Giá nhà đất sẽ giảm
Làm trong ngành địa ốc và tài trợ địa ốc trên 15 năm qua Thanh Thảo đã hơn một lần trải qua kinh nghiệm nhớ đời về tình trạng giá nhà tăng hoặc giảm một cách vô lối như tại California đầu thập niên 1990s.

Home
Thanh Th?o Làm trong ngành d?a ?c và tài tr? d?a ?c trên 15 nam qua Thanh Th?o dă hon m?t l?n tr?i qua kinh nghi?m nh? d?i v? t́nh tr?ng giá nhà tang ho?c gi?m m?t cách vô l?i nhu t?i California d?u th?p niên 1990s. Nhung so v?i th?i dó th́ giá nhà c?a hi?n nay c̣n cao hon nhi?u, cao d?n m?c d? dáng kinh ng?c và dáng lo ng?i d?i v?i nhi?u nhà kinh t?. Đi?u này khi?n h? ph?i lên ti?ng khuy?n cáo gi?i h?u trách và ngu?i tiêu th? không nh?ng t?i M? mà c̣n t?i nhi?u qu?c gia trên th? gi?i v? kh? nangm?t giá h?u nhu không th? tránh kh?i trên th? tru?ng d?a ?c trong m?t tuong lai g?n. Đi?n h́nh cho m?i lo ng?i này là m?t bài phân tích trên t?p chí The Economist, s? phát hành ngày 13 tháng Ba 2004. Theo tài li?u do The Economist thu th?p du?c, vào tam cá nguy?t chót nam 2003 giá nhà d?t t?i M? tang trung b́nh15.5%. Đây là t? l? tang tru?ng nhanh nh?t trong ṿng 1/ 4 th? k? qua. S? tang tru?ng này khi?n giá nhà t?i M? tang v?i m?c trung b́nh 8% trong tr?n nam 2003, thay v́ ch? có kho?ng 5.9% nhu trong tam cá nguy?t th? ba. Nhà d?t t?i Úc trong 3 tháng cu?i nam 2003 tang v?i m?c d? nhanh nh?t trong 15 nam v?a qua. T? l? tang lên d?n m?c k? l?c là 18.9%, tang g?n m?t ph?n nam. T?i Pháp và Ư giá nhà d?t cung tang nhanh chóng trong vài tháng g?n dây, và vào tháng Hai 2004 hi?n tang cao hon t? l? 10% c?a nhà d?t t?i Anh. T?i nh?ng qu?c gia tân ti?n khác nhu Ái Nhi Lan (Ireland), Ḥa Lan (Netherlands) và Tây Ban Nha giá nhà d?t hi?n cung dang ? m?c cao k? l?c. Giá nhà d?t hi?n t?i ? các qu?c gia trên du?c k? là quá giá (over-valued) m?t cách phi lư. N?u so sánh giá nhà c?a t?i nh?ng qu?c gia k? trên v?i m?c luong trung b́nh c?a cu dân b?n x? trong 30 nam qua, nhà t?i Anh, Ái Nhi Lan và Ḥa Lan hi?n nay “quá giá” v?i t? l? 50%. T? l? nhà “quá giá” t?i M? là 23%, t?i Úc là 33% và 68% t?i Tây Ban Nha. Các phân tích gia kinh t? cho r?ng lăi su?t th?p k? l?c trong l?ch s? chính là lư do t?o co h?i cho giá nhà tang v?t m?t cách dáng kinh ng?c trong th?i gian qua không nh?ng t?i M? mà c̣n t?i các qu?c gia khác. Trong nh?ng chu k? kinh t? du?c ghi nh?n tru?c dây s? vi?c các Ngân Hàng Trung Uong gi? m?c l?i th?p d? khuy?n khích kinh t? phát tri?n (giúp ngu?i tiêu th? mua du?c nhà v?i kho?n n? vay nhi?u hon, dùng ít ti?n d? dành hon) là hành d?ng dúng. Đi?u các Ngân Hàng Trung Uong không gi?i thích n?i là s? dón nh?n n? l?c khuy?n khích kinh t? v?i m?c l?i th?p m?t cách cu?ng nhi?t c?a gi?i tiêu th?. S? dón nh?n quá khích này bi?n hành d?ng h?p lư c?a các Ngân Hàng Trung Uong thành m?t t́nh tr?ng “ph?n kh?i phi lư” (irrational exuberance). Nhóm ch? ‘irrational exuberance” chính là nguyên van c?m t? ông Giám Đ?c Qu? D? Tr? Liên Bang Hoa K? Alan Greenspan dă dùng d? di?u tr?n tru?c Qu?c H?i v? t́nh tr?ng tang tru?ng vô l?i c?a các c? phi?u ch?ng khoán thu?c lo?i “k? thu?t tân ti?n” h?i cu?i th?p niên 1990s và ông cung dă dùng c?m t? này d? tiên doán s? suy s?p c?a th? tru?ng ch?ng khoán tru?c khi di?u này thành s? th?t d?u nam 2000. Hi?n nay Ngân Hàng v? Đ?nh Cu Qu?c T?, t?m d?ch t? “The Bank for International Settlement” (vi?t t?t là BIS), m?t co quan du?c coi là “Trung Tâm c?a nh?ng Ngân Hàng Trung Uong” dang quan sát r?t k? m?i bi?n d?ng dù nh? nh?t c?a th? tru?ng nhà d?t th? gi?i. Các chuyên gia kinh t? gi?i thích r?ng th? tru?ng nhà c?a cung