Ngồi đúng cách để tránh bệnh tật
Bạn không cần phải là một người tài xế lái xe truck, trải qua hàng mấy trăm cây số đường dài trong nhiều giờ liên tục, hay làm công việc lao động, bạn mới bị đau lưng hay bị thương.

Home
Y?n Tuy?t B?n không c?n ph?i là m?t ngu?i tài x? lái xe truck, tr?i qua hàng m?y tram cây s? du?ng dài trong nhi?u gi? liên t?c, hay làm công vi?c lao d?ng, b?n m?i b? dau lung hay b? thuong. Th?t v?y, vi?c ng?i không dúng cách có th? gây nguy hi?m cho s?c kh?e c?a b?n và riêng tôi th́ có kinh nghi?m dau thuong v? chuy?n này d?n n?i ph?i di gi?i ph?u lung m?i t́m l?i du?c d?i s?ng b́nh thu?ng. Sau dây là m?t bài vi?t c?a kư gi? Brenda Kearns hu?ng d?n vi?c làm sao tránh b?nh t?t b?ng cách ch?n gh? ng?i, s? d?ng di?n tho?i... nghia là b?t c? m?t ho?t d?ng nào ḍi h?i nh?ng c? d?ng liên t?c và l?p di l?p l?i nhi?u l?n trong m?t th?i gian dài. Có nhi?u ngu?i ng?c nhiên v́ cho r?ng công vi?c làm c?a h? bao g?m ít c? d?ng, thí d? nhu ng?i s? d?ng máy computer không thôi, mà l?i có th? gây ra nh?ng dau d?n kh?ng khi?p nhu v?y. H? không ng? r?ng v́ không d? ư d?n vi?c ng?i, d?ng hay c?m gi? cho dúng cách nên các co b?p th?t, th? gân, dây ch?ng và kh?p xuong trong co th? h? b? sung lên. Di nhiên, nh? các ti?n b? c?a y khoa, nh?ng dau d?n liên quan d?n b?p th?t ? trong co th? c?a chúng ta dang du?c ch?a tr? m?t cách hi?u qu?. Catherine A. Compito, M.D., bác si chuyên khoa v? tay chân thu?c tru?ng Columbia Presbyterian Eastside ? NewYork City nói: “N?u b?n thay d?i m?t vài thói quen trong d?i s?ng, b?n s? d? pḥng du?c vi?c b? thuong m?t l?n n?a trong tuong lai”. D?u sao, tru?c h?t b?n c?n t́m xem ḿnh dă làm cái ǵ sai nên m?i b? thuong nhu v?y. ĐAU C? VÀ VAI Nguyên nhân: Cái di?n tho?i. N?u b?n luôn luôn k?p cái di?n tho?i gi?a l? tai và vai (h́nh ?nh quen thu?c c?a vi?c dùng di?n tho?i không giây trong khi dang r?a chén ch?ng h?n), s? cang th?ng c?a co c? có th? gây ra vi?c c? b? c?ng và dau. Andrew M. Casden, M.D., giám d?c c?a co quan Spinr Institute at Beth Isreal Medical Center ? NewYork City gi?i thích r?ng nh?ng tri?u ch?ng nói trên dua d?n nh?ng dau nh?c c?a co th? trong th?i gian ti?p theo dó. Ngoài ra, vi?c dùng m?t cái gh? không t?t hay ng?i không dúng cách khi làm vi?c cung gây ra nh?ng dau d?n nhu hành d?ng nói chuy?n di?n tho?i v?a k?. Cách ch?a tr?: M?c dích d?u tiên c?a b?n là ph?i làm gi?m vi?c b? sung. Hăy dùng m?t b?ch nu?c dá (ice pack) chu?m lên ch? dau m?i ngày t? hai d?n ba l?n, m?i l?n lâu kho?ng 20 phút, trong th?i gian m?t