vì không có s? c?nh tranh g?t gao, nh?ng công ty d?u h?a chính chi?m gi? th? tru?ng tha h? hu?ng l?i trong th?i bu?i khó khan. Theo b?n phân tích các công ty d?u h?a thu?c Chuong Trình Nang Lu?ng Công C?ng (t?m d?ch t? Public Citizen's Energy Program), hi?n nay 5 công ty d?u h?a l?n nh?t nu?c ki?m soát 51% th? tru?ng s?n lu?ng d?u tinh l?c qu?c n?i và 10 công ty l?n nh?t ki?m soát 77%. Ðây là t? l? tang r?t dáng ng?i so v?i cách dây 10 nam khi 5 công ty l?n nh?t ki?m soát có 33% th? tru?ng và 10 công ty l?n nh?t ki?m soát 54%. Nhung cho dù có nh?ng công ty tinh l?c d?u d? trù xây thêm nhà máy nh?m gi?m b?t s? chênh l?ch c?a cán cân cung c?u thì kinh phí xây c?t cung d? làm h? n?n chí. V?i phí t?n xây m?t nhà máy l?c d?u trung bình trên 2 t? M? kim và v?i s? ch?ng d?i c?a cu dân nhi?u noi cho r?ng các nhà máy l?c d?u làm ô nhi?m môi tru?ng k? ho?ch xây nhà máy m?i là di?u ít công ty dám th?c hi?n. Chua k? có nhi?u khi vu?t qua du?c hai tr? ng?i trên, nhi?u khi mua nh?m d?t không t?t các công ty r?t d? di d?n ch? ph?i khai phá s?n, m?t b?c t? nhu choi. Tru?ng h?p thuong gia t?i Houston, ông John R. Stanley b? trên 1 t? M? kim v?n r?i mang n? trên 1 t? M? kim d? xây công ty l?c d?u Louisiana d?u th?p niên 1990 nhung cu?i cùng ph?i khai phá s?n nam 1999 là m?t di?n hình. Công ty này ph?i bán d? bán tháo v?i giá 500 tri?u M? kim, kho?ng 1/5 giá v?n cho công ty Valero Energy Corp., b?n doanh San Antonio, ti?u bang Texas. Nh?ng bài h?c nh? d?i nhu tru?ng h?p trên khi?n các công ty l?c d?u dùng phuong pháp tang nang su?t m?t cách bò th?t ch?m ch?p theo ti?ng lóng là “creep.” Hình th?c này du?c gi?i thích là nâng c?p nh?ng nhà máy có s?n. Nhung theo s? li?u thu th?p dang trên t?p chí Oil & Gas Journal k? t? nam 1996 d?n nay t? l? các nhà máy l?c d?u tang nang su?t ki?u này ch? ? m?c d? 8% trong nu?c M? và 13% ? ngo?i qu?c. Qui lu?t b?o v? môi tru?ng sinh thái t?i t?ng ti?u bang góp ph?n không nh? trong vi?c tang giá xang. Hai ti?u bang New York và Connecticut s? b?t d?u áp d?ng lu?t bu?c k? ngh? l?c d?u thêm hóa ch?t Ethanol vào xang bán ra d?u tháng Sáu nam nay. Khi mùa Hè d?n, lúc xang bán ra bu?c ph?i theo dúng tiêu chu?n môi tru?ng t?ng ti?u bang, giá xang du?c d? trù s? còn tang ít nh?t t? 30 d?n 40 xu m?i gallon. Mùa Hè nam nay nh?ng ngu?i d? d?nh du l?ch b?ng phuong ti?n xe hoi, nh?t là xe th? thao lo?i SUV tha h? lo nghi d?n kho?n phí t?n xang nhi?u hon tru?c. Nh?ng ngu?i ph?i di chuy?n di làm xa s? ph?i ch?u chi nhi?u ti?n hon tru?c. Nh?ng ngành s?n xu?t ho?c kinh doanh d?a vào xang nhu nh?ng công ty ch? bi?n hóa ch?t ho?c k? ngh? v?n t?i, k? ngh? hàng không ch?c ch?n ph?i d?t k? ho?ch tang giá s?n ph?m d? bù vào kho?n t?n phí tang ngoài d? trù. Giá sinh ho?t hàng ngày c?a da s? chúng ta vì th? s? tang vì ch?u ?nh hu?ng chung c?a giá xang d?u tang. Ngo?i tr? khi nào có lu?t ki?m soát cách ho?t d?ng c?a k? ngh? tinh l?c d?u v? vi?c cung ?ng dúng nhu c?u gi?i tiêu th?. Ði?u này ch?c khó x?y ra trong tuong lai g?n! Thanh Th?o
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here