Home
- Bắc Ninh: Hàng ngàn người về xem Hội Rước Pháo Làng Ðồng Kỵ
Hàng ngàn người từ các tỉnh lân cận và Hà Nội đã đổ về làng Ðồng Kỵ thuộc xã Ðồng Quan, Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (cách Hà Nội chừng 50 km) để xem hội rước pháo truyền thống vào sáng Mùng 4 Tết.
- Baghdad: Nổ bom xe ngay khách sạn bộ trưởng, 4 người chết
- Báo "Thanh Niên" chọn chín vụ án lớn nhất Việt Nam trong năm 2003
- Bầu cử Tổng Thống Hoa Kỳ:
- Các chính phủ Á Châu đồng ý lập hệ thống theo dõi bệnh cúm gà
- Các chuyên gia thấy có tiến triển tốt trong cuộc đối đầu ở nhà tù Arizona
- Cán bộ lão thành tố cáo lãnh tụ Ðảng tham nhũng, không sửa sai
Một cán bộ cao cấp nghỉ hưu có 57 tuổi đảng lên tiếng tố cáo nhiều lãnh tụ Ðảng tham nhũng và chế độ Hà Nội làm nhiều điều sái quấy, hại dân nhưng không chịu sửa sai.
- Sáu quân nhân Phi Luật Tân bị thẩm vấn vì tố cáo Bộ Trưởng Quốc Phòng vi phạm tự do bầu cử
- Cựu Thanh Tra Kay: Tình báo Hoa Kỳ trước cuộc chiến Iraq là có lỗi lầm
- Dải Gaza: Giao chiến khiến có ít nhất chín người Palestine chết
- Dịch cúm gà xuất hiện ở Hà Nội và đã lan ra tới 31 tỉnh
- Hà Nội: Sông Hồng cạn nước trơ đáy
- Hà Sĩ Phu bị công an kiếm chuyện sau khi đi Hà Nội chữa bệnh
- Hoa Kỳ thả hơn 20 tù nhân từ nhà tù Guantanamo
- Hoa Kỳ thành lập “Văn Phòng Thông Tin Giáo Dục Hoa Kỳ” tại Sài Gòn
- VỊNH BẮC VIỆT SOS! Lịch sử đã viết gì về những vùng lãnh hải thân yêu đó?
Tất cả những tài liệu lịch sử và địa lý từ xa xưa cho đến cận đại đều ghi rõ và chứng minh những phần lãnh hải trong vịnh Bắc Việt cũng như các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thuộc chủ quyền của nước Việt Nam!
- Việt Nam: Tướng Giáp hất nước vào mặt đảng
- Tổng cục tình báo Quân đội lộng hành
- Giáo sư Hoàng Tụy : “ Càng học càng đần ra !” -- Giáo sư Phan Đình Diệu : “ Nhà nước vô trách nhiệm !”
- Giáo sư Tôn Thất Nguyễn Thiêm : “ Chúng ta nhồi nhét kiến thức cho học trò như nhồi vịt.”
- Từ Điện Biên Phủ đến Hiệp ước Geneva
Chánh Đạo là bút hiệu của nhà văn Nguyên Vũ khi ký vào các tác phẩm có tính biên khảo. Sau khi thoát khỏi Việt Nam và đến Mỹ vào năm 1975, nhà văn Nguyên Vũ ghi danh học Sử tại đại học Wisconsin. Trong thời gian theo học để đệ trình luận án tiến sĩ, ông đã sang Pháp một năm tìm kiếm trong các thư khố của Pháp những tài liệu liên quan đến sử cận đại Việt Nam. Chính ông cùng học giả Nguyễn Thế Anh đã tìm thấy bức thư của Hồ Chí Minh, dưới cái tên cúng cơm Nguyễn Tất Thành xin vào học trường thuộc địa của Pháp, những mong sau này phục vụ cho thực dân Pháp.
- Từ Điện Biên Phủ đến hiệp ước Geneva
Tin Điện Biên Phủ thất thủ sau 56 ngày bị vây đánh được đón nhận như một quốc tang ở Paris. Đây không chỉ là sự thất bại quân sự đầu tiên của một cường quốc Tây phương trước một đạo quân bản xứ hạng ba, hạng tư trên thế giới, mà ngay cả giấc mơ “thương thuyết trên thế mạnh” của Pháp cũng tan thành mây khói.
- Hoạch định chính sách trong quá trình chuyển đổi ở Việt Nam và Trung Quốc: Các khía cạnh so sánh
Bài viết sau đây của Tiến Sĩ Gerhard Will, nhà nghiên cứu chính trị học, chuyên viên về Trung Quốc và Việt Nam tại Quỹ Khoa Học Và Chính Trị (Stiftung Wissenschaft und Politik) ở Berlin, một think-tank tư vấn chính trị hàng đầu của Chính Phủ CHLB Ðức, nguyên là một tham luận do tác giả trình bày tại hội thảo “Chính sách đào tạo và nghiên cứu trong quá trình chuyên đổi” do Quỹ Rosa Luxemburg (Rosa-Luxemburg-Stiftung) tài trợ tổ chức tại trường Ðại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn Hà Nội trong hai ngày 16 và 17-09-2003. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc. Bản dịch dưới đây được phổ biến lần đầu trên trang web Talawas.