tu?n l?. R?i b?t d?u m?t chuong tŕnh th? d?c nh? nhàng. M?t cu?c t́m hi?u m?i dây cho th?y là n?u b?n t?p th? d?c ba l?n trong m?t tu?n, b?n s? th?y d? ch?u và b?t dau. Đ? pḥng: Hăy dùng headset hay c?m di?n tho?i noi tay khi nói chuy?n ch? d?ng k?p vào vai. C̣n n?u ch?n gh? ng?i th́ nên ch?n gh? có ch? gác tay. Bác si Casden nh?n m?nh là v?i lo?i gh? có ch? gác tay này, chúng s? giúp b?n gi?m b?t s? cang th?ng c?a các co ? c? và b? vai. Bên c?nh dó nên nh? d?i v? th? hay d?ng tác sau m?i 20 phút. ĐAU LUNG Nguyên nhân: Ng?i su?t m?t th?i gian lâu dài, nh?t là trong m?t v? th? không dúng cách (ng?i xiên qua m?t bên, tréo chân...) Bác si MichaelD. Osborne M.D., chuyên viên v? y khoa th? lư và ph?c h?i ? Mayo Clinic thu?c t?nh Jacksonville, Florida nói r?ng khi ng?i nhu v?y b?n s? d?t s?c n?ng lên trên dia s?n phía du?i (lower back disc) khi?n lung b? dau nh?c. Cách ch?a tr?: T?m b?ng nu?c nóng giúp làm thu giăn co b?p th?t và làm cho máu ch?y vào các t? bào. Tuy nhiên b?n cung c?n thu giăn s? cang c?ng b?ng cách t?p th? d?c chân. Bác si Osbone d? ngh? là m?i ngày b?n nên di b? ít nh?t là 20 phút, hay là t?p nh?ng d?ng tác th? d?c gi?n d?. Theo ông, trong tru?ng h?p ngu?i nào quá m?p, vi?c di b? cung giúp h? xu?ng cân và cung gi?m b?t s? cang c?ng c?a các co ? lung. Ngoài ra, t?p th? d?c cung làm cho b?n c?m th?y ph?n kh?i và di?u này cung làm b?t dau n?a. Đ? pḥng: S? kéo giăn (stretches) dùng d? ch?a b?nh nh?c lung có th? giúp d? pḥng ch?ng dau lung n?a. B?n c?n ph?i t?o cho nh?ng co b?p th?t ? b?ng c?ng l?i b?i v́ chúng càng m?nh ch?ng nào th́ b?n s? d? dau lung ch?ng ?y. Đi?u quan tr?ng là làm sao b?n ng?i cho dúng cách trong gh? làm vi?c c?a ḿnh. Lư tu?ng nh?t là khi ng?i lung b?n ph?i th?ng d?ng, bàn chân th́ n?m sát trên m?t d?t (nh?ng ngu?i chân ng?n nên có m?t gh? gác chân nh?), ph?n dùi trên th́ song song v?i m?t d?t và d?u th́ th?ng v?i c?t xuong s?ng. N?u vi?c di?u ch?nh gh? hay chêm thêm g?i d?ng sau lung không giúp b?n ng?i du?c nhu nói trên th́ b?n nên d?u tu vào m?t cái gh? du?c ch? t?o v?i công d?ng nhu v?y (ergonomic). Ngoài ra, b?n nên d?ng d?y di l?i sau m?i n?a ti?ng ng?i trong gh?. ĐAU BÀN TAY VÀ CÁNH TAY Nguyên nhân: T? ngày b?t d?u s? d?ng máy computer, chúng ta b?t d?u nghe nhi?u d?n nhóm ch? “carpal tunnel syndrome”: M?t giây th?n kinh trong c? tay b? sung lên do vi?c dè nén. Nh?ng t?n thuong gây ra do s? l?p di l?p l?i m?t c? d?ng nhu carpal tunnel cung x?y ra ? nhi?u noi khác c?a cánh tay và kh?p xuong bàn tay. Trong khi nh?ng chuyên