không khác nào th? tru?ng ch?ng khoán. Sau khi th? tru?ng ch?ng khoán suy s?p h?i tháng Ba 2000, th? tru?ng nhà d?t dă góp ph?n là m?t c?u cánh cho n?n kinh t? chung toàn c?u. Chính v́ v?y, các kinh t? gia lo ng?i d?n khi th? tru?ng nhà d?t b? suy s?p theo chu k? trong qui lu?t không th? tránh kh?i “cái ǵ tang ?t ph?i gi?m” li?u chuy?n ǵ s? x?y ra cho n?n kinh t? các qu?c gia? Cho ngu?i tiêu th?? The Quaterly Review, b?n phúc tŕnh m?i tam cá nguy?t m?i nh?t c?a Ngân Hàng v? Đ?nh Cu Qu?c T? (BIS) tŕnh bày nh?n xét c?a hai kinh t? gia, Claudio Borris và Patrick McGuire v? s? tuong quan gi?a chu k? tang ho?c gi?m c?a th? tru?ng ch?ng khoán và th? tru?ng nhà d?t t?i 13 qu?c gia trong ṿng 30 nam qua. Theo s? nh?n xét này, th? tru?ng nhà d?t thu?ng tang d?n m?c cao nh?t (r?i gi?m d?n t? d?nh cao này) vào th?i di?m 2 nam sau khi th? tru?ng ch?ng khoán m?t giá. Áp d?ng công th?c trên vào th? tru?ng nhà d?t v?n ti?p t?c tang hi?n nay, dă 4 nam sau khi th? tru?ng ch?ng khoán m?t giá, các kinh t? gia qui trách cho m?c lăi su?t th?p k? l?c và lo ng?i “di?u ph?i d?n s? d?n!” Đi?u ph?i d?n là giá nhà d?t s? gi?m m?t khi các Ngân Hàng Trung Uong bu?c ph?i tang lăi su?t, ch? chua bi?t vào lúc nào. Trong quá kh? m?c l?i th?p ch? kéo dài th?i gian ch? d?i th? tru?ng nhà d?t b?t d?u chu k? gi?m giá. Th?i di?m dó du?c k? là trong tuong lai không xa. V? m?c d? nhà m?t giá hai kinh t? gia, Claudio Borris và Patrick McGuire, cung tiên doán r?ng giá nhà d?t càng tang phi lư bao nhiêu th́ cung s? gi?m m?t cách phi lư b?y nhiêu. Hai kinh t? gia trên lo ng?i m?c d? n? n?n d? mua nhà d?t càng nhi?u bao nhiêu, giá tr? c?a nhà d?t cung s? gi?m nhi?u b?y nhiêu. Li?u s? lo ng?i c?a Ngân Hàng v? Đ?nh Cu Qu?c T? (BIS), “Trung Tâm c?a nh?ng Ngân Hàng Trung Uong”có làm thay d?i du?ng l?i c?a c? Giám Đ?c Qu? D? Tr? Liên Bang Hoa K? Alan Greenspan hay không? Nh?t là trong nam b?u c? T?ng Th?ng Hoa K? nhu hi?n nay? N?u c? Greenspan quy?t d?nh tang lăi su?t, dù ít thôi, vào lúc s? ngu?i th?t nghi?p Hoa K? chua gi?m dáng k? nhu lúc này và n?u v́ ti?n l?i tang mà nhà c?a b?t d?u m?t giá r?i t?o l?i t́nh tr?ng kinh t? tŕ tr? c? Greenspan s? tha h? nh?n s? ch? trích không ít t? m?i phía k? c? hai d?ng phái chính tr? Dân Ch? và C?ng Ḥa, dang ráo ri?t v?n d?ng b?u c? T?ng Th?ng. Nhung n?u c? ti?p t?c kéo dài vi?c gi? ti?n l?i th?p ? m?c k? l?c nhu hi?n t?i Ngân Hàng Trung Uong Hoa K? dang ti?p tay nuôi du?ng s? tang tru?ng phi lư c?a giá nhà d?t d? r?i bi?t ch?c vào lúc m?t giá không th? tránh kh?i trong tuong lai th? tru?ng này s? kéo theo s? suy s?p m?t ph?n dáng k? c?a n?n kinh t? chung. Tang lăi su?t ng?n h?n vào lúc này là nh?m vào tuong lai kinh t? lâu dài, nhung ph?i ch?u hy sinh ngay hi?n t?i. Thói quen “an s?i, ? th́” c?a ngu?i M? di ngu?c v?i quan ni?m trên. Thêm vào dó, quá tŕnh l?ch s? Hoa K? cho th?y có l? ngay c? v? Giám Đ?c n?i ti?ng d?c l?p nhu c? Greenspan cung không d?i ǵ ch?u mang tai ti?ng t?c th?i d? hu?ng l?i v? lâu v? dài. Dù sao chang n?a l?i là l?i chung cho kinh t? nu?c M?, h?i là mang ti?ng cho cá nhân ḿnh. ? tu?i dáng l? ph?i v? huu t? lâu c? Greenspan ch?c không d?i ǵ không ch? vài tháng n?a cho t?i sau k? b?u c? T?ng Th?ng M? h?n ra tay cung chua mu?n. Và N?U ( xin luu ư ch? N?U ? dây ph?i vi?t Hoa và g?ch du?i nhé!) suy lu?n trên dúng, chúng ta có quy?n doán r?ng di?u không th? tránh kh?i, th?i di?m th? tru?ng nhà d?t t?i M? b?t d?u m?t giá s? là...sau k? b?u c? T?ng Th?ng d?u tháng 11 nam nay. Thanh Th?o
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here