- Từ Điện biên phủ tới Geneva
Từ 11 tới 14/4/1954, Dulles thăm London (gặp Anthony Eden và Churchill) và Paris (gặp Bidault). Ba nước đồng ý “liên minh hành động”. Nhưng ngày 18/4, Ðại sứ Bri-tên Roger Markins thông báo rằng Bri-tên không thể tham dự Hội nghị 10 nước phòng thủ Á Châu về vấn đề “liên minh hành động” tại Ðông Dương. Ðể gỡ sĩ diện, Dulles phải triệu tập một phiên họp gồm 16 quốc gia, kể cả ba nước Ðông Dương. (98)
- Nghệ Thuật Sống: Không diệt - không sinh, đừng sợ hãi
Nếu bạn muốn biết Thượng Ðế, chư Bụt và tất cả các vĩ nhân sống ở đâu thì tôi có thể chỉ cho bạn. Ðây là địa chỉ: Bây giờ và ở đây. Có đủ thứ bạn muốn biết, kể cả khu bưu chính (zip code).
- George Bush, John Kerry và người Việt tại Hoa Kỳ
Từ năm 1980 khi người Việt định cư tại Hoa Kỳ bắt đầu có quốc tịch Hoa Kỳ và có quyền đi bầu tổng thống kể đến cuộc bầu cử năm 2004 này là cuộc bầu cử thứ sáu. Lần này xem chừng sôi nổi nhất. Thượng Nghị Sĩ John Kerry chưa xong vòng loại trong nội bộ đảng để được chính thức chọn làm ứng cử viên của Ðảng Dân Chủ, cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ đã xôn xao tranh luận và nhiều đoàn thể đã lên tiếng chống ông Kerry.
- Xin có ý kiến: Về bức thư của một công dân Hoa Kỳ
Ông terrell A. Minarcin, một công dân Hoa Kỳ ngụ tại tiểu bang Washington, khi được đọc bức thư của Ðại Sứ Cộng Sản Việt Nam gửi cho Thượng Nghị Sĩ Pam Roach, người đã hỗ trợ việc công nhận cờ Vàng biểu tượng cho những cư dân Việt Nam sinh sống tại Tiểu bang Washington và công cuộc xây dựng một Tượng Ðài vinh danh các chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa - Hoa Kỳ, đã hy sinh trong cuộc chiến bảo vệ Tự Do ở miền Nam Việt Nam trước đây, ông Terrell A. Minarcin đã không im lặng được trước luận điệu vô lối của những người Ðại Diện cho chế độ Cộng Sản Việt Nam.
- Về những tiếng, lời chân thật của Huynh Đệ-Bằng Hữu Nhân đọc "Nếu đi hết biển..." của Trần Văn Thủy
Trước khi từ giả người trung trực Nhật Tiến, chúng tôi nhận thấy cần đề cập đến một thái độ không mấy "fair play" của Trần Văn Thủy (để tiếp mở đầu cho phần tới). Đấy là, Trần Văn Thủy không bỏ lỡ một cơ hội nào để mở lối "tấn công chính trị (!)", điển hình với cách đặt vấn đề: "Rõ ràng hòa hợp, hòa giải là cần, là "sinh lộ" cho dân tộc ta như anh (NT) nói, nhưng tôi không nghĩ nó là thần dược chữa bách bệnh như mất dân chủ, nghèo nàn, chậm tiến.. (rồi bỗng dưng chuyển qua).. Anh (NT) nghĩ sao về những "khuynh hướng cực đoan" trong cộng đồng VN ở hải ngoại như những chủ trương không du lịch về VN, không gởi tiền về trợ giúp thân nhân, cũng như các công tác từ thiện..."(
- Một ngày trong trại A.30
- Chuyện “Đứa Con Hư Quay Về” và Bản Nhận Định Chuyến Đi Việt Nam của Ông Nguyễn Cao Kỳ
LTS: Bài viết dưới đây nguyên là bản lên tiếng của một số cựu quân nhân của Quân Chủng Không Quân Việt Nam Cộng Hòa. Chúng tôi đăng tải toàn văn bản lên tiếng này, và sẵn sàng đón nhận những ý kiến khác cho rộng đường dư luận về chuyến đi đầy tai tiếng và sóng gió của ông Nguyễn Cao Kỳ. Vì bản lên tiếng khá dài, chúng tôi xin đựoc đăng tải làm hai kỳ liên tiếp
- Hướng thiện
LTS.-Chúng tôi nhận được bài báo của ông Đỗ Văn Trọn, một người từng hoạt động trong ngành truyền thông và những năm sau này ông lăn lộn trong nhiều lãnh vực khác nhau. Bài viết có nội dung mô tả những cảm nghĩ của chuyến đi làm việc thiện nguyện ở thành phố Pleiku cùng phái đoàn bác sĩ nhãn khoa. Tuy nhiên, những suy nghĩ của ông về chuyến đi không nhất thiết là quan điểm của nhật báo Người Việt. Sau đây là nguyên văn bài báo:
- Lá thư Illinois: Thư trung tuần tháng 3 năm 2004
Vào ngày thứ sáu 27 tháng 2 năm 2004 một báo cáo được mọi người chờ đợi từ lâu đã được Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ phổ biến. Báo cáo này công bố số lượng các vụ xâm hại tình dục trẻ em của các linh mục công giáo và cố gắng phân tích tại sao các vụ đó lại xảy ra.