viên ti?p t?c d? l?i cho các chi?c keyboard kém ch?t lu?ng là lư do dua d?n ch?ng b?nh này th́ g?n dây, m?t cu?c t́m hi?u cho th?y chính con chu?t (computer mouse) m?i là nguyên nhân. Bác si Compito nói r?ng vi?c di chuy?n cung nhu b?m vào con chu?t là m?t c? d?ng l?p di l?p l?i liên t?c và lâu dài, dua d?n vi?c dau nh?c; nh?t là khi cánh tay c?a b?n dang ? trong m?t v? th? không thu?n ti?n. Cách ch?a tr?: B?t c? khi b?n dang làm vi?c ? nhà hay ? s? làm, nh? ng?ng l?i thu?ng xuyên (ít nh?t là m?i gi? m?t l?n) và xoa bóp bàn tay, cánh tay và vai c?a b?n. S? ngung ngh? thu?ng xuyên s? giúp các b?p th?t du?c thu giăn và làm gi?m dau, cung nhu pḥng ng?a vi?c dau nh?c không x?y ra l?n n?a. Ngoài ra, nên h?i bác si gia d́nh d? du?c gi?i thi?u d?n m?t chuyên viên v? th? lư tr? li?u (physical Therapist). Bác si Compito nói r?ng b?n ch? c?n m?t l?n g?p g? d? du?c ngu?i chuyên môn hu?ng d?n phuong pháp làm vi?c ? s? làm và ? nha,? sao cho gi?m thi?u nh?ng cang th?ng và giúp cho v?t thuong chóng lành. Đ? pḥng: May m?n thay, g?n dây ngu?i ta dă ch? t?o nh?ng con chu?t không có giây (wireless computer mice), cung nhu optical mice (dùng laser thay v́ dùng trái banh tṛn), do dó ngu?i s? d?ng computer cung tránh du?c vi?c nh?ng co b?p th?t ? tay b? thuong. B?n nên d? con chu?t ? g?n keyboard c?a b?n ch?ng nào t?t ch?ng dó (B?n không bao gi? dùng ph?n trên c?a thân h́nh d? v?i quá xa). B?n cung nên di?u ch?nh b? cao c?a keyboard sao cho c? tay c?a b?n ? v? th? trung b́nh. Nên nh? r?ng, t?t c? nh?ng d?ng tác nào du?c l?p di l?p l?i thí d? nhu ?i áo qu?n, dan thêu, hay ngay c? vi?c mang xách tay quá n?ng... cung d?u có th? khi?n cho các co b?p b? sung lên và b? dau d?n. KHI NÀO TH̀ B?N C?N PH?I ĐI G?P BÁC SI? V?i m?t chuong tŕnh t?i gia và nh?ng d?ng tác th? d?ng nh? nhàng, b?n có th? t? ḿnh t?m gi?m thi?u hay d? pḥng vi?c các b?p th?t trong co th? b? sung hay b? thuong. Tuy nhiên, n?u con dau nh?c kéo dài hon b?n tu?n l? và không h? thuyên gi?m, b?n c?n ph?i di khám bác si. Ngoài ra, bên c?nh b? dau nh?c, n?u b?n có nh?ng tri?u ch?ng nhu sau th́ b?n ph?i di g?p bác si hay di d?n pḥng c?p c?u c?a b?nh vi?n ngay t?c kh?c: 1/ B? tê c?ng hay nhoi nhói trong cánh tay hay chân. 2/ Chân hay tay nhu b? y?u di. 3/ Không di?u khi?n du?c vi?c tiêu, ti?u. Nh?ng d?u hi?u trên dây có th? cho bi?t là có s? dè nén giây th?n kinh trong c?t xuong s?ng hay m?t v?n d? b?nh lư nào quan tr?ng khác. (Vi?t theo Good Housekeeping 2004)
Powered By Nguoi-Viet Online

This article has been moved here