- Từ Ðiện Biên Phủ tới Hiệp Ước Geneva
Hội nghị Geneva, tưởng cần lập lại, là cơ hội cho Bắc Kinh xuất hiện như một cường quốc sau 5 năm năm bị cô lập và phong tỏa. Chu Ân Lai muốn bằng mọi giá ngăn chặn sự can thiệp của Mỹ vào Ðông Dương, cửa ngõ chiến lược phia Ðông Nam của Trung Cộng. (Hai cửa ngõ chiến lược khác là Ðại Hàn và Ðài Loan).
- Họp khóa "ngậm ngùi"
Ngậm Ngùi là tựa đề hình trên thiếp mời khóa Cương Quyết Ðà Lạt họp mặt kỷ niệm 50 năm vào trường võ bị. Hai năm trước, khóa tôi, Thủ Ðức khóa 2 Phụng Sự cũng tổ chức kỷ niệm như thế này ở Mỹ nhưng tôi lụm cụm tuổi già, lại ở quá xa. Vì xứ Kangaroo cách Hoa Kỳ hơn nửa vòng trái đất nên muốn đi quá mà đành chịu.
- Vấn đề dân chủ tại Việt Nam
Ít người để ý đến chuyện này là khi các quốc gia bàn luận để thông qua các văn kiện quốc tế căn bản về nhân quyền, họ đã tránh nói đến chữ “dân chủ”, cốt để làm cho các quốc gia theo chế độ độc đảng hay “chế độ xã hội chủ nghĩa” (phần lớn hiểu là các quốc gia cộng sản) có thể sẵn sàng ký vào các văn kiện đó mà không thắc mắc là nếu có hai chữ “dân chủ”,hoặc “dân chủ đa đảng”(multiparty democracy) trong các văn kiện đó thì có kẹt gì cho chế độ độc đảng, vô sản chuyên chính của họ hay không, và do đó có thể ngại ngùng không ký phê chuẩn.
- Hòa Hợp? Hòa Giải?
Gần đây một cấp lãnh đạo cũ của Việt Nam Cộng Hòa tuyên bố rằng đã đến lúc cần xóa bỏ hận thù cũ giữa hai phe Quốc Cộng, để tiến tới sự hợp tác với nhau, cùng kiến thiết đất nước.
- Công an, xã hội đen, những tên đồ tể của Ðảng CSVN
Bài viết dưới đây của ông Michael Vo, một người Việt tị nạn hiện đang cư trú tại Ðức, và đã được phổ biến hạn chế trên mạng lưới điện toán toàn cầu. Chúng tôi đăng tải lại bài viết này để độc giả được rộng đường dư luận.
- Tuổi thơ Việt Nam
Bước vào đời là chấp nhận những đặc ân may mắn lẫn vạn thử thách nhiêu khê, là sau những tiếng cười, lấp ló những gian truân. Ai cũng phải trải qua những giờ phút quạnh hiu, hoang mang trước những quay quắt của cuộc đời.
- Luận Cổ Suy Kim: Ám độ Trần Thương
Ðọc truyện Hán-Sở tranh hùng, chúng ta đều nhớ đến mưu kế của Hàn Tín khi ngầm đưa quân của Lưu Bang ra khỏi Quan Trung để tranh hùng với Sở Bá Vương Hạng Võ. Ông giả ý tu sửa lại sạn đạo để mở cuộc tổng phản công mà đối phương chờ đợi, nhưng lại ngầm mở đường xâm nhập qua ngả khác, khiến Tam Vương của Hạng Võ là Tư Mã Hân, Ðổng Ê và Chương Hàm được giao phó nhiệm vụ đóng chốt chặn đường ra của Hán Lưu Bang đều bị đánh bại.
- Người Nghĩa Quân Xã Thanh Hương
Như những người trai trưởng thành trong khói lửa, Thanh đã nhận thức được nhiệm vụ phải bảo vệ Quê Hương trước sự xâm lược tàn ác của Cộng Sản. Sinh và lớn lên tại Huế, Thanh đã biết rõ Thiên đường mà Cộng Sản tuyên truyền, vẽ vời chỉ là máu và chết chóc. Hình ảnh chôn tập thể hàng ngàn người dân vô tội trong Tết Mậu Thân 1968 là một bằng chứng hiển nhiên. Thanh lên đường nhận trách nhiệm của người Trung đội Trưởng Nghĩa Quân bảo vệ xóm đạo Thanh Hương nằm bên bờ sông Ô Lâu và trục lộ 555. Ngày giữ an ninh việc đồng án, đêm canh thức để người dân tròn giấc ngủ.
- Nước mắt Tiền Giang
Việt Nam có tư do tôn giáo hay không? Câu hỏi này hiện nay cần có câu trả lời với những chứng cớ dứt khóat liên quan đến những vụ việc đàn áp việc hành lễ của tôn giáo, chứ không phải chỉ là nói suông. Mục sư Nguyễn Hồng Quang đã đưa ra một vài điển hình để hậu thuẫn cho lập luận của ông trong bài viết dưới đây. Tuy nhiên ý kiến của ông không nhất thiết là quan điểm của nhật báo Người Việt.
- Cuộc cải cách công doanh nghiệp và thương mại với thị trường Mỹ của VN.
Bài viết dưới đây của ông Michael Vo, một người Việt tị nạn tại Đúc, và đã được phổ biến hạn chế trên hệ thống Internet toàn cầu. Nhật Báo Người Việt đăng tải lại toàn văn để độc giả rộng đường dư luận
- Thương Về Quê Vợ
Vợ tôi người Quảng, vì vậy, thương về quê vợ có cùng nghĩa với thương về xứ Quảng. Và Quảng đây là Quảng Nghĩa hay Quảng Ngãi, chứ không phải Quảng Nam hay Quảng Đông.
Thật ra, lòng tôi không phải đợi đến lúc lấy vợ mới biết thương về xứ Quảng. Trước đó rất lâu, từ những ngày ấu thơ chưa được cắp sách đến trường, tôi đã được làm quen với những con người Quảng Ngãi hằng năm chở đường đến bán cho mẹ tôi. Mẹ tôi buôn hàng nằm, tức là mua sỉ các loại tạp hóa và nhu yếu phẩm để tích trữ lại bán lẻ cho người tiêu dùng.
- Tác phẩm mới nhất với tựa đề Cuộc thánh chiến chống Cộng 1945-1975 của Chính Đạo Vũ Ngự Chiêu
Chính Đạo, còn có bút hiệu Nguyên Vũ, tên thật là Vũ Ngự Chiêu. Trước năm 1975, anh phục vụ trong binh chủng Pháo Binh Dù và đã có hơn 20 tác phẩm xuất bản. Sau khi ra hải ngoại, Nhà văn Nguyên Vũ tiếp tục cầm bút và đeo đuổi việc học. Anh tốt nghiệp Tiến sĩ Sử học tại trường Đại Học Wiscosin-Madison năm 1984. Không ngừng ở đó, sau khi cùng gia đình di chuyển về thành phố Houston thuộc Tiểu bang Texas, anh là Giám Đốc nhà Xuất bản Văn Hóa và tốt nghiệp Tiến Sĩ Luật Khoa tại Đại Học Houston năm 1999.
- Xây dựng quốc gia: bài học cơ bản
Chúng ta gặp nhau ở đây vào một thời điểm lịch sử cực kỳ quan trọng của đất nước ta và của thế giới văn minh. Một phần những trang sử đó do người khác viết, phần còn lại thì do chúng ta... Tái dựng Iraq đòi hỏi một cam kết lâu dài từ nhiều quốc gia, trong đó có chúng ta. Hoa Kỳ sẽ ở lại Iraq cho đến khi vẫn còn cần, nhưng sẽ không ở lâu hơn thêm một ngày.
- Nhạc Sư Nguyễn Vĩnh Bảo: 65 năm với đàn tranh
Nói tới nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Bảo, có thể những người trẻ không biết là ai, nhưng đối với người yêu nhạc cổ truyền Việt Nam, nhạc đàn tài tử, và nhất là đàn tranh, ai cũng biết và khâm phục ngón đàn có một không hai của Việt Nam và tài sáng chế đàn tranh theo kích thước và số dây thêm (từ 16 lên tới 21 dây). Ông là một trong những nhạc sĩ hiếm hoi còn lại ở Việt Nam có lối đàn ứng tấu ứng tác. Ở Việt Nam ông là người duy nhất vừa là nhạc sĩ trình tấu, vừa là giáo sư giảng dạy âm nhạc truyền thống, lại vừa là người đóng đàn sáng tạo.
- Trang Diễn Đàn: Truyện 50 năm cũ
Tuyển tập của thế kỷ 20 gửi thế kỷ 21 đã phát hành dưới danh hiệu: 50 Năm, Hồi Ký Của Một Khóa Quân Trường. Ðây là một tuyển tập trăm người viết, ngàn người đọc và mãi mãi về sau. 270 trang trên kích thước lớn với hình bìa là một tác phẩm xuất sắc dành cho những chàng trai của một thời binh lửa.
- Cho mot buoc ngoat tuong lai
Dù muốn hay không muốn, Ðiện Biên Phủ cho tới nay vẫn còn là một điểm son chiến thắng của cả một dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Chiến tích này có sự đóng góp của toàn thể dân chúng Việt Nam trước cao trào chống Pháp. Người Cộng Sản chỉ vơ chiến thắng này cho riêng họ vối một thủ thuật là tận diệt những ai còn mang nặng tình dân tộc. Nhưng Ðiện Biên Phủ bây giờ ra sao. Nó đã phát triển hay vẫn chỉ là đống tro tàn mang nhiều vết tích của lòng hãnh diện và cay đắng khi xương máu toàn dân đổ ra đã bị lợi dụng?
- “The Oprah Winfrey Show” sẽ chấm dứt năm 2011
Tiết mục hội thoại “The Oprah Winfrey Show” từ ¼ thế kỷ qua đã là chương trình rất thu hút khán giả, nhưng kể từ Tháng Chín, năm 2011 sẽ ngưng phát trong giờ ban ngày trên những đài thuộc các hệ thống truyền hình lớn và có thể chỉ còn trên truyền hình cable.
- Thống đốc South Carolina sắp bị đàn hặc
Các nhà lập pháp của tiểu bang South Carolina dự tính sẽ chính thức xem xét việc đàn hặc Thống Ðốc Mark Sanford vào tuần tới, chủ tịch của ủy ban phụ trách vấn đề đó cho biết hôm Thứ Sáu.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Sinh viên gốc Việt nói về quyết định tăng học phí 32%
Giữa lúc nền kinh tế California đang rất khó khăn, quyết định tăng học phí 32% của Hội Ðồng Quản Trị hệ thống đại học UC (University of California's Board of Regents) tạo nên một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ giới sinh viên, và nhiều phản ứng khác nhau, từ dư luận.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Phải đến nửa năm sau khi cảnh sát bắn thiệt mạng thanh niên gốc Việt Daniel Phạm, thành phố San Jose mới công bố hồ sơ trong vụ giết người. Hồ sơ này gồm cả giấy tờ lẫn băng ghi âm các cuộc điện đàm cấp cứu, được đưa lên trang mạng của văn phòng Thư Ký Thành Phố hôm 13 Tháng Mười Một.
- Toàn bộ hồ sơ Daniel Phạm: Cảnh sát sợ bị chém, bắn chết thanh niên Việt
Phải đến nửa năm sau khi cảnh sát bắn thiệt mạng thanh niên gốc Việt Daniel Phạm, thành phố San Jose mới công bố hồ sơ trong vụ giết người. Hồ sơ này gồm cả giấy tờ lẫn băng ghi âm các cuộc điện đàm cấp cứu, được đưa lên trang mạng của văn phòng Thư Ký Thành Phố hôm 13 Tháng Mười Một.
- Ðảng chập chờn, chế độ chập chờn
Ðêm Thứ Ba và sáng Thứ Tư, nhật báo Người Việt loan tin về mạng Facebook bị chặn tại Việt Nam, ngay lập tức có những vị công an văn hóa viết thư chế nhạo tờ báo này loan tin vịt, và báo cho biết rằng Bộ Thông Tin, Văn Hóa trong chính phủ Hà Nội đã xác nhận rằng họ không hề ra lệnh cấm Facebook bao giờ.
- Cụ Phạm-Đỗ Thành
- Giáo sư Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Bà Nguyễn Phương Lan (Cảm Tạ)
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Anh Joseph Bạch Ngọc Hòa
- Cụ Nguyễn Văn Biện
- Ông Giuse Dominique Phạm Ngọc Quế
- Cụ Bà Trương Thị Cầm
|
Ph?m Đang Trâm
Hàng nam, nh?t là m?i d? Xuân v? th́ hàng tri?u lu?t ngu?i t? kh?p noi trong nu?c và c? t? các noi trên th? gi?i d?u d? d?n v? vùng Th?t Son, Châu Đ?c d? di hành huong vi?ng Đ?n Bà Chúa X? ? Núi Sam hay Núi Bà Đen ? Tây Ninh, ho?c các Đ?n Th? Thánh M?u ? kh?p noi t? B?c chí Nam. Đông nh?t là trong nh?ng Tháng Giêng, Tháng Hai và Tháng Ba Âm L?ch, dó là mùa l? Vía Bà. Trong dân gian có câu: “Tháng Tám gi? Cha, Tháng Ba gi? M?”, Cha chính là Hung Đ?o Đ?i Vuong hay thu?ng g?i m?t cách tôn kính là Đ?c Thánh Tr?n là v? anh hùng c?a dân t?c; và M? dây chính là Đ?c Thánh M?u mà dân gian v?n th? phu?ng.
Vùng Th?t Son hay nôm na là vùng B?y Núi trong t?nh Châu Đ?c, giáp v?i Campuchia và bao g?m nh?ng ng?n núi có tên r?t d?p t?a nhu trong truy?n ki?m hi?p: Ng?a Long Son, Ngu H? Son, Thiên C?m Son, Anh Vu Son, Th?y Đài Son, Ph?ng Hoàng Son, và Liên Hoa Son. Trong vùng Th?t Son có m?t ng?n núi l?n mà trên dó có xây m?t ngôi chùa c? kính cao chót vót t?ng mây. Khách di hành huong ph?i leo lên không bi?t là bao nhiêu b?c thang trên su?n núi dá d? lên chùa. Khi t?i lung ch?ng núi th́ th?y chung quanh ḿnh mây mù dă bao ph? và c?nh v?t thiên nhiên d?p t?a nhu trong tranh v? hay truyen th?n tiên, th?y h?n ḿnh nhu ru s?ch du?c b?i tr?n. Bên c?nh dó có m?t con su?i ch?y róc rách mà tuong truy?n r?ng ai lên t?i du?c ch?n này r?a du?c tay chân ḿnh th́ s? tiêu tan du?c ph?n nào nghi?p chu?ng.
Đ?c bi?t, ng?n núi Sam ? Châu Đ?c l?i không n?m trong dăy núi Th?t Son mà ? gi?a vùng d?ng nu?c bao la, là ng?n núi nh? d?p có h́nh gi?ng con sam, d?u quay v? hu?ng B?c, là noi có Đ?n Bà Chúa X? n?i ti?ng linh thiêng. Dân chúng thu?ng hay d?n d? xin xam, c?u xin tài l?c, phu?c th?, buôn may bán d?t, c?u xin con quư t?, xin gi?i tr? t?t b?nh tai uong v.v..
Tu?ng Bà Chúa X? du?c dúc b?ng dá xanh mà theo nhi?u nhà kh?o c? h?c th́ là m?t lo?i nham th?ch tr?m tích g?i là Di?p Th?ch. Dân gian truy?n t?ng r?ng m?i nam dá xanh m?i n? thêm ra và tu?ng Bà m?i nam m?i l?n hon nam tru?c. V? coi d?n k? r?ng xua kia Đ?n Th? Bà Chúa X? du?c xây ? trên núi cao và có gi? thuy?t r?ng b?c tu?ng c?a Bà dă du?c d?t trên núi Sam cách dây c? ngàn nam tru?c b?i m?t hoàng t? x? ?n Đ?. V? hoàng t? ?n Đ? dă luu luy?n vùng d?t này và d?ng gót phiêu du t?i noi dây và l?p nên x? Phù Nam. Sau này tu?ng Bà m?i du?c th?nh xu?ng d?ng b?ng trong vùng núi Sam d? dân chúng d? di l?i cho vi?c tham vi?ng. H?ng nam, trong L? Vía Bà thu?ng t? ch?c l? t?m g?i cho Bà, và các d? t? Ngài cung nhu nh?ng thi?n nam tín n? tham d? l? này v?n thu?ng xin nu?c t?m cho Bà v? d? ch?a b?nh.
Trong nhi?u d?n, chúng ta th?y dân chúng t?c tu?ng th? Tam Ṭa là ba v? Thánh M?u Áo Đ?, Áo Xanh và Áo Vàng. V? Áo Đ? là M?u Thu?ng Thiên hay c̣n du?c g?i tôn kính là Đ? Nh?t Huy?n Thiên Thánh M?u và dân chúng th? Bà t? ?i Nam Quan d?n mui Cà Mau. Nhi?u noi, dân chúng th? Bà Chúa Li?u H?nh là Đ? Nh?t Thánh M?u là v? dă du?c vua phong cho làm M?u Nghi Thiên H? vào cu?i d?i nhà Lê. V? Áo Xanh là M?u Thu?ng Ngàn hay Đ? Nh? Thánh M?u mà d?n th? l?n nh?t là trong t?nh Tuyên Quang. V? Áo Vàng là M?u Th?i Ph? hay Đ? Tam Thánh M?u.
Huy?n tho?i luu truy?n l?i r?ng M?u Thu?ng Thiên nguyên là trên thu?ng gi?i ch?ng may dánh roi chén ng?c nên b? Ng?c Hoàng dày xu?ng tr?n gian d?u thai vào m?t gia d́nh quan l?i t?i thôn Vân Cát, xă Tiên Huong, huy?n V? B?n, t?nh Nam Đ?nh là noi s?n sinh ra nh?ng tr?ng và nh?ng v? thánh. V? quan này v?n hi?m mu?n cho nên khi sinh ra du?c m?n con gái th́ r?t m?c cung chi?u. Đ?n nam hai m?t tu?i th́ Bà dă h?t h?n ? tr?n gian nên v? l?i thu?ng gi?i. Nhung sau dó, khi Bà v? Tr?i r?i th́ m?t hôm nh? tr?n gian cho nên l?i lén Ng?c Hoàng xu?ng th? gian choi và hai nàng tiên Qu?nh Hoa và Qu? Hoa cung theo chân Bà xu?ng tham tr?n gian m?t chuy?n và sau này thành ba v? Thánh M?u mà dân gian v?n th? phu?ng. Bà hóa thân thành ngu?i bán thu?c di kh?p noi d? c?u d? nhân gian b?nh t?t, nh?ng ai không có ti?n tr? cho vi?c thu?c thang ch?a b?nh th́ Bà cho m?t noi ch?n d?n dó d? tr? ti?n. Sau này khi nh?ng b?nh nhân dó t́m d?n ân nhân d? d?n dáp l?i th́ m?i bi?t noi dó chính là Đ?n Ph? Gi?y noi th? M?u.
Dân gian mi?n Nam có nh?ng câu ḥ th́ mi?n B?c cung có nh?ng câu dân ca c?a nh?ng nàng thôn n? hát ví von d? d? nh?ng anh trai làng nhu sau d? th?y r?ng vi?c ph?ng th? M?u dă di vào trong sinh ho?t dân gian c?a ngu?i nông dân t? lâu r?i:
“? dâu nam c?a chàng oi!.. Sông nào sáu khúc ch?y xuôi m?t ḍng.”
“Nu?c sông nào bên d?c bên trong. Núi nào th?t c? b?ng l?i có Thánh sinh.”
“Đ?n nào thiêng nh?t x? Thanh. ? dâu mà l?i có thành Tiên xây.”
“? dâu có chín t?ng mây? ? dâu l?m nu?c ? dâu nhi?u vàng?”
“Chùa nào mà l?i l?m hang? ? dâu l?m g? th́ chàng bi?t không?”
“Ai di xin du?c túi d?ng. ? dâu l?i có con sông Ngân Hà?”
“Nu?c nào d?t g?m thêu hoa? Ai sinh ra c?a ra nhà chàng oi?”
“Ḱa ai d?i dá vá tr?i. C̣n ai tr? th?y cho d?i an vui?”
“Em h?i anh trong b?y nhiêu l?i. Xin anh gi?ng rơ t?ng noi t?ng ngu?i.”
Chàng bèn th?ng th?ng d?i dáp l?i nhu sau:
“Thành Hà N?i nam c?a nàng oi. Sông L?c Đ?u sáu khúc nu?c xuôi m?t ḍng.”
“Nu?c sông Thuong bên d?c bên trong. Núi T?n th?t c? b?ng l?i có Thánh sinh.”
“Đ?n Ṣng thiêng nh?t x? Thanh. ? trên t?nh L?ng có thành Tiên xây.”
“Trên Tr?i có chín t?ng mây. Du?i sông l?m nu?c, m? nay nhi?u vàng.”
“Chùa Huong Tích l?i l?m hang. Trên r?ng l?m g? th́ nàng bi?t không?”
“Ông Kh?ng Minh không xin du?c túi d?ng. Trên Tr?i l?i có con sông Ngân Hà.”
“Nu?c Tàu d?t g?m thêu hoa. Ông H?u Lăo sinh ra c?a ra nhà nàng oi.”
“Bà N? Oa d?i dá vá Tr?i. Vua Đ?i Vu tr? th?y cho d?i an vui.”
“Em h?i anh trong b?y nhiêu l?i. Anh dă k? rơ t?ng noi t?ng ngu?i.”
Trong câu dân ca hát d?i dáp bên trên, Bà N? Oa chính là m?t v? M?u mà dân chúng th? nhi?u nh?t trên vùng thu?ng ngàn trong Th?t Ph?m Nuong Nuong.
B?y v? Thánh M?u này bao g?m Linh Son Thánh M?u (Núi Bà Đen, Tây Ninh), Bà Chúa X?, M?u Diêu Tŕ, M?u C?u Thiên Huy?n N?, M?u N? Oa, M?u Vân Huong, và Thiên Y Thánh M?u (Tháp Chàm, Nha Trang).
Theo kinh sách Ph?t th́ con ngu?i ta sinh ra d?i dă là m?t di?u hy h?u r?i v́ d?ng ? gi?a tr?i d?t, trên các loài v?t, ng? qu? súc sinh và d?a ng?c, và du?i các v? th?n tiên, các chu thiên, các v? thánh, du?i chu v? B? Tát và chu tôn Ph?t.
Theo Ḥa Thu?ng Thích Thi?n Chánh khi th?y c̣n sinh ti?n th́ chu v? Thánh M?u dă d?t t?i ngôi v? Thánh và dang tu t?p d? lên qu? v? B? Tát. Trên là Đ?c Ph?t Bà Quan Th? Âm là v? Đ?i B? Tát v?n thu?ng l?ng nghe nh?ng n?i th?ng kh? c?a chúng sanh mà xu?ng c?u kh? c?u n?n, và du?i Ngài là M?u. Nh?ng d? t? c?a M?u thu?ng thi?t l?p các dàn d? t? l? M?u, nh?t là vào nh?ng ngày gi? chu v? Thánh M?u hàng nam vào Tháng Ba Âm L?ch, và c?u xin M?u giáng lâm khai sáng thêm, ban cho s? an lành hay d? ch?a nh?ng b?nh t?t ng?t nghèo, hay d? du?c l?c du?c tài trong nam m?i v.v..
Sau khi mi?n Nam s?p d? vào Tháng Tu den nam m?t chín b?y lam, các d? t? M?u dă thi?t l?p m?t dàn chay d? c?u M?u v? soi sáng cho trong t́nh h́nh bi dát c?a d?t nu?c, và có d?t câu h?i là t?i sao loài qu? d? quá hung ác nhu v?y mà l?i chi?m du?c mi?n Nam, trong khi ngu?i Qu?c Gia có chính nghia th́ l?i nu?c m?t nhà tan?
Lúc dó Ḥa Thu?ng Thích Thi?n Chánh có m?t t?i bu?i l? và k? l?i r?ng M?u dă giáng lâm xu?ng dàn và phán r?ng dó là v?n nu?c dă suy vong l?i nh?m vào trong th?i m?t pháp nên qu? d? m?i l?ng hành, và co Tr?i không th? ti?t l? du?c. M?u dă khóc v́ thuong cho chúng sanh trong dó có nh?ng d? t? c?a M?u s? ph?i tr?i qua bao nhiêu là th?ng kh? không th? k? xi?t du?c, quan quân th?y t? trên xu?ng du?i d?u s? ph?i l?m than, dói kh? nh?c nh?n, chân l?m tay bùn, k? m?t ngu?i c̣n, gia d́nh ly tán.
Cu?i cùng tru?c khi thang thiên, M?u nh?n nh? l?i r?ng loài qu? d? v?n ch? ng? tr? trong bóng t?i, trong r?ng sâu núi th?m, n?u c̣n ? trong bóng t?i th́ chúng s? c̣n măi không th? t?n di?t du?c chúng. Nay chúng dă ra ánh sáng và s? t? t? b? l? chân tu?ng và cung s? t? t? b? ánh sáng tiêu di?t.
Ni?m tin tu?ng thâm sâu vào Ph?t Pháp, vào Tam B?o trong su?t hon hai muoi lam th? k? qua dă giúp cho ngu?i Ph?t t? Vi?t Nam có nh?ng dóng góp vô lu?ng vô biên công d?c trong vi?c xây d?ng, tu s?a và b?o tŕ bao nhiêu là chùa chi?n t?i quê huong chúng ta cung nhu t?i h?i ngo?i d? con cháu sau này có noi d?n d? l? Ph?t và giúp cho vi?c ho?ng duong Ph?t Pháp du?c ti?n tri?n qua bao thang tr?m c?a d?t nu?c.
Đ?i v?i nh?ng d? t? c?a M?u, cung v?i ni?m tin sâu xa vào Th?t Ph?m Nuong Nuong, nên dă ra công góp s?c trong vi?c thi?t l?p l? dàn hay d?ng xây lên nh?ng d?n dài th? M?u ? trong nu?c cung nhu h?i ngo?i. ? t?i Qu?n Cam trong thành ph? Garden Grove chúng ta dang cu ng? cung có m?t d?n th? M?u mà các d? t? c?a M?u cung nhu nh?ng tín h?u v?n duy tŕ du?c nh?ng l? h?i quanh nam.
Vi?t xong vào mùa Xuân nam Giáp Thân.
Ph?m Đang Trâm
TÀI LI?U THAM KH?O:
- Bí ?n, Truy?n Thuy?t và Nh?ng Chuy?n L? Quanh Tu?ng Bà Chúa X? Núi Sam Châu Đ?c phát hành t?i Đi?n Th? Thánh M?u Chúa X? 107.42 Capital Ave. # 8B, Garden Grove, CA 92843. (714) 554-8529.
- Quê Huong Trong Trí Nh?: V? Tham Di Tích Núi Sam, Châu Đ?c c?a Song Lê